Source: https://jugti.com/kosh/books/baba-naudh-singh/ ਬਾਬਾ ਨੌਧ ਸਿੰਘ [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[Books](https://jugti.com/kosh/books/)/[Novel](https://jugti.com/kosh/books/novel/)/Baba Naudh Singh Book · Novel # Baba Naudh Singhਬਾਬਾ ਨੌਧ ਸਿੰਘ ਬਾਬਾ ਨੌਧ ਸਿੰਘ Novel by [Bhai Vir Singh](https://jugti.com/kosh/people/bhai-vir-singh/) · 1921 AuthorBhai Vir SinghPublished1921 [In short](#in-short)[About the book](#s-k28d)[Plot & themes](#s-k31d)[The author](#s-k35d)[Reception & legacy](#s-k37d)[Read it if...](#s-k39d)[Characters](#characters)[Editions and translations](#editions)[The author](#author)[Connected](#connected)[More to read](#more) ਬਾਬਾ ਨੌਧ ਸਿੰਘ In short Baba Naudh Singh (1921) is Bhai Vir Singh's fourth novel, with the full title 'The Redemption of Subhagji through the Grace of Baba Naudh Singh'. It follows Jamuna, a young Jain widow, through deception and despair to rescue and faith, a portrait of an ideal Punjabi village and the Sikh way of life. Punjabi, GurmukhiReviewed by Jugti editorsUpdated 18 Oct 2026 Facts Punjabi name ਬਾਬਾ ਨੌਧ ਸਿੰਘ Author Bhai Vir Singh (1872–1957) Published 1921 (book form; serialized from 1907) Full title Subhagji da Sudhar Hathin Baba Naudh Singh Language Punjabi Genre Novel · didactic romance All 9 facts Serial Nirguniara, Khalsa Tract Society journal Setting A contemporary Punjabi village Place in oeuvre Fourth novel; prose style's maturity ## Characters Jamuna / SubhagjiA young Jain widow decoyed through false conversions and despair, rescued and rechristened 'the Fortunate One'. Baba Naudh SinghThe young Sikh saint who saves Jamuna from the stream and initiates her — an emblem of divinity in human form. Full story3 min read ## About the book Baba Naudh Singh is the fourth novel of Bhai Vir Singh, the writer credited with creating both the Punjabi novel and modern Punjabi prose. Its full title, Subhagji da Sudhar Hathin Baba Naudh Singh, 'The Redemption of Subhagji through the Grace of Baba Naudh Singh', announces its purpose plainly: this is a homiletic novel, a story meant to teach. It was serialized in Nirguniara, the journal of the Khalsa Tract Society, from 1907 onwards, and published in book form in 1921. Where Vir Singh's earlier romances, Sundari (1898), Bijay Singh (1899), Satwant Kaur (1900), recreated the heroic 18th century, Baba Naudh Singh is set in the author's own time. It is a portrait of a Punjabi village imagined as secure, self-sufficient and open to new influences, held together by the leadership of a man of deep humanity, faith and courage. ## Plot & themes The story follows Jamuna, a young Jain widow, whose troubled experiences form the novel's spine. She is decoyed into false positions, given new names and false conversions in rapid succession, and everywhere she goes she meets avarice, lust and sin wearing pious garb. Appalled by men's depravity, she seeks refuge in death and throws herself into a nearby stream. The plunge becomes her rescue. A young Sikh saint meditating by the stream saves her, initiates her into the ordained Sikh faith, and disappears as suddenly and mysteriously as he appeared, in Vir Singh's transparent symbolism, an emblem of divinity in human form. Jamuna, who has been Dumeli and then Ghulam Fatima along the way, is rechristened Subhagji, 'the Fortunate One'. The wheel of her trials having come full circle, she is freed from the aches and illusions of life. The novel's didactic bias is open: it seeks to present the Sikh way and vision of life through incident, example and argument. But its lasting value lies in the portrait of the village and in Vir Singh's prose, which critics say achieves its full pliancy and exactitude in this book, plainer than his earlier romances, but more precise. ## The author Bhai Vir Singh (1872–1957) was the central literary figure of the Singh Sabha movement's cultural revival. He founded the Khalsa Tract Society in 1894 and edited its journal Nirguniara, which carried much of his early work. He received the Sahitya Akademi Award in 1955 for Mere Saiyan Jio and the Padma Bhushan in 1956\. His annotated edition of Bhai Santokh Singh's Sri Gur Pratap Suraj Granth ran to fourteen volumes and 6,668 pages. ## Reception & legacy Baba Naudh Singh shares with the epic Rana Surat Singh (which Vir Singh began serializing in 1905) the theme of a widow's desperate urge for reunion with her dead husband, a subject Vir Singh returned to repeatedly. Literary histories treat the novel as the point where his prose style fully matured, moving beyond the plain style of Sundari and the metaphorical manner of Satwant Kaur. As a document of the Singh Sabha ideal of village life, it remains one of the clearest statements of what the movement hoped Punjab could become. ## Read it if... you have read Vir Singh's earlier romances and want to see him write about his own time; you are interested in the Singh Sabha movement's vision of Sikh life; or you want a short, purposeful novel in which the teaching is the point and the story is the vehicle. ## ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ ਬਾਬਾ ਨੌਧ ਸਿੰਘ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਚੌਥਾ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਉਸ ਲੇਖਕ ਦਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਰਤਕ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਿਰਲੇਖ, ਸੁਭਾਗਜੀ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਹੱਥੀਂ ਬਾਬਾ ਨੌਧ ਸਿੰਘ, ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਾਫ਼ ਦੱਸਦਾ ਹੈ: ਇਹ ਇੱਕ ਉਪਦੇਸ਼ਾਤਮਕ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਜੋ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਖ਼ਾਲਸਾ ਟ੍ਰੈਕਟ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਰਸਾਲੇ ਨਿਰਗੁਣਿਆਰਾ ਵਿੱਚ 1907 ਤੋਂ ਲੜੀਵਾਰ ਛਪਿਆ ਅਤੇ 1921 ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਜਿੱਥੇ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰੋਮਾਂਸ, ਸੁੰਦਰੀ (1898), ਬਿਜੈ ਸਿੰਘ (1899), ਸਤਵੰਤ ਕੌਰ (1900), ਵੀਰ-ਰਸੀ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਿਰਜਦੇ ਸਨ, ਬਾਬਾ ਨੌਧ ਸਿੰਘ ਲੇਖਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪਿੰਡ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਹੈ ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਡੂੰਘੀ ਮਨੁੱਖਤਾ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ## ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇ ਕਹਾਣੀ ਜਮੁਨਾ ਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਜੈਨ ਵਿਧਵਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਦੁਖਦਾਈ ਅਨੁਭਵ ਨਾਵਲ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਗ਼ਲਤ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਵੇਂ ਨਾਂ ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਧਰਮ-ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਲੋਭ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਪਾਪ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਨੀਚਤਾ ਤੋਂ ਘਬਰਾ ਕੇ ਉਹ ਮੌਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲੱਭਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੇੜਲੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਛਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਦੀ ਕੰਢੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਸਿੱਖ ਸੰਤ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲਸਈ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਦੀਕਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿੰਨੀ ਅਚਾਨਕ ਆਇਆ ਸੀ ਉਨੀ ਅਚਾਨਕ ਗ਼ਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਪ੍ਰਤੀਕਵਾਦ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੈਵਤਵ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ। ਜਮੁਨਾ, ਜੋ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਦੁਮੇਲੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਾਤਿਮਾ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਦਾ ਨਾਂ ਸੁਭਾਗਜੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 'ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ'। ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਪੂਰਾ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਭਰਮਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ## ਲੇਖਕ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ (1872–1957) ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪੁਨਰ-ਉਥਾਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਸਾਹਿਤਕ ਚਿਹਰਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ 1894 ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਲਸਾ ਟ੍ਰੈਕਟ ਸੁਸਾਇਟੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਰਸਾਲੇ ਨਿਰਗੁਣਿਆਰਾ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਛਪੀਆਂ। ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਸਾਈਆਂ ਜੀਓ ਲਈ 1955 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 1956 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਮਿਲਿਆ। ## ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਬਾਬਾ ਨੌਧ ਸਿੰਘ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਰਾਣਾ ਸੂਰਤ ਸਿੰਘ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ 1905 ਵਿੱਚ ਲੜੀਵਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ) ਨਾਲ ਵਿਧਵਾ ਦੀ ਆਪਣੇ ਮਰੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ ਤੀਬਰ ਇੱਛਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾ ਜਿਸ ਵੱਲ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਰਤਿਆ। ਸਾਹਿਤਕ ਇਤਿਹਾਸ ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਉਹ ਬਿੰਦੂ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਵਾਰਤਕ ਸ਼ੈਲੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਪੱਕ ਹੋਈ। ## ਇਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹੋ ਜੇ... ਤੁਸੀਂ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰੋਮਾਂਸ ਪੜ੍ਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦਾ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ ਦੇ ਸਿੱਖ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੈ; ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਛੋਟਾ, ਉਦੇਸ਼ਪੂਰਨ ਨਾਵਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੀ ਮਕਸਦ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ ਸਾਧਨ। ## Editions and translations * Baba Naudh SinghPunjabi · Gurmukhi · original, 1921 · Gurmukhi title: ਬਾਬਾ ਨੌਧ ਸਿੰਘOriginal * Nirguniara serializationPunjabi · serialized from 1907Edition ## The author [Bhai Vir SinghPoet, novelist · 1872 to 1957Bhai Vir Singh (1872 to 1957) was an Amritsar poet, novelist and scholar regarded as the father of modern Punjabi literature. His novel Sundari (1898) helped create the Punjabi novel, and his epic Rana Surat Singh and the poems of Mere Saiyan Jio (1953) remade Punjabi verse. He received the Sahitya Akademi Award in 1955 and the Padma Bhushan in 1956.](https://jugti.com/kosh/people/bhai-vir-singh/) ## Connected [ਭBhai Vir SinghPerson · Poet, novelist](https://jugti.com/kosh/people/bhai-vir-singh/) ## More to read * [ਸਤਵੰਤ ਕੌਰSatwant KaurNovel · 1900Satwant Kaur](https://jugti.com/kosh/books/satwant-kaur/) * [ਸੁੰਦਰੀSundriNovel · 1898Sundri](https://jugti.com/kosh/books/sundri/) * [ਰਾਣਾ ਸੂਰਤ ਸਿੰਘRana Surat SinghNovel · 1905Rana Surat Singh](https://jugti.com/kosh/books/rana-surat-singh/) * [ਬਿਜੈ ਸਿੰਘBijay SinghNovel · 1899Bijay Singh](https://jugti.com/kosh/books/bijay-singh/) * [ਮੇਰੇ ਸਾਈਆਂ ਜੀਓMere Sayian JioPoetry · 1953Mere Sayian Jio](https://jugti.com/kosh/books/mere-sayian-jio/) * [ਪਿੰਜਰPinjarNovel · 1950Pinjar](https://jugti.com/kosh/books/pinjar/) Sources (3) 1. [Baba Naudh Singh](https://www.thesikhencyclopedia.com/baba-naudh-singh/)The Sikh Encyclopedia 2. [Bhai Sahib Vir Singh: The Renowned Sikh Spiritual Writer](https://www.sikhnet.com/node/98927)SikhNet 3. [Vir Singh bibliography](https://en.wikipedia.org/wiki/Vir%5FSingh%5Fbibliography)Wikipedia [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[About the book](#s-k28d)[Plot & themes](#s-k31d)[The author](#s-k35d)[Reception & legacy](#s-k37d)[Read it if...](#s-k39d)[Characters](#characters)[Editions and translations](#editions)[The author](#author)[Connected](#connected)[More to read](#more) Facts Punjabi name ਬਾਬਾ ਨੌਧ ਸਿੰਘ Author Bhai Vir Singh (1872–1957) Published 1921 (book form; serialized from 1907) Full title Subhagji da Sudhar Hathin Baba Naudh Singh Language Punjabi Genre Novel · didactic romance Serial Nirguniara, Khalsa Tract Society journal Setting A contemporary Punjabi village Place in oeuvre Fourth novel; prose style's maturity ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [People169 entries](https://jugti.com/kosh/people/)[Places12,425 places](https://jugti.com/kosh/places/)[ੳWords354 words](https://jugti.com/kosh/words/)[Religion322 entries](https://jugti.com/kosh/religions/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/)