Source: https://jugti.com/kosh/books/crimson-spring/ Crimson Spring [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[Books](https://jugti.com/kosh/books/)/[Novel](https://jugti.com/kosh/books/novel/)/Crimson Spring Book · Novel # Crimson Spring Novel by [Navtej Sarna](https://jugti.com/kosh/people/navtej-sarna/) · 2022 AuthorNavtej SarnaPublished2022 [In short](#in-short)[About the book](#s-b2)[What is Crimson Spring about?](#s-b4)[Themes: empire, memory and the cost of colonialism](#s-b6)[The author](#s-b8)[Reception and legacy](#s-b10)[Read it if](#s-b12)[Characters](#characters)[Editions and translations](#editions)[The author](#author)[Connected](#connected)[More to read](#more) Crimson Spring In short Crimson Spring (2022) is Navtej Sarna's historical novel of the Jallianwala Bagh massacre of 13 April 1919 in Amritsar, told through nine characters. Longlisted for the JCB Prize, it won the Sahitya Akademi Award for English in 2025. EnglishUpdated 01 Nov 2026 Facts Author Navtej Sarna Published 2022, Aleph Book Company Language English Form Novel, historical fiction Subject Jallianwala Bagh massacre, Amritsar, 13 April 1919, and its aftermath Setting Amritsar and Punjab, in the era of the First World War, the Rowlatt Act and the Ghadar movement Honours Longlisted, JCB Prize for Literature 2022; longlisted, Dublin Literary Award; Sahitya Akademi Award for English, 2025 ## Characters Michael O'DwyerThe Lieutenant Governor of Punjab who defended the shooting; one of the nine points of view through which the novel tells its story. Reginald DyerThe Brigadier General who ordered his troops to open fire on the crowd in Jallianwala Bagh on 13 April 1919. Kirpal SinghAn Indian soldier, standing for the sepoys of the empire's army caught between service and their own people. Udham SinghThe revolutionary whose story runs forward from the Bagh to its aftermath in London. Sucha SinghThe character through whom the novel deals with the Ghadar movement and the Punjabi revolutionary networks abroad. Full story5 min read Crimson Spring is a historical novel by Navtej Sarna, published by Aleph Book Company in 2022, set around the Jallianwala Bagh massacre of 13 April 1919 in Amritsar and its aftermath. Sarna tells the story through nine characters, British officials, Indian soldiers, revolutionaries and ordinary people, setting the day in Amritsar inside the wider history of Punjab, the First World War, the Ghadar movement and the Indian freedom struggle. The novel was longlisted for the JCB Prize for Literature and for the Dublin Literary Award, and it won the Sahitya Akademi Award for English in 2025. ## About the book The facts of the day at the novel's centre are set out on the JCB Prize page, and Sarna has said he kept the historical events and facts as they were while using fictional characters to portray the experience of people living through the period. On 13 April 1919 about twenty five thousand unarmed Indians had gathered in Jallianwala Bagh, an open area enclosed by the high walls of flat roofed houses in a densely populated part of Amritsar. Many were listening to speakers denouncing the Rowlatt Act, which had recently been imposed on the country, while others, including several children, were there to rest and meet friends. A little after five in the evening a detachment of soldiers led by Brigadier General R. E. H. Dyer entered the Bagh and, without warning the crowd to disperse, Dyer ordered his troops to open fire. At least 1,650 rounds were fired. Several hundred died and several hundred more were injured, in an act condemned by Indians universally and shocking even to many Britons. ## What is Crimson Spring about? Crimson Spring is about how one afternoon in Amritsar changed the lives that touched it, and through them the future of Punjab. Its nine points of view include the men who ordered and defended the shooting, Lieutenant Governor Michael O'Dwyer and General Dyer himself; the soldier Kirpal Singh, who stands for the Indian ranks of the empire's army; and the revolutionary Udham Singh, whose own story runs forward from the Bagh to its famous aftermath. Through the character Sucha Singh the novel also deals with the Ghadar movement, the revolutionary network of Punjabis abroad, placing the events in Amritsar within the wider history of Punjab and the independence movement. No single character owns the truth of the day: the innocent and the guilty, the powerful and the powerless, each carry a part of it, and the novel's argument is built from the spaces between their accounts. ## Themes: empire, memory and the cost of colonialism The JCB citation calls the novel not just a powerful, unsettling look at a barbarous act but a wider meditation on the costs of colonialism and on the sacrifices and heroism of ordinary men and women at a time of great cruelty and injustice. The Tribune's review, summed up by Wikipedia, praised the way the historical account is combined with the grief, trauma and anger of the characters, and noted the novel's treatment of the changes then taking place in Punjab's political and social life, and of the Ghadar movement's place in the freedom struggle. Memory is the second theme. Jallianwala Bagh is remembered in Punjab not as a date but as a wound carried by families, and a novel that returns to it a century later, through invented lives laid carefully over documented fact, is an act of memory as much as of history. The crimson of the title is the spring of 1919 itself: Vaisakhi season in Amritsar, turned to blood. ## The author Navtej Sarna was born in 1957 in Jalandhar, the son of the Punjabi writer Mohinder Singh Sarna and the Punjabi poet and translator Surjit Sarna. He joined the Indian Foreign Service in 1980 and served for more than thirty six years, as the Foreign Ministry's longest serving spokesperson, as Ambassador to Israel, High Commissioner to the United Kingdom and finally Ambassador to the United States, retiring at the end of 2018\. His earlier novels are We Weren't Lovers Like That (2003) and The Exile (2008), on the last Maharaja, Duleep Singh, and his non fiction includes The Book of Nanak and Indians at Herod's Gate, alongside the translations Zafarnama and Savage Harvest, his English versions of his father's Partition stories. Punjab's history under empire is the subject that runs through the whole shelf, and Crimson Spring is its fullest statement. His life is told in his people entry in this Kosh, created together with this page. ## Reception and legacy Crimson Spring was longlisted for the JCB Prize for Literature in 2022, with the prize's citation praising the way it brings the early decades of twentieth century Punjab back to life, and it was longlisted for the Dublin Literary Award, whose nominating library made the same point in a sentence: the early decades of the 20th century in Punjab and its historical characters are brought back to vivid life. In 2025 the novel won the Sahitya Akademi Award for English, taking its place in the national record a century after the event it describes. For Punjabi readers its legacy is already clear: alongside Khushwant Singh's Train to Pakistan in this Kosh, it is one of the two novels through which most English readers now meet the defining traumas of modern Punjab, 1919 answering 1947. ## Read it if Read it if you want Jallianwala Bagh told as lived experience rather than as a paragraph in a history book; if you are following the Ghadar movement or the road from the Rowlatt Act to independence; or if you have read The Exile and want the second panel of Sarna's Punjab under empire. Read it slowly around 13 April, and then go and stand in the Bagh itself, where the memorial now keeps the silence the novel breaks. ਕਰਿਮਸਨ ਸਪਰਿੰਗ ਨਵਤੇਜ ਸਰਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜੋ 2022 ਵਿੱਚ ਅਲੇਫ਼ ਬੁੱਕ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1919 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਜੱਲਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਸਾਕੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸਰਨਾ ਕਹਾਣੀ ਨੌਂ ਪਾਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅਫ਼ਸਰ, ਭਾਰਤੀ ਸਿਪਾਹੀ, ਇਨਕਲਾਬੀ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕ, ਦਿਨ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ, ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ, ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖਦਿਆਂ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਜੇਸੀਬੀ ਸਾਹਿਤ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਡਬਲਿਨ ਸਾਹਿਤਕ ਇਨਾਮ ਲਈ ਲੰਬੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ 2025 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ। ## ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ ਨਾਵਲ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਦੇ ਤੱਥ ਜੇਸੀਬੀ ਇਨਾਮ ਦੇ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਰਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਸਨ ਤਿਵੇਂ ਰੱਖਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਲਪਨਿਕ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1919 ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਪੱਚੀ ਹਜ਼ਾਰ ਨਿਹੱਥੇ ਭਾਰਤੀ ਜੱਲਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਥਾਂ ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਸੰਘਣੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਮਤਲ ਛੱਤਾਂ ਵਾਲੇ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਸੀ। ਬਹੁਤੇ ਰੌਲਟ ਐਕਟ ਦੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ, ਜੋ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੋਰ, ਕਈ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਸਿਰਫ਼ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਉੱਥੇ ਸਨ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਪੰਜ ਵੱਜੇ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਜਨਰਲ ਆਰ. ਈ. ਐਚ. ਡਾਇਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੁਕੜੀ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਈ ਅਤੇ, ਭੀੜ ਨੂੰ ਖਿੰਡ ਜਾਣ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਡਾਇਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਘੱਟੋ ਘੱਟ 1,650 ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਕਈ ਸੌ ਮਰੇ ਅਤੇ ਕਈ ਸੌ ਹੋਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਦੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੇ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜੋ ਕਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ## ਕਰਿਮਸਨ ਸਪਰਿੰਗ ਕਿਸ ਬਾਰੇ ਹੈ? ਕਰਿਮਸਨ ਸਪਰਿੰਗ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੈ ਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਪਹਿਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨੇ ਛੂਹਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ। ਇਸ ਦੇ ਨੌਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ, ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਗਵਰਨਰ ਮਾਈਕਲ ਓਡਵਾਇਰ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦ ਜਨਰਲ ਡਾਇਰ; ਸਿਪਾਹੀ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਜੋ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਕਤਾਰਾਂ ਲਈ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਊਧਮ ਸਿੰਘ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਬਾਗ਼ ਤੋਂ ਇਸ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਤੀਜੇ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਸੂਚਾ ਸਿੰਘ ਪਾਤਰ ਰਾਹੀਂ ਨਾਵਲ ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਵੀ ਨਜਿੱਠਦਾ ਹੈ, ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਇਨਕਲਾਬੀ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ। ਕੋਈ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਦਿਨ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ: ਮਾਸੂਮ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀ, ਤਾਕਤਵਰ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਹੀਣ, ਹਰ ਇੱਕ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਦੀ ਦਲੀਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਣਦੀ ਹੈ। ## ਵਿਸ਼ੇ: ਸਾਮਰਾਜ, ਯਾਦ ਅਤੇ ਬਸਤੀਵਾਦ ਦੀ ਕੀਮਤ ਜੇਸੀਬੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪੱਤਰ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬੇਰਹਿਮ ਕੰਮ ਵੱਲ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਬੇਚੈਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਜ਼ਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਬਸਤੀਵਾਦ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਬੇਰਹਿਮੀ ਅਤੇ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਧਿਆਨ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਦਾ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਨੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਰ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਢੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵੇਰਵਾ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਸੋਗ, ਸਦਮੇ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਦੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ ਬਦਲਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ ਦੀ ਥਾਂ, ਦੇ ਚਿੱਤਰਣ ਨੂੰ ਨੋਟ ਕੀਤਾ। ਯਾਦ ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਜੱਲਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਾਰੀਖ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚੁੱਕੇ ਇੱਕ ਜ਼ਖ਼ਮ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਜੋ ਇੱਕ ਸਦੀ ਬਾਅਦ ਇਸ ਵੱਲ ਪਰਤਦਾ ਹੈ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਤੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਰੱਖੇ ਕਾਢੇ ਜੀਵਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਇਤਿਹਾਸ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਯਾਦ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਹੈ। ਸਿਰਲੇਖ ਦਾ ਕਰਿਮਸਨ 1919 ਦੀ ਬਸੰਤ ਖ਼ੁਦ ਹੈ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸਾਖੀ ਦਾ ਮੌਸਮ, ਜੋ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ। ## ਲੇਖਕ ਨਵਤੇਜ ਸਰਨਾ ਦਾ ਜਨਮ 1957 ਵਿੱਚ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਰਨਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਅਨੁਵਾਦਕ ਸੁਰਜੀਤ ਸਰਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ। ਉਹ 1980 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਛੱਤੀ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੁਲਾਰੇ ਵਜੋਂ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਰਾਜਦੂਤ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜਦੂਤ ਵਜੋਂ, 2018 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਵਲ ਵੀ ਵਰੰਟ ਲਵਰਜ਼ ਲਾਈਕ ਦੈਟ (2003) ਅਤੇ ਦਾ ਐਗਜ਼ਾਈਲ (2008) ਹਨ, ਆਖਰੀ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਬਾਰੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੈਰ ਗਲਪ ਵਿੱਚ ਦਾ ਬੁੱਕ ਆਫ਼ ਨਾਨਕ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨਜ਼ ਐਟ ਹੇਰੋਡਜ਼ ਗੇਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਅਨੁਵਾਦਾਂ ਜ਼ਫ਼ਰਨਾਮਾ ਅਤੇ ਸੈਵੇਜ ਹਾਰਵੈਸਟ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਵੰਡ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰੂਪ। ਸਾਮਰਾਜ ਅਧੀਨ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਉਹ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ਼ੈਲਫ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਰਿਮਸਨ ਸਪਰਿੰਗ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਰਾ ਬਿਆਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਇਸ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਅਕਤੀ ਐਂਟਰੀ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਪੰਨੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ## ਸਵਾਗਤ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਕਰਿਮਸਨ ਸਪਰਿੰਗ 2022 ਵਿੱਚ ਜੇਸੀਬੀ ਸਾਹਿਤ ਇਨਾਮ ਲਈ ਲੰਬੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਇਨਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਢੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਿਉਂਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਡਬਲਿਨ ਸਾਹਿਤਕ ਇਨਾਮ ਲਈ ਲੰਬੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਗੱਲ ਕਹੀ: ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਾਤਰ ਮੁੜ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਦੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। 2025 ਵਿੱਚ ਨਾਵਲ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਿਆ, ਉਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਦੀ ਬਾਅਦ ਜਿਸ ਦਾ ਇਹ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਲੈਂਦਿਆਂ। ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ: ਇਸ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨ ਟੂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਹੁਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਾਠਕ ਹੁਣ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਸਦਮਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, 1919 ਦਾ 1947 ਨੂੰ ਜਵਾਬ। ## ਇਹ ਪੜ੍ਹੋ ਜੇ ਇਹ ਪੜ੍ਹੋ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜੱਲਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਪੈਰੇ ਦੀ ਥਾਂ ਜੀਵਿਆ ਅਨੁਭਵ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ; ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ ਜਾਂ ਰੌਲਟ ਐਕਟ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵੱਲ ਦੇ ਰਾਹ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ; ਜਾਂ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦਾ ਐਗਜ਼ਾਈਲ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਨਾ ਦੇ ਸਾਮਰਾਜ ਅਧੀਨ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੈਨਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਨੂੰ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਪੜ੍ਹੋ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਾ ਕੇ ਖ਼ੁਦ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੋਵੋ, ਜਿੱਥੇ ਯਾਦਗਾਰ ਹੁਣ ਉਹ ਚੁੱਪ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਾਵਲ ਤੋੜਦਾ ਹੈ। ## Editions and translations * Crimson SpringEnglish, original, Aleph Book Company, 2022, ISBN 9789391047412Original ## The author [Navtej SarnaNovelist and Diplomat · 1957Navtej Sarna (born 1957) is a Punjabi novelist and retired Indian diplomat from Jalandhar, the son of Punjabi writers Mohinder Singh Sarna and Surjit Sarna. He served as India's Ambassador to the United States, the United Kingdom and Israel, and his novel Crimson Spring (2022) won the Sahitya Akademi Award for English in 2025.](https://jugti.com/kosh/people/navtej-sarna/) ## Connected [ਨNavtej SarnaPerson · Novelist and Diplomat](https://jugti.com/kosh/people/navtej-sarna/) ## More to read * [The ExileNovel · 2008The Exile](https://jugti.com/kosh/books/the-exile/) * [The RoadNovel · 1961The Road](https://jugti.com/kosh/books/the-road/) * [A Married WomanNovel · 2002A Married Woman](https://jugti.com/kosh/books/a-married-woman/) * [The Old Woman and the CowNovel · 1960The Old Woman and the Cow](https://jugti.com/kosh/books/the-old-woman-and-the-cow/) * [How to Get Filthy Rich in Rising AsiaNovel · 2013How to Get Filthy Rich in Rising Asia](https://jugti.com/kosh/books/how-to-get-filthy-rich-in-rising-asia/) * [Moth SmokeNovel · 2000Moth Smoke](https://jugti.com/kosh/books/moth-smoke/) Sources (4) 1. [Crimson Spring, Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Crimson%5FSpring) 2. [Crimson Spring, The JCB Prize for Literature](https://www.thejcbprize.org/book/crimson-spring) 3. [Crimson Spring, Dublin Literary Award](https://dublinliteraryaward.ie/the-library/books/crimson-spring/) 4. [Navtej Sarna, Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Navtej%5FSarna) [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[About the book](#s-b2)[What is Crimson Spring about?](#s-b4)[Themes: empire, memory and the cost of colonialism](#s-b6)[The author](#s-b8)[Reception and legacy](#s-b10)[Read it if](#s-b12)[Characters](#characters)[Editions and translations](#editions)[The author](#author)[Connected](#connected)[More to read](#more) Facts Author Navtej Sarna Published 2022, Aleph Book Company Language English Form Novel, historical fiction Subject Jallianwala Bagh massacre, Amritsar, 13 April 1919, and its aftermath Setting Amritsar and Punjab, in the era of the First World War, the Rowlatt Act and the Ghadar movement Honours Longlisted, JCB Prize for Literature 2022; longlisted, Dublin Literary Award; Sahitya Akademi Award for English, 2025 ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [People475 entries](https://jugti.com/kosh/people/)[Places12,428 places](https://jugti.com/kosh/places/)[ੳWords589 words](https://jugti.com/kosh/words/)[Religion496 entries](https://jugti.com/kosh/religions/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/)