Source: https://jugti.com/kosh/books/khulle-ghund/ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਘੁੰਡ [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[Books](https://jugti.com/kosh/books/)/[Poetry](https://jugti.com/kosh/books/poetry/)/Khulle Ghund Book · Poetry # Khulle Ghundਖੁੱਲ੍ਹੇ ਘੁੰਡ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਘੁੰਡ [Puran Singh](https://jugti.com/kosh/people/puran-singh/)'s second book of Punjabi verse (1923), free poems of nature, village life and the soul's awareness. AuthorPuran SinghPublished1923Title meansFree Veils [In short](#in-short)[About the book](#s-b1)[What the poems are about](#s-b4)[Free verse: a new way to write Punjabi poetry](#s-b7)[The author](#s-b10)[Reception and legacy](#s-b13)[Why is Khulle Ghund still read?](#s-b16)[Editions and translations](#editions)[The author](#author)[Connected](#connected)[More to read](#more) ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਘੁੰਡ In short Khulle Ghund (Free Veils) is the second book of Punjabi poetry by Professor Puran Singh, published in 1923, the same year as Khulle Maidan. Written in free verse, it sings of nature, village life and the soul's awareness, and it stands with its companion volumes as a founding work of modern Punjabi poetry. Punjabi, GurmukhiUpdated 10 Nov 2026 Facts Punjabi name ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਘੁੰਡ Author Puran Singh (1881 to 1931) Published 1923 Language Punjabi (Gurmukhi) Form Poetry, free verse Title means Free Veils All 8 facts Companion volumes Khulle Maidan (1923), Khulle Asmani Rang (1926) English works The Sisters of the Spinning Wheel (1921), Unstrung Beads (1923) Full story4 min read ## About the book Khulle Ghund, which means Free Veils, is the second book of Punjabi poetry by Professor Puran Singh, published in 1923, the same year as Khulle Maidan. Written in free verse, without rhyme or fixed metre, it is a book of nature, village life and the soul's awareness, and it stands with its companion volumes as one of the founding works of modern Punjabi poetry. The title is the book's programme. Ghund is the veil, and khulle means open, free, unbound. Where Khulle Maidan opened the meadows, Khulle Ghund lifts the veil: it looks past the surface of things to the life moving underneath, the consciousness the poet calls surta, the soul's awareness of itself and of the divine. The poems refuse closed forms as surely as they refuse closed thinking. ## What the poems are about At the heart of the book is surta, the soul's awareness, the idea Puran Singh returns to again and again. In his preface to the book he sets surta against hankar, the ego: the one opens the mind to the world and to the divine, the other closes it. Two poems in the collection take the idea up directly, Surt ate Hankar (Consciousness and Ego) and Guru Avatar Surat, which pictures the Guru as the sun of suns, the source of the light by which the soul sees. Around that centre the poems gather the Punjab countryside: its fields and rivers, its farmers and labourers, its seasons and skies. Puran Singh writes about villagers, peasants and the poor with love rather than pity, and nature in his poems is never only scenery. The open field and the open sky are the images of the free life he is arguing for, a life lived close to the earth and open to heaven. ## Free verse: a new way to write Punjabi poetry Before Puran Singh, Punjabi poetry moved mostly in fixed metres and inherited forms. He broke with that tradition under the influence of the American poet Walt Whitman, whose free, rolling lines he had met during his student years in Japan. Free verse let him follow the shape of a thought instead of the shape of a stanza, and it let his poems sound like speech: urgent, tender and direct. The break mattered because the subject matter was new too. A poem about a farmer's field or a labourer's day needed a form as plain and unadorned as the life it described. Khulle Ghund, with Khulle Maidan beside it, showed that Punjabi poetry could be modern without ceasing to be Punjabi, and the poets who followed him walked through the door he opened. ## The author Puran Singh was born on 17 February 1881 at Salhad, near Abbottabad, in what is now Pakistan, into a Sikh family. He studied industrial chemistry in Japan, graduating from Tokyo University, and returned to India to work as a scientist, most notably as a forest chemist at the Forest Research Institute in Dehradun from 1907 to 1918\. He distilled essential oils, ran factories and published dozens of scientific papers, and he was as serious about chemistry as he was about poetry. Four influences shaped him: his years in Japan, his meeting with Walt Whitman, his discipleship under the mystic Swami Rama Tirtha, and his meeting with Bhai Vir Singh at Sialkot in 1912, which returned him to Sikhism. He married Maya Devi in 1904\. In his last years he farmed rosha grass at Chak 73 near Nankana Sahib, losing his plantation to floods in 1928 but rejoicing that his manuscripts were saved. He fell ill with tuberculosis in 1930 and died at Dehradun on 31 March 1931, aged fifty. ## Reception and legacy The book appeared in the middle of the busiest years of Puran Singh's life. In 1923 he also published the English aphorisms of Unstrung Beads; in 1926 came The Spirit of Oriental Poetry and the third Punjabi volume, Khulle Asmani Rang. The three Punjabi books together are now counted as the founding documents of free verse in the language, and scholars still point to them as the place where modern Punjabi poetry begins. Their influence is out of all proportion to their size. The three volumes are slim, but they taught Punjabi poetry three lasting lessons: to look at ordinary life, to trust free rhythm, and to treat the Punjab countryside as a subject worthy of the highest art. Khulle Ghund is the middle volume of that argument, the book where the veil lifts and the reader sees what the open meadows were opening onto. ## Why is Khulle Ghund still read? It is still read because it is the most inward of the three books. Khulle Maidan celebrates the open field; Khulle Ghund asks what the open field opens onto, and answers: a soul awake to itself. Readers who come to Puran Singh for the nature poetry stay for the philosophy, and the book rewards a slow reading, in a field or a garden, with its attention to light, season and labour. ## ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਘੁੰਡ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਓਟਾਂ, ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਜੋ 1923 ਵਿੱਚ ਛਪੀ, ਉਸੇ ਸਾਲ ਜਿਸ ਸਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ ਛਪੀ। ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ, ਬਿਨਾਂ ਤੁਕਾਂ ਅਤੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਛੰਦਾਂ ਤੋਂ, ਇਹ ਕੁਦਰਤ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਰੂਹ ਦੀ ਚੇਤਨਤਾ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਥੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਨਾਂ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ। ਘੁੰਡ ਓਟ ਹੈ, ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ, ਆਜ਼ਾਦ, ਬੇਬੰਨ੍ਹਾ। ਜਿੱਥੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ ਨੇ ਮੈਦਾਨ ਖੋਲ੍ਹੇ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਘੁੰਡ ਨੇ ਓਟ ਚੁੱਕੀ: ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ ਪਾਰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਜੀਵਨ ਵੱਲ ਜੋ ਅੰਦਰ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਚੇਤਨਤਾ ਵੱਲ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਵੀ ਸੁਰਤ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਰੂਹ ਦੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅਤੇ ਰੱਬ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ। ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਬੰਦ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਬੰਦ ਸੋਚ ਨੂੰ। ## ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਕਿਸ ਬਾਰੇ ਹਨ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁਰਤ ਹੈ, ਰੂਹ ਦੀ ਚੇਤਨਤਾ, ਉਹ ਵਿਚਾਰ ਜਿਸ ਵੱਲ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਰਤਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੁਰਤ ਨੂੰ ਹੰਕਾਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ: ਇੱਕ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਅਤੇ ਰੱਬ ਵੱਲ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਚੁੱਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਸੁਰਤ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਅਵਤਾਰ ਸੁਰਤ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸੂਰਜਾਂ ਦਾ ਸੂਰਜ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਰੌਸ਼ਨੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੂਹ ਵੇਖਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ: ਉਸ ਦੇ ਖੇਤ ਅਤੇ ਦਰਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ। ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਬਾਰੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ, ਤਰਸ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤ ਸਿਰਫ਼ ਪਿਛੋਕੜ ਨਹੀਂ। ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਮੈਦਾਨ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਅਸਮਾਨ ਉਸ ਆਜ਼ਾਦ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹਨ ਜਿਸ ਦੀ ਉਹ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਜੀਵਨ। ## ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਕਵਿਤਾ: ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣ ਦਾ ਨਵਾਂ ਤਰੀਕਾ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਛੰਦਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰਸੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕਵੀ ਵਾਲਟ ਵਿਟਮੈਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲੋਂ ਨਾਤਾ ਤੋੜਿਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ, ਵਗਦੀਆਂ ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੀਵਨ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਕਵਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦੀ ਥਾਂ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਬੋਲਚਾਲ ਵਰਗੀਆਂ ਲੱਗਣ ਲੱਗੀਆਂ: ਤੁਰੰਤ, ਕੋਮਲ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀਆਂ। ਇਹ ਤੋੜ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਸ਼ਾ ਵੀ ਨਵਾਂ ਸੀ। ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਖੇਤ ਜਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੇ ਦਿਨ ਬਾਰੇ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਜੀਵਨ ਵਰਗਾ ਹੀ ਸਾਦਾ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਜਾਵਟ ਦਾ ਰੂਪ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਘੁੰਡ ਨੇ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਪੰਜਾਬੀ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਵੀ ਆਧੁਨਿਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਏ ਕਵੀ ਉਸ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ## ਲੇਖਕ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 17 ਫ਼ਰਵਰੀ 1881 ਨੂੰ ਸਲਹੱਦ, ਐਬਟਾਬਾਦ ਨੇੜੇ, ਅੱਜ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਟੋਕੀਓ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਪਰਤ ਕੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 1907 ਤੋਂ 1918 ਤੱਕ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਦੇ ਫ਼ੌਰੈਸਟ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲਾਤ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਜੋਂ। ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੇਲ ਕੱਢੇ, ਫ਼ੈਕਟਰੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ ਅਤੇ ਦਰਜਨਾਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਲੇਖ ਲਿਖੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰਤੀ ਓਨਾ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਸੀ ਜਿੰਨਾ ਕਵਿਤਾ ਪ੍ਰਤੀ। ਚਾਰ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਢਾਲਿਆ: ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸਾਲ, ਵਾਲਟ ਵਿਟਮੈਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ, ਸਵਾਮੀ ਰਾਮ ਤੀਰਥ ਦੀ ਚੇਲਾਗਿਰੀ, ਅਤੇ 1912 ਵਿੱਚ ਸਿਆਲਕੋਟ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖੀ ਵੱਲ ਮੋੜਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ 1904 ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇੜੇ ਚੱਕ 73 ਵਿੱਚ ਰੋਸ਼ਾ ਘਾਹ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ, 1928 ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਬਾਗ਼ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਬਚ ਗਈਆਂ। 1930 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਤਪਦਿਕ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ 31 ਮਾਰਚ 1931 ਨੂੰ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੀ। ## ਸਵਾਗਤ ਅਤੇ ਵਿਰਸਾ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਅਸਤ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ। 1923 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨਸਟਰੰਗ ਬੀਡਜ਼ ਵੀ ਛਪਵਾਈ, 1926 ਵਿੱਚ ਦ ਸਪਿਰਿਟ ਆਫ਼ ਓਰੀਐਂਟਲ ਪੋਇਟਰੀ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਅਸਮਾਨੀ ਰੰਗ, ਆਈ। ਤਿੰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਅੱਜ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਇੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਕਾਰ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪਤਲੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸਥਾਈ ਸਬਕ ਸਿਖਾਏ: ਆਮ ਜੀਵਨ ਵੱਲ ਵੇਖਣਾ, ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਲੈਅ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਉੱਚੇ ਕਲਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਮੰਨਣਾ। ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਘੁੰਡ ਇਸ ਦਲੀਲ ਦੀ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਤਾਬ ਜਿੱਥੇ ਓਟ ਚੁੱਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਠਕ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ ਕਿਸ ਵੱਲ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਸਨ। ## ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਘੁੰਡ ਅੱਜ ਵੀ ਕਿਉਂ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ? ਇਹ ਅੱਜ ਵੀ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤਿੰਨਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹੈ। ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਘੁੰਡ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਮੈਦਾਨ ਕਿਸ ਵੱਲ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਆਪਣੇ ਆਪ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗੀ ਹੋਈ ਰੂਹ। ਜੋ ਪਾਠਕ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਕੋਲ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਤਾਬ ਖੇਤ ਜਾਂ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਰੌਸ਼ਨੀ, ਰੁੱਤ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਵੱਲ ਆਪਣੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ। ## Editions and translations * Khulle GhundPunjabi (Gurmukhi) · original, 1923Original ## The author [Puran SinghPoet · 1881 to 1931Puran Singh (17 February 1881 to 31 March 1931) was a Punjabi poet, chemist and mystic who introduced free verse into Punjabi poetry. Trained as a chemist in Japan and employed at the Forest Research Institute in Dehradun, he wrote the Punjabi collections Khulle Maidan, Khulle Ghund and Khulle Asmani Rang, and English books including The Sisters of the Spinning Wheel and The Book of Ten Masters.](https://jugti.com/kosh/people/puran-singh/) ## Connected [ਪPuran SinghPerson · Poet](https://jugti.com/kosh/people/puran-singh/) ## More to read * [ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨKhulle MaidanPoetry · 1923Khulle Maidan](https://jugti.com/kosh/books/khulle-maidan/) * [The Sisters of the Spinning WheelPoetry · 1921The Sisters of the Spinning Wheel](https://jugti.com/kosh/books/sisters-of-the-spinning-wheel/) * [ਲੂਣਾLunaPoetry · 1965Luna](https://jugti.com/kosh/books/luna/) * [ਦਿਲ ਤਰੰਗDil TarangPoetry · 1920Dil Tarang](https://jugti.com/kosh/books/dil-tarang/) * [ਨਾਗਮਣੀNagmaniPoetry · 1964Nagmani](https://jugti.com/kosh/books/nagmani/) * [ਸੁਰਜ਼ਮੀਨSurzameenPoetrySurzameen](https://jugti.com/kosh/books/surzameen/) Sources (4) 1. [Puran Singh, Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Puran%5FSingh) 2. [Professor Puran Singh, SikhiWiki](https://www.sikhiwiki.org/index.php/Professor%5FPuran%5FSingh) 3. [Puran Singh: Poet, Scientist and Cultural Influencer, The Sikh Encyclopedia](https://www.thesikhencyclopedia.com/puran-singh-professor/) 4. [Khulle Ghund, Punjabi.com](https://punjabi.com/books/read/Khulle-Ghund-by-Pro-Puran-Singh?script=roman&page=94) [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[About the book](#s-b1)[What the poems are about](#s-b4)[Free verse: a new way to write Punjabi poetry](#s-b7)[The author](#s-b10)[Reception and legacy](#s-b13)[Why is Khulle Ghund still read?](#s-b16)[Editions and translations](#editions)[The author](#author)[Connected](#connected)[More to read](#more) Facts Punjabi name ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਘੁੰਡ Author Puran Singh (1881 to 1931) Published 1923 Language Punjabi (Gurmukhi) Form Poetry, free verse Title means Free Veils Companion volumes Khulle Maidan (1923), Khulle Asmani Rang (1926) English works The Sisters of the Spinning Wheel (1921), Unstrung Beads (1923) ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [People490 entries](https://jugti.com/kosh/people/)[Places12,428 places](https://jugti.com/kosh/places/)[ੳWords607 words](https://jugti.com/kosh/words/)[Religion508 entries](https://jugti.com/kosh/religions/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/)