Source: https://jugti.com/kosh/books/khooni-vaisakhi/ ਖੂਨੀ ਵਿਸਾਖੀ [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[Books](https://jugti.com/kosh/books/)/[Poetry](https://jugti.com/kosh/books/poetry/)/Khooni Vaisakhi Book · Poetry # Khooni Vaisakhiਖੂਨੀ ਵਿਸਾਖੀ ਖੂਨੀ ਵਿਸਾਖੀ Poem by [Nanak Singh](https://jugti.com/kosh/people/nanak-singh/) · 1920 AuthorNanak SinghPublished1920Title meansBloody Vaisakhi [In short](#in-short)[About the book](#s-b1)[What happened at Jallianwala Bagh?](#s-b4)[Banned, lost and rediscovered](#s-b6)[Themes: witness, protest and a shared Punjab](#s-b8)[The author](#s-b10)[Why does Khooni Vaisakhi still matter?](#s-b12)[Editions and translations](#editions)[The author](#author)[Connected](#connected)[More to read](#more) ਖੂਨੀ ਵਿਸਾਖੀ In short Khooni Vaisakhi (Bloody Vaisakhi, 1920) is Nanak Singh's long Punjabi poem on the Jallianwala Bagh massacre of 13 April 1919, written by a survivor who was inside the Bagh. Banned by the British soon after publication, it was rediscovered after sixty years and first translated into English by his grandson Navdeep Suri in 2019. Punjabi, Gurmukhi, with an English translationUpdated 27 Oct 2026 Facts Punjabi name ਖੂਨੀ ਵਿਸਾਖੀ Author Nanak Singh (1897 to 1971) Published May 1920 Language Punjabi, Gurmukhi Form Long poem Title means Bloody Vaisakhi All 9 facts Subject Jallianwala Bagh massacre, Amritsar, 13 April 1919 Status on publication Banned by the British government soon after publication English translation First English translation by Navdeep Suri, bilingual edition, 2019 Full story4 min read ## About the book Khooni Vaisakhi, Bloody Vaisakhi, is a long Punjabi poem by Nanak Singh, published in May 1920 and banned soon after by the British government in India. It is an eyewitness account of the Jallianwala Bagh massacre in Amritsar on 13 April 1919, written by a young man who was inside the Bagh that day, survived, and turned what he had seen into verse. Few Punjabi books carry this double weight: a work of literature and a historical document at the same time. The poem narrates the political events in the run up to the massacre and its immediate aftermath. Its publisher, HarperCollins India, calls it a scathing critique of the British Raj, a poignant piece of protest literature and a historical artefact, and notes that it shows how Sikhs, Hindus and Muslims came together to stand up to colonisation and oppression. That breadth is part of its power: it is not only about one afternoon in Amritsar, but about the Punjab that walked into the Bagh together. ## What happened at Jallianwala Bagh? On 13 April 1919, the festival of Vaisakhi, a large unarmed gathering met at Jallianwala Bagh in Amritsar to protest against the Rowlatt Act. British troops opened fire on the crowd, killing hundreds. Nanak Singh, then twenty two years old, was present with two friends who were killed in the massacre. He fainted, and his unconscious body was piled up among the corpses, which is why he lived to write the poem. The massacre became a turning point in India's independence movement, and Khooni Vaisakhi is the Punjabi poem written from inside it. ## Banned, lost and rediscovered The British banned the poem soon after its publication in May 1920, concerned by a provocative book that mocked colonial rule and told Punjabis, in their own language, what had been done in Amritsar. For decades the poem effectively disappeared from public life. HarperCollins records that after sixty long years it was rediscovered, and in 2019, for the centenary of the massacre, it was published in English for the first time, translated by the author's grandson Navdeep Suri. The bilingual edition prints the poem in translation and in the original, with essays by Navdeep Suri, the Punjabi literature scholar H. S. Bhatia and the BBC correspondent Justin Rowlatt, whose great grandfather Sir Sydney Rowlatt drafted the Rowlatt Act the crowd had gathered to protest. ## Themes: witness, protest and a shared Punjab The poem's first theme is witness. Nanak Singh does not write as a historian at a distance: he writes as a survivor, and the verse carries the run up, the firing and the aftermath as lived experience. Its second theme is protest. Written within a year of the massacre, it judges the Raj while the wounds were open, which is exactly why it was banned. Its third theme is unity: the gathering it mourns, and the Punjab it addresses, are Sikh, Hindu and Muslim together, and the poem treats that shared stand against oppression as the meaning of the day, not a detail of it. ## The author Nanak Singh was born as Hans Raj on 4 July 1897 at Chak Hamid in Jhelum district, now in Pakistan, into a poor Punjabi Hindu family, and took the name Nanak Singh after adopting Sikhism. He had little formal education. His first book, Satguru Mehma, hymns in praise of the Sikh Gurus, appeared in 1918 and was his first commercial success. After Jallianwala Bagh he joined the Akali movement and edited Akali papers, was charged with unlawful political activities and sent to Borstal Jail in Lahore, and saw his second poetry collection, Zakhmi Dil, banned within two weeks of publication in January 1923\. He went on to write more than fifty books and is regarded as the father of the Punjabi novel: Chitta Lahu and Pavitra Papi are in this Kosh, and Ik Mian Do Talwaran won the Sahitya Akademi Award in 1962\. He died on 28 December 1971 in Amritsar, aged 74, and India issued a postal stamp in his honour in 1998. ## Why does Khooni Vaisakhi still matter? Because it is testimony that a government tried to erase and failed. The ban kept the poem from its first readers, but it also marked it: a century later, universities and publishers return to Khooni Vaisakhi when they teach the massacre, because no official report speaks in the voice of a twenty two year old who lay among the dead and then wrote. For Punjabi readers it is also a beginning: the poem stands at the head of Nanak Singh's long career, proof that modern Punjabi literature was shaped, from its first generation, by a writer who had seen history at its worst and answered it in verse. ## ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ ਖੂਨੀ ਵਿਸਾਖੀ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੀ ਲੰਮੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਈ 1920 ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਇਸ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1919 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਜੱਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਕਤਲੇਆਮ ਦਾ ਅੱਖੀਂ ਵੇਖਿਆ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ, ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖਿਆ ਜੋ ਉਸ ਦਿਨ ਬਾਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੀ, ਬਚ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਜੋ ਵੇਖਿਆ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਢਾਲ ਦਿੱਤਾ। ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਇਹ ਦੋਹਰਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਦੀਆਂ ਹਨ: ਇਕੱਠੀਆਂ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵੀ। ਕਵਿਤਾ ਕਤਲੇਆਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਦਾ ਹਾਲ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਹਾਰਪਰਕੌਲਿਨਜ਼ ਇੰਡੀਆ ਇਸ ਨੂੰ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਆਲੋਚਨਾ, ਵਿਰੋਧ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਭਾਵਪੂਰਤ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨੋਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਵਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ, ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਸਤੀਵਾਦ ਅਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਖੜ੍ਹਨ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਇਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ: ਇਹ ਸਿਰਫ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਇੱਕ ਦੁਪਹਿਰ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਪੰਜਾਬ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜੋ ਇਕੱਠਾ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ। ## ਜੱਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ? 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1919 ਨੂੰ, ਵਿਸਾਖੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਜੱਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਰੌਲਟ ਐਕਟ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਨਿਹੱਥਾ ਇਕੱਠ ਹੋਇਆ। ਬਰਤਾਨਵੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਭੀੜ ਉੱਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ, ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਾਈ ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਦੋ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਜੋ ਕਤਲੇਆਮ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਬੇਹੋਸ਼ ਸਰੀਰ ਲਾਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਰਿਹਾ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣ ਲਈ ਜਿਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਕਤਲੇਆਮ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮੋੜ ਬਣਿਆ, ਅਤੇ ਖੂਨੀ ਵਿਸਾਖੀ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਲਿਖੀ ਗਈ। ## ਪਾਬੰਦੀ, ਗੁਆਚਣਾ ਅਤੇ ਮੁੜ ਲੱਭਣਾ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਈ 1920 ਵਿੱਚ ਛਪਣ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਬਾਅਦ ਕਵਿਤਾ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਭੜਕਾਊ ਕਿਤਾਬ ਤੋਂ ਫਿਕਰਮੰਦ ਸੀ ਜੋ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਹਕੂਮਤ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦੀ ਸੀ ਕਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਕਵਿਤਾ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਗਾਇਬ ਰਹੀ। ਹਾਰਪਰਕੌਲਿਨਜ਼ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਠ ਲੰਮੇ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਮੁੜ ਲੱਭੀ ਗਈ, ਅਤੇ 2019 ਵਿੱਚ, ਕਤਲੇਆਮ ਦੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਲਈ, ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਛਪੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਲੇਖਕ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਨਵਦੀਪ ਸੂਰੀ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਦੋਭਾਸ਼ੀ ਅਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਮੂਲ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਨਵਦੀਪ ਸੂਰੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਐਚ. ਐਸ. ਭਾਟੀਆ ਅਤੇ ਬੀ.ਬੀ.ਸੀ. ਪੱਤਰਕਾਰ ਜਸਟਿਨ ਰੌਲਟ ਦੇ ਲੇਖ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੜਦਾਦਾ ਸਰ ਸਿਡਨੀ ਰੌਲਟ ਨੇ ਉਹ ਰੌਲਟ ਐਕਟ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਭੀੜ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਸੀ। ## ਵਿਸ਼ੇ: ਗਵਾਹੀ, ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਸਾਂਝਾ ਪੰਜਾਬ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਾ ਗਵਾਹੀ ਹੈ। ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੂਰ ਬੈਠੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਲਿਖਦਾ: ਉਹ ਬਚੇ ਹੋਏ ਵਜੋਂ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਹਾਲ, ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦਾ ਹਾਲ ਜਿਉਂਦੇ ਤਜਰਬੇ ਵਜੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਾ ਵਿਰੋਧ ਹੈ। ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਇਹ ਰਚਨਾ ਰਾਜ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਜ਼ਖਮ ਤਾਜ਼ੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲੱਗੀ। ਇਸ ਦਾ ਤੀਜਾ ਵਿਸ਼ਾ ਏਕਤਾ ਹੈ: ਜਿਸ ਇਕੱਠ ਦਾ ਇਹ ਸੋਗ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਇਹ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਿੱਖ, ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਇਕੱਠੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਉਸ ਸਾਂਝੀ ਖੜ੍ਹਤ ਨੂੰ ਉਸ ਦਿਨ ਦਾ ਅਰਥ ਮੰਨਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਨਹੀਂ। ## ਲੇਖਕ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਹੰਸ ਰਾਜ ਵਜੋਂ 4 ਜੁਲਾਈ 1897 ਨੂੰ ਝੇਲਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚੱਕ ਹਾਮਿਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਪਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਨਾਂ ਰੱਖਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਰਸਮੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ ਸਤਿਗੁਰੂ ਮਹਿਮਾ, ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ, 1918 ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਸੀ। ਜੱਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਅਕਾਲੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣਿਆ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਸਿਆਸੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਬੋਰਸਟਲ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਜ਼ਖਮੀ ਦਿਲ ਜਨਵਰੀ 1923 ਵਿੱਚ ਛਪਣ ਦੇ ਦੋ ਹਫਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਾਬੰਦੀ ਹੇਠ ਆ ਗਿਆ। ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਹ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦਾ ਪਿਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਚਿੱਟਾ ਲਹੂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਪੀ ਇਸ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੀਆਂ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨੇ 1962 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ 28 ਦਸੰਬਰ 1971 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ 74 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ 1998 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਡਾਕ ਟਿਕਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ## ਖੂਨੀ ਵਿਸਾਖੀ ਅੱਜ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਉਹ ਗਵਾਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਸਫਲ ਰਹੀ। ਪਾਬੰਦੀ ਨੇ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਾਠਕਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਿਆ, ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੀ ਦਿੱਤਾ: ਇੱਕ ਸਦੀ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਕਤਲੇਆਮ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਖੂਨੀ ਵਿਸਾਖੀ ਵੱਲ ਪਰਤਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਉਸ ਬਾਈ ਸਾਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੀ ਜੋ ਮੁਰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਲਿਖਿਆ। ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ ਹੈ: ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਲੰਮੇ ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ, ਸਬੂਤ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੋਂ ਹੀ, ਉਸ ਲੇਖਕ ਨੇ ਘੜਿਆ ਜਿਸ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ## Editions and translations * Khooni VaisakhiPunjabi · Gurmukhi · original, 1920Original * Khooni VaisakhiPunjabi and English · bilingual edition, HarperCollins India, 2019 · English translation by Navdeep SuriTranslation ## The author [Nanak SinghNovelist · 1897 to 1971Nanak Singh (1897 to 1971), born Hans Raj in Chak Hamid, Jhelum district, was the Punjabi novelist honoured as the father of the Punjabi novel. A survivor of the Jallianwala Bagh massacre, he wrote the banned poem Khooni Vaisakhi, the classic novel Chitta Lahu, and won the Sahitya Akademi Award for Ik Mian Do Talwaran.](https://jugti.com/kosh/people/nanak-singh/) ## Connected [ਨNanak SinghPerson · Novelist](https://jugti.com/kosh/people/nanak-singh/) ## More to read * [ਅੱਧ ਖਿੜਿਆ ਫੁੱਲAdh Khidya PhulNovelAdh Khidya Phul](https://jugti.com/kosh/books/adh-khidya-phul/) * [ਖੂਨ ਦੇ ਸੋਹਿਲੇKhoon De SohileNovel · 1948Khoon De Sohile](https://jugti.com/kosh/books/khoon-de-sohile/) * [ਅੱਗ ਦੀ ਖੇਡAgg Di KhedNovel · 1948Agg Di Khed](https://jugti.com/kosh/books/agg-di-khed/) * [ਚਿੱਟਾ ਲਹੂChitta LahuNovel · 1932Chitta Lahu](https://jugti.com/kosh/books/chitta-lahu/) * [ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਪੀPavitar PapiNovel · 1942Pavitar Papi](https://jugti.com/kosh/books/pavitar-papi/) * [ਇਕ ਮੀਆਂ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂIk Mian Do TalwaranNovel · 1959Ik Mian Do Talwaran](https://jugti.com/kosh/books/ik-mian-do-talwaran/) Sources (3) 1. [Khooni Vaisakhi: HarperCollins India](https://harpercollins.co.in/first-chapter/khooni-vaisakhi/) 2. [Khooni Vaisakhi, a Poem from the Jallianwala Bagh Massacre: NYU Abu Dhabi](https://nyuad.nyu.edu/en/events/2019/april/khooni-vaisakhi-a-poem-from-the-jallianwala-bagh-massacre-1919.html) 3. [Nanak Singh: Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Nanak%5FSingh) [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[About the book](#s-b1)[What happened at Jallianwala Bagh?](#s-b4)[Banned, lost and rediscovered](#s-b6)[Themes: witness, protest and a shared Punjab](#s-b8)[The author](#s-b10)[Why does Khooni Vaisakhi still matter?](#s-b12)[Editions and translations](#editions)[The author](#author)[Connected](#connected)[More to read](#more) Facts Punjabi name ਖੂਨੀ ਵਿਸਾਖੀ Author Nanak Singh (1897 to 1971) Published May 1920 Language Punjabi, Gurmukhi Form Long poem Title means Bloody Vaisakhi Subject Jallianwala Bagh massacre, Amritsar, 13 April 1919 Status on publication Banned by the British government soon after publication English translation First English translation by Navdeep Suri, bilingual edition, 2019 ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [People345 entries](https://jugti.com/kosh/people/)[Places12,427 places](https://jugti.com/kosh/places/)[ੳWords458 words](https://jugti.com/kosh/words/)[Religion390 entries](https://jugti.com/kosh/religions/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/)