Source: https://jugti.com/kosh/books/heer/ ਹੀਰ [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[Books](https://jugti.com/kosh/books/)/[Qissa](https://jugti.com/kosh/books/qissa/)/Heer Book · Qissa # Heerਹੀਰ ਹੀਰ Qissa by [Waris Shah](https://jugti.com/kosh/people/waris-shah/) · 1766 AuthorWaris ShahPublished1766 [In short](#in-short)[About the book](#s-b1x)[Plot and themes](#s-b9x)[The author](#s-b19x)[Reception and legacy](#s-b27x)[Read it if](#s-b35x)[Characters](#characters)[Editions and translations](#editions)[The author](#author)[Connected](#connected)[More to read](#more) ਹੀਰ In short Heer is a 1766 Punjabi qissa by Waris Shah, retelling the folk legend of Heer and Ranjha in verse. Punjabi, Shahmukhi, with an English translation Facts Punjabi name ਹੀਰ Author Waris Shah (1722–1798) Completed 1766 · at Malka Hans (1180 Hijri / 1823 Bikrami) Language Punjabi (Shahmukhi script) Form Qissa · verse romance, about 630 stanzas Story The folk legend of Heer (Sial, Jhang) and Ranjha (Takht Hazara) All 9 facts Epithet ‘Shakespeare of Punjabi’ · Chishti Sufi poet Known as ‘The encyclopedia of Punjab’ · traditionally recited in bhairavi raga Tombs Heer and Ranjha buried together at Jhang ## Characters HeerDaughter of the Sial chief of Jhang; the beloved whose defiance of arranged marriage drives the tragedy. Ranjha (Deedho)Youngest son of a Jat chief of Takht Hazara; cowherd, then jogi; the archetypal Punjabi lover. KaidoHeer's hunchbacked uncle; poisons the wedding sweets — the embodiment of spite. SehtiHeer's friend and confidante, who aids the lovers. Full story5 min read ## About the book Heer, properly Qissa Heer Waris Shah, completed in 1766, is the supreme work of classical Punjabi literature and one of the great love epics of the world. Its author, the Sufi poet Waris Shah, took a folk legend that had already been told by earlier poets (Damodar Das, Muqbal and others) and remade it so completely that all previous versions were forgotten: when Punjabis say 'Heer', they mean Waris Shah's Heer. About 630 stanzas long, written in Punjabi in the Persian (Shahmukhi) script, it is often called the encyclopedia of Punjab, a storehouse of the region's customs, wisdom, humour and spiritual longing. The circumstances of its composition are part of the legend. Waris Shah, born in 1722 in Jandiala Sher Khan (Sheikhupura district), educated in Kasur as a disciple of Hafiz Ghulam Murtaza, had settled in the village of Malka Hans, where he lived in a small room beside the mosque and served as a prayer leader. There, in 1766, corresponding to 1180 Hijri and 1823 Bikrami, as he himself records in the poem, he wrote Heer at the request of his friends, in sittings of shared recitation. Punjab around him was being torn apart: the invasions of Nadir Shah and Ahmad Shah Abdali from without, warring Sikh bands from within. He says so in the poem itself. There is no better time, he implies, to compile a love epic than in the midst of hate. Waris Shah is often called the Shakespeare of Punjabi, for the same reasons: the vast cast, the mix of high and low, the proverbs that entered the language, the sense of a whole world held in verse. The qissa is traditionally recited in the bhairavi raga, and it is still recited today, at weddings, at melas, in drawing rooms on both sides of the Punjab border. ## Plot and themes Heer is the beautiful daughter of the Sial chief of Jhang; Ranjha, Deedho, the youngest son of a Jat chief of Takht Hazara, quarrels with his brothers over land, leaves home with nothing but his flute, and hires himself out as a cowherd to Heer's father. The two fall in love among the cattle and the riverbanks. When the family discovers the affair, Heer is married off to Saida of the Khera clan. Ranjha, mad with grief, becomes a jogi, a wandering ascetic, and the lovers' separation becomes the poem's great middle movement, full of disguise, pursuit and near-meetings. The end is the legend's cruelest turn. On Heer's wedding day, her hunchbacked uncle Kaido, the poem's embodiment of spite, poisons the wedding sweets. Heer dies; Ranjha, arriving too late, dies beside her. They are buried together at Jhang, where their tomb still stands and still draws pilgrims. It is Romeo and Juliet two centuries before Shakespeare's lovers were translated into Punjabi, except that here the lovers' defiance is aimed not at two families but at an entire social order. The themes are inexhaustible, which is why the poem has survived 250 years of retelling. At one level it is a Sufi allegory: human love (ishq majazi) as the path to divine love (ishq haqiqi), Ranjha's transformation from cowherd to jogi traces the classic Sufi journey from the worldly to the transcendent. At another it is a social document of devastating sharpness: Waris Shah satirises corrupt qazis, greedy mullahs, venal chiefs and the whole machinery of arranged marriage with a reformer's anger. At yet another it is simply the greatest love story Punjabis tell, the proof that love, fully felt, is worth more than life lived safely. Running through all of this is Waris Shah's voice itself: earthy, witty, learned, compassionate. He interrupts his own story to moralise, to joke, to weep. The narrator is as much a character as Heer, the wise, amused, sorrowful companion who walks beside the reader for six hundred stanzas. ## The author Waris Shah (1722–1798) was an eighteenth-century Punjabi Muslim Sufi poet of the Chishti order, born into a respected Sayyid family in Jandiala Sher Khan. His father died when he was young; he sought religious and literary education in Kasur under Hafiz Ghulam Murtaza, who also taught Bulleh Shah, mastering Arabic, Persian, jurisprudence and the Sufi mysteries, before settling at Malka Hans. He was an eyewitness to history: he saw Ahmad Shah Abdali's first invasion and the battle for Lahore in 1748, and the violence of his times bleeds into the poem's asides. His other works include short treatises and verses, but Heer is the mountain beside which they are hills. He died in 1798 (some accounts say 1799) and his shrine at Jandiala Sher Khan remains a place of pilgrimage. Waris Shah's peculiar immortality is that he became a character in later literature. Two centuries after his death, Amrita Pritam addressed her Partition elegy directly to him, Ajj Aakhaan Waris Shah Nu ('Today I Invoke Waris Shah'), begging the poet of love to look at what Punjab had become. That a twentieth-century woman poet would call on an eighteenth-century Sufi as a witness tells you everything about his stature: he is not just an author but Punjab's conscience. ## Reception and legacy Heer was popular from the moment it was completed and has never stopped being popular. For two and a half centuries it has been recited, sung, printed, filmed and argued over; more than seventy other poets tried their own Heers, and none displaced his. The poem's lines became proverbs; its characters became archetypes, every thwarted Punjabi lover is a Ranjha, every scheming relative a Kaido. Scholars value it as a historical source unlike any other: a detailed, ground-level portrait of eighteenth-century Punjabi life, its agriculture, its crafts, its food, its weddings, its courts, its faiths, preserved in verse of extraordinary density. The 'encyclopedia of Punjab' tag is not flattery but description. Its afterlife in modern media is vast: countless films, television serials, stage adaptations and songs on both sides of the border. But the living tradition matters more, the fact that in villages across Punjab, people who have never read a book can quote Waris Shah by the stanza. A classic, it has been said, is a book that has never finished saying what it has to say. By that measure, Heer is still speaking. ## Read it if Read it if you want the foundation stone of Punjabi literature, everything written in Punjabi since 1766 stands in this poem's shadow. Read it if you love the great tragic romances, Layla and Majnun, Tristan and Isolde, Romeo and Juliet, and want the Punjabi entry in that immortal company. And read it slowly, aloud if you can: this is a poem made for the voice, in the bhairavi raga, and it has been waiting two hundred and fifty years for your recitation. ## ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ ਹੀਰ, ਪੂਰਾ ਨਾਂ ਕਿੱਸਾ ਹੀਰ ਵਾਰਸ ਸ਼ਾਹ, 1766 ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਈ, ਕਲਾਸੀਕਲ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰੇਮ-ਮਹਾਂਕਾਵਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸੂਫ਼ੀ ਸ਼ਾਇਰ ਵਾਰਸ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਉਸ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦਮੋਦਰ ਦਾਸ ਅਤੇ ਮੁਕਬਲ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਇਰ ਕਹਿ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਇੰਨੀ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਨਾਲ ਮੁੜ ਰਚਿਆ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪ ਭੁੱਲ ਗਏ: ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬੀ 'ਹੀਰ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵਾਰਸ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਹੀਰ ਹੀ ਮਤਲਬ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲਗਭਗ 630 ਬੰਦਾਂ ਦੀ ਇਹ ਰਚਨਾ ਫ਼ਾਰਸੀ (ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ) ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ 'ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਵੀ ਦੰਦ-ਕਥਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। 1722 ਵਿੱਚ ਜੰਡਿਆਲਾ ਸ਼ੇਰ ਖ਼ਾਂ (ਸ਼ੇਖ਼ੂਪੁਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ) ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਵਾਰਸ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਸੂਰ ਵਿੱਚ ਹਾਫ਼ਜ਼ ਗ਼ੁਲਾਮ ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਦੀ ਸ਼ਾਗਿਰਦੀ ਵਿੱਚ ਤਾਲੀਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਲਕਾ ਹੰਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮਸਜਿਦ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਛੋਟੇ ਹੁਜਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉੱਥੇ 1766 ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, 1180 ਹਿਜਰੀ ਅਤੇ 1823 ਬਿਕ੍ਰਮੀ, ਉਸ ਨੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਫ਼ਰਮਾਇਸ਼ ਉੱਤੇ ਹੀਰ ਲਿਖੀ। ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪੰਜਾਬ ਤਬਾਹ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ: ਬਾਹਰੋਂ ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਦੇ ਹਮਲੇ, ਅੰਦਰੋਂ ਲੜਦੀਆਂ ਸਿੱਖ ਮਿਸਲਾਂ। ਵਾਰਸ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿੱਸਾ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਭੈਰਵੀ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬੈਠਕਾਂ ਵਿੱਚ। ## ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇ ਹੀਰ ਝੰਗ ਦੇ ਸਿਆਲ ਸਰਦਾਰ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਧੀ ਹੈ; ਰਾਂਝਾ, ਢੀਂਦੋ, ਤਖ਼ਤ ਹਜ਼ਾਰਾ ਦੇ ਜੱਟ ਸਰਦਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ, ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਝਗੜ ਕੇ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੀਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਗੋਊ-ਚਾਰਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਭਿਣਕ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਹੀਰ ਦਾ ਵਿਆਹ ਖੇੜਿਆਂ ਦੇ ਸੈਦੇ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਂਝਾ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਜੋਗੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਕਥਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬੇਰਹਿਮ ਮੋੜ ਹੈ। ਹੀਰ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਉਸ ਦਾ ਕੁੱਬਾ ਚਾਚਾ ਕੈਦੋਂ, ਨਫ਼ਰਤ ਦਾ ਮੂਰਤ ਰੂਪ, ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਮਿਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੀਰ ਮਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਦੇਰ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਾ ਰਾਂਝਾ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਝੰਗ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਦਫ਼ਨ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਾਰ ਅੱਜ ਵੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇ ਅਣਗਿਣਤ ਹਨ, ਇਸੇ ਲਈ ਕਵਿਤਾ ਢਾਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਜੀਵਤ ਹੈ। ਇੱਕ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਸੂਫ਼ੀ ਰੂਪਕ ਹੈ: ਮਨੁੱਖੀ ਪਿਆਰ (ਇਸ਼ਕ ਮਜਾਜ਼ੀ) ਰੱਬੀ ਪਿਆਰ (ਇਸ਼ਕ ਹਕੀਕੀ) ਦਾ ਰਾਹ। ਦੂਜੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਤਿੱਖਾ ਸਮਾਜਿਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ: ਵਾਰਸ ਸ਼ਾਹ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕਾਜ਼ੀਆਂ, ਲਾਲਚੀ ਮੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਰਚੇ-ਵਿਆਹ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਉੱਤੇ ਵਿਅੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਾਰਸ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਗਦੀ ਹੈ: ਧਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ, ਹਾਸਰਸ-ਭਰੀ, ਵਿਦਵਾਨ, ਦਯਾਵਾਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾ ਕੇ ਨਸੀਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਰੋਂਦਾ ਹੈ। ## ਲੇਖਕ ਬਾਰੇ ਵਾਰਸ ਸ਼ਾਹ (1722–1798) ਚਿਸ਼ਤੀ ਸਿਲਸਿਲੇ ਦਾ ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੂਫ਼ੀ ਸ਼ਾਇਰ ਸੀ, ਜੰਡਿਆਲਾ ਸ਼ੇਰ ਖ਼ਾਂ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰਤ ਸੈਯਦ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ। ਪਿਤਾ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਕਸੂਰ ਵਿੱਚ ਹਾਫ਼ਜ਼ ਗ਼ੁਲਾਮ ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਕੋਲ, ਜੋ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਵੀ ਉਸਤਾਦ ਸੀ, ਤਾਲੀਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਲਕਾ ਹੰਸ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਿਆ। ਉਹ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਗਵਾਹ ਸੀ: ਉਸ ਨੇ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਹਮਲਾ ਅਤੇ 1748 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵੇਖੀ। 1798 ਵਿੱਚ ਦੇਹਾਂਤ; ਜੰਡਿਆਲਾ ਸ਼ੇਰ ਖ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਅੱਜ ਵੀ ਜ਼ਿਆਰਤ-ਗਾਹ ਹੈ। ਵਾਰਸ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਅਜੀਬ ਅਮਰਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪਾਤਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਦੋ ਸਦੀਆਂ ਬਾਅਦ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੰਡ-ਨਜ਼ਮ ਸਿੱਧੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤੀ, 'ਅੱਜ ਆਖਾਂ ਵਾਰਸ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ'। ## ਹੁੰਗਾਰਾ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਹੀਰ ਮੁਕੰਮਲ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਮਕਬੂਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਤਦ ਤੋਂ ਮਕਬੂਲੀਅਤ ਘਟੀ ਨਹੀਂ। ਢਾਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਗਾਈ, ਛਾਪੀ, ਫ਼ਿਲਮਾਈ ਅਤੇ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ; ਸੱਤਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹੀਰਾਂ ਅਜ਼ਮਾਈਆਂ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਨਾ ਲਈ। ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਮੁੱਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਚਿਤਰ, ਖੇਤੀ, ਕਿਰਤਾਂ, ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਵਿਆਹ, ਅਦਾਲਤਾਂ, ਧਰਮ, ਅਸਾਧਾਰਨ ਘਣਤਾ ਵਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਸਾਂਭਿਆ ਹੋਇਆ। ਆਧੁਨਿਕ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਬਾਅਦ-ਜੀਵਨ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ: ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਅਣਗਿਣਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ, ਧਾਰਾਵਾਹਿਕ, ਨਾਟਕ ਅਤੇ ਗੀਤ। ਪਰ ਜੀਵਤ ਪਰੰਪਰਾ ਵਧੇਰੇ ਅਹਿਮ ਹੈ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕ ਵਾਰਸ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਬੰਦ-ਬ-ਬੰਦ ਸੁਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ## ਪੜ੍ਹੋ ਜੇ ਪੜ੍ਹੋ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਨੀਂਹ-ਪੱਥਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, 1766 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਪਰਛਾਵੇਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਪੜ੍ਹੋ ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਹਾਨ ਦੁਖਾਂਤ ਪ੍ਰੇਮ-ਕਥਾਵਾਂ ਪਸੰਦ ਹਨ। ਅਤੇ ਪੜ੍ਹੋ ਹੌਲੀ, ਉੱਚੀ ਜੇ ਹੋ ਸਕੇ: ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਆਵਾਜ਼ ਲਈ ਬਣੀ ਹੈ, ਭੈਰਵੀ ਰਾਗ ਵਿੱਚ। ## Editions and translations * HeerPunjabi · Shahmukhi · original, 1766Original * HeerPunjabi · Gurmukhi · transliterated editions of Waris Shah's qissaEdition * HeerEnglish · translations and retellingsTranslation ## The author [Waris ShahPoet · 1722 to 1798Waris Shah (1722 to 1798) was a Punjabi Sufi poet of the Chishti order from Jandiala Sher Khan in Sheikhupura district. His Heer, completed at Malka Hans in 1766, is the classic retelling of Heer Ranjha and the defining text of the Punjabi qissa tradition.](https://jugti.com/kosh/people/waris-shah/) ## Connected [ਵWaris ShahPerson · Poet](https://jugti.com/kosh/people/waris-shah/)[ਪPinjarBook · Novel, 1950](https://jugti.com/kosh/books/pinjar/) ## More to read * [ਕਿੱਸਾ ਪੂਰਨ ਭਗਤQissa Puran BhagatQissaQissa Puran Bhagat](https://jugti.com/kosh/books/qissa-puran-bhagat/) * [ਮਿਰਜ਼ਾ ਸਾਹਿਬਾਂQissa Mirza SahibanQissaQissa Mirza Sahiban](https://jugti.com/kosh/books/mirza-sahiban-qissa/) * [ਕਿੱਸਾ ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਂਵਾਲQissa Sohni MahiwalQissaQissa Sohni Mahiwal](https://jugti.com/kosh/books/qissa-sohni-mahiwal/) * [ਲੂਣਾLunaPoetry · 1965Luna](https://jugti.com/kosh/books/luna/) * [ਪਿੰਜਰPinjarNovel · 1950Pinjar](https://jugti.com/kosh/books/pinjar/) * [ਬੁੱਤ-ਸ਼ਿਕਨBut-ShikanShort stories · 1966But-Shikan](https://jugti.com/kosh/books/but-shikan/) Sources (4) 1. [Waris Shah](https://en.wikipedia.org/wiki/Waris%5FShah)Wikipedia 2. [Malka Hans](https://en.wikipedia.org/wiki/Malka%5FHans)Wikipedia (composition of Heer in 1766) 3. [250 years of Heer Waris Shah](https://apnaorg.com/columns/mahmood-awan/column-36.html)APNA 4. [Poets Who Composed the Legend Story of Heer Ranjha](https://vocal.media/fiction/poets-who-composed-the-legend-story-of-heer-rajha)Vocal Media [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[About the book](#s-b1x)[Plot and themes](#s-b9x)[The author](#s-b19x)[Reception and legacy](#s-b27x)[Read it if](#s-b35x)[Characters](#characters)[Editions and translations](#editions)[The author](#author)[Connected](#connected)[More to read](#more) Facts Punjabi name ਹੀਰ Author Waris Shah (1722–1798) Completed 1766 · at Malka Hans (1180 Hijri / 1823 Bikrami) Language Punjabi (Shahmukhi script) Form Qissa · verse romance, about 630 stanzas Story The folk legend of Heer (Sial, Jhang) and Ranjha (Takht Hazara) Epithet ‘Shakespeare of Punjabi’ · Chishti Sufi poet Known as ‘The encyclopedia of Punjab’ · traditionally recited in bhairavi raga Tombs Heer and Ranjha buried together at Jhang ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [People167 entries](https://jugti.com/kosh/people/)[Places12,422 places](https://jugti.com/kosh/places/)[ੳWords340 words](https://jugti.com/kosh/words/)[Religion314 entries](https://jugti.com/kosh/religions/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/)