Source: https://jugti.com/kosh/books/the-road/ [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[Books](https://jugti.com/kosh/books/)/[Novel](https://jugti.com/kosh/books/novel/)/The Road Book · Novel # The Road [Mulk Raj Anand](https://jugti.com/kosh/people/mulk-raj-anand/)'s 1961 novel of Bhikhu, a young Chamar road labourer, and the road that divides his village · 1961 AuthorMulk Raj AnandPublished1961 [In short](#in-short)[About the book](#s-b1)[What is The Road about?](#s-b3)[Bhikhu and the village of Goverdhan](#s-b5)[The road that divides](#s-b7)[The author](#s-b9)[Why The Road still matters](#s-b11)[Characters](#characters)[Editions and translations](#editions)[The author](#author)[Connected](#connected)[More to read](#more) The Road In short The Road is a novel by Mulk Raj Anand, first published in 1961\. It follows Bhikhu, a young Chamar leather worker in the village of Goverdhan, who helps build a road to the town of Gurgaon, and shows how the road that should bring progress instead exposes the caste divisions of the village, as upper caste Hindus refuse to touch stones quarried by untouchables and the landlord's son burns their huts. EnglishUpdated 09 Nov 2026 Facts Author Mulk Raj Anand (1905 to 2004) Published 1961 Publisher Kutub-Popular (first edition) Pages 111 (first edition) Language English Form Novel All 9 facts Setting Goverdhan village, near Gurgaon, Haryana Central figure Bhikhu, a young Chamar leather worker Earlier book on the theme Untouchable (1935) ## Characters BhikhuA young Chamar leather worker, the novel's central figure, who helps build the road and then leaves the village for the city. LaxmiBhikhu's mother, who takes him to the village temple at the start of the novel. Dhooli SinghThe village headman, a follower of Gandhi who calls the untouchables Harijan and invites them to join the road work. Thakur SinghThe landlord, who defends the old caste order and opposes untouchables working on the road. SajnuThakur Singh's son, who sets the untouchables' huts on fire. LachmanDhooli Singh's son, who loves the landlord's daughter Rukmani and at first helps Sajnu. RukmaniThakur Singh's daughter, loved by Lachman. MalaDhooli Singh's daughter. Full story5 min read ## About the book The Road is a novel by Mulk Raj Anand, first published in 1961 by Kutub-Popular. It is a short book, only 111 pages in its first edition, but it carries one of Anand's largest subjects: untouchability in India after independence. Twenty-five years earlier, his first novel Untouchable (1935) had followed Bakha, a young sweeper, through a single day. The Road returns to the same wound, but the setting has moved on. India is now independent, the Constitution has abolished untouchability, and a new road is being built to bring progress to a village. Anand asks what has actually changed. ## What is The Road about? The novel is set in Goverdhan, a village that grows plenty of milk and vegetables but cannot sell them, because there is no road to the town of Gurgaon. When the government decides to build one, the whole village is glad. The road should mean trade, work and a connection to the wider world. But the work itself exposes the old divisions. Bhikhu, a young Chamar leather worker, is glad of the employment, and so are the other untouchables of the village. The landlord Thakur Singh is not. He does not want untouchables earning wages on the road, and the upper caste Hindus refuse to touch the stones the untouchables have quarried. What was meant to join the village together becomes the thing that divides it. ## Bhikhu and the village of Goverdhan Bhikhu is the centre of the novel. He is a young man of the Chamar caste, whose people clean the carcasses of dead animals and work the leather into shoes. He lives with his mother Laxmi, and at the start of the book he goes with her to the village temple, knowing the upper castes will not let them enter. He is obedient to his mother, but he does not share her acceptance of the old order. He wants work, dignity and a life judged by what he does, not by the caste he was born into. Around him Anand builds a small cast that stands for the whole village. Dhooli Singh, the headman, follows the teachings of Mahatma Gandhi, calls the untouchables Harijan, the children of God, and invites them to join the road work. His son Lachman loves Rukmani, the landlord's daughter. Thakur Singh, the landlord, defends the old order. His son Sajnu defends it with violence. ## The road that divides The building of the road brings the village's divisions into the open. When Dhooli Singh welcomes the untouchables onto the work, Thakur Singh plots against him, and Sajnu sets the untouchables' huts on fire. Lachman, hoping to win Thakur Singh's trust so he can marry Rukmani, helps Sajnu in the crime. Dhooli Singh takes the victims into his own house, though his wife is angry at the mixing. When government officials hear of the burning, they send an order that untouchability is abolished and punishable by law. Reason prevails, for a time. Lachman joins the untouchables on the road work, and the two marriages the families had hoped for, Sajnu with Dhooli Singh's daughter Mala and Lachman with Rukmani, fall through. The road is finished and Goverdhan is connected to Gurgaon, but the victory is bitter. The untouchables have lost their homes and suffered for taboos that independence was supposed to have ended. Bhikhu decides to leave the village for the city, where nobody knows his caste, to make a new identity for himself. ## The author Mulk Raj Anand was born on 12 December 1905 in Peshawar, then in British India and now in Pakistan, and died in 2004\. He was one of the founders of Indian writing in English. Untouchable (1935) and Coolie (1936) made his name, and he went on to write Two Leaves and a Bud, Across the Black Waters and The Sword and the Sickle, among many other books. The Road grew out of his own experience. Living in Haryana, about twenty miles from Delhi, he was shocked to find that caste Hindus would not touch the stones quarried by untouchables to build a road, and he told Jawaharlal Nehru, who did not believe him. Anand said the novel owed its origin in part to Robert Graves's memoir Good Bye to All That, and in part to what he had seen himself in Haryana. The novel's title comes from an epigraph by Rabindranath Tagore: "He will pass by the road, And I wait for him; Many thorns prick his feet, He is covered with dust: And I die of shame, Morn and Eve." ## Why The Road still matters The Road has never been as famous as Untouchable or Coolie, but it is the book in which Anand faced the hardest question of independent India: what good is freedom if it does not reach the lowest? The novel's answer is that laws alone do not change a village. The Constitution can abolish untouchability, and a government order can threaten punishment, but the change only holds when people like Dhooli Singh act on it, and even then it is slow and costly. The road itself is Anand's central symbol. It stands for journey, progress and development, and in a wider sense it connects the village to Delhi, the centre of power. But it is also a test. A road that the untouchables build with their own hands, and are then forbidden to walk on, shows how little independence had changed for them. That is why the book is still read and studied in Indian English literature: it is a short novel that refuses to let its reader look away from a problem the country had declared solved. ## ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ ਦ ਰੋਡ ਮੁਲਕ ਰਾਜ ਆਨੰਦ ਦਾ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1961 ਵਿੱਚ ਕੁਤਬ-ਪਾਪੂਲਰ ਵੱਲੋਂ ਛਪਿਆ। ਪਹਿਲੇ ਸੰਸਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ 111 ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ: ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਛੂਤ-ਛਾਤ। ਪੱਚੀ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਵਲ ਅਛੂਤ (1935) ਨੇ ਭੰਗੀ ਨੌਜਵਾਨ ਬਾਖਾ ਦੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ ਸੀ। ਦ ਰੋਡ ਉਸੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਮਾਂ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ, ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੇ ਛੂਤ-ਛਾਤ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਤੱਕ ਤਰੱਕੀ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਨਵੀਂ ਸੜਕ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਨੰਦ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਕੀ ਹੈ। ## ਦ ਰੋਡ ਕਿਸ ਬਾਰੇ ਹੈ? ਨਾਵਲ ਗੋਵਰਧਨ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੁੜਗਾਂਵ ਸ਼ਹਿਰ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸੜਕ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ਸੜਕ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੜਕ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਵਪਾਰ, ਕੰਮ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ। ਪਰ ਕੰਮ ਹੀ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਵੰਡਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਭੀਖੂ, ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਚਮਾਰ ਚਮੜੇ ਦਾ ਕਾਰੀਗਰ, ਨੂੰ ਕੰਮ ਮਿਲਣ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੋਰ ਅਛੂਤ ਵੀ ਖ਼ੁਸ਼ ਹਨ। ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਠਾਕੁਰ ਸਿੰਘ ਖ਼ੁਸ਼ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿ ਅਛੂਤ ਸੜਕ ਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰ ਕੇ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣ, ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦੇ ਜੋ ਅਛੂਤਾਂ ਨੇ ਖੱਡੇ ਹਨ। ਜੋ ਚੀਜ਼ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਲਈ ਬਣੀ ਸੀ, ਉਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਵਾਲੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ## ਭੀਖੂ ਅਤੇ ਗੋਵਰਧਨ ਪਿੰਡ ਭੀਖੂ ਨਾਵਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਉਹ ਚਮਾਰ ਜਾਤ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਲੋਕ ਮਰੇ ਹੋਏ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖੱਲਾਂ ਉਤਾਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚਮੜੇ ਤੋਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਲਛਮੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੰਦਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣਦਿਆਂ ਕਿ ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਦੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦੇਣਗੇ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦਾ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੁਰਾਣੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਉਹ ਮੰਨਦਾ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਕੰਮ, ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਜੀਵਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਰਖ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਕਿ ਉਸ ਜਾਤ ਤੋਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜੰਮਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਆਨੰਦ ਨੇ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪਾਤਰ ਸਮੂਹ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਧੂਲੀ ਸਿੰਘ, ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਅਛੂਤਾਂ ਨੂੰ ਹਰੀਜਨ, ਭਾਵ ਰੱਬ ਦੇ ਬੱਚੇ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੜਕ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਲਛਮਣ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਦੀ ਧੀ ਰੁਕਮਣੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਠਾਕੁਰ ਸਿੰਘ, ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ, ਪੁਰਾਣੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੱਜਣੂ ਉਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ## ਉਹ ਸੜਕ ਜੋ ਵੰਡਦੀ ਹੈ ਸੜਕ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਵੰਡਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਧੂਲੀ ਸਿੰਘ ਅਛੂਤਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਠਾਕੁਰ ਸਿੰਘ ਉਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੱਜਣੂ ਅਛੂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਝੁੱਗੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਲਛਮਣ, ਠਾਕੁਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਰੁਕਮਣੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਸਕੇ, ਇਸ ਜੁਰਮ ਵਿੱਚ ਸੱਜਣੂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਧੂਲੀ ਸਿੰਘ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਇਸ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੁਕਮ ਭੇਜਦੇ ਹਨ ਕਿ ਛੂਤ-ਛਾਤ ਖ਼ਤਮ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੇਗੀ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਕਲ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲਛਮਣ ਸੜਕ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਅਛੂਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਵਿਆਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਸ ਸੀ, ਸੱਜਣੂ ਦਾ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਲਛਮਣ ਦਾ ਰੁਕਮਣੀ ਨਾਲ, ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੜਕ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗੋਵਰਧਨ ਗੁੜਗਾਂਵ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਿੱਤ ਕੌੜੀ ਹੈ। ਅਛੂਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਗੁਆ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਰਕੇ ਦੁੱਖ ਝੱਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੇ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦੇਣਾ ਸੀ। ਭੀਖੂ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਉਸ ਦੀ ਜਾਤ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਪਛਾਣ ਬਣਾ ਸਕੇ। ## ਲੇਖਕ ਮੁਲਕ ਰਾਜ ਆਨੰਦ 12 ਦਸੰਬਰ 1905 ਨੂੰ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ 2004 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ। ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਲੇਖਣ ਦੇ ਮੋਢੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਅਛੂਤ (1935) ਅਤੇ ਕੂਲੀ (1936) ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਟੂ ਲੀਵਜ਼ ਐਂਡ ਅ ਬਡ, ਅਕਰਾਸ ਦ ਬਲੈਕ ਵਾਟਰਜ਼ ਅਤੇ ਦ ਸੋਰਡ ਐਂਡ ਦ ਸਿਕਲ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ। ਦ ਰੋਡ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਤੋਂ ਉੱਗਿਆ। ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਵੀਹ ਮੀਲ ਦੂਰ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਕਿ ਜਾਤ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦੇ ਸਨ ਜੋ ਅਛੂਤਾਂ ਨੇ ਸੜਕ ਲਈ ਖੱਡੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਜਵਾਹਰਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੂੰ ਦੱਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਤੇ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਨਾਵਲ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਿਅਰ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੜਕ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਹੈ। ਆਨੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਾਵਲ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਵਿੱਚ ਰਾਬਰਟ ਗਰੇਵਜ਼ ਦੀ ਯਾਦਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਗੁੱਡ ਬਾਈ ਟੂ ਆਲ ਦੈਟ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਵੀ। ## ਦ ਰੋਡ ਅੱਜ ਵੀ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਦ ਰੋਡ ਕਦੇ ਅਛੂਤ ਜਾਂ ਕੂਲੀ ਜਿੰਨੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਪਰ ਇਹ ਉਹ ਕਿਤਾਬ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ: ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਕੀ ਫਾਇਦਾ, ਜੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਤੱਕ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ? ਨਾਵਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹੈ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਇਕੱਲੇ ਪਿੰਡ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੇ। ਸੰਵਿਧਾਨ ਛੂਤ-ਛਾਤ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹੁਕਮ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਦਲਾਅ ਤਾਂ ਹੀ ਟਿਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਧੂਲੀ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਲੋਕ ਉਸ ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਹੌਲੀ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੜਕ ਹੀ ਆਨੰਦ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਹ ਸਫ਼ਰ, ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ, ਸੱਤਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ, ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਪਰਖ ਵੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਸੜਕ ਨੂੰ ਅਛੂਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੇ ਚੱਲਣ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਘੱਟ ਬਦਲਿਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਅੱਜ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਉਸ ਮਸਲੇ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਹੱਲ ਹੋਇਆ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ## Editions and translations * The RoadEnglish, original, Kutub-Popular, 1961Original * The RoadEnglish, Sterling Publishers, 1987Edition ## The author [Mulk Raj AnandNovelist · 1905 to 2004Mulk Raj Anand (1905 to 2004) was a Punjabi novelist who wrote in English and helped found the Indian English novel. Born in Peshawar and educated in Amritsar, London and Cambridge, he is best known for Untouchable (1935), one day in the life of the sweeper Bakha, and Coolie (1936). India honoured him with the Padma Bhushan and the Sahitya Akademi Award.](https://jugti.com/kosh/people/mulk-raj-anand/) ## Connected [ਮMulk Raj AnandPerson · Novelist](https://jugti.com/kosh/people/mulk-raj-anand/) ## More to read * [The Old Woman and the CowNovel · 1960The Old Woman and the Cow](https://jugti.com/kosh/books/the-old-woman-and-the-cow/) * [The Private Life of an Indian PrinceNovel · 1953The Private Life of an Indian Prince](https://jugti.com/kosh/books/the-private-life-of-an-indian-prince/) * [The Big HeartNovel · 1945The Big Heart](https://jugti.com/kosh/books/the-big-heart/) * [The Sword and the SickleNovel · 1942The Sword and the Sickle](https://jugti.com/kosh/books/the-sword-and-the-sickle/) * [The VillageNovel · 1939The Village](https://jugti.com/kosh/books/the-village/) * [Morning FaceNovel · 1968Morning Face](https://jugti.com/kosh/books/morning-face/) Sources (3) 1. [The Road: A Novel, Google Books](https://books.google.com/books/about/The%5FRoad.html?id=3LmnwwEACAAJ) 2. [Re-Reading Mulk Raj Anand's Novel "The Road" in the Post-Colonial Perspective, NJESR](https://www.njesr.com/file.axd?file=/Dr.Mishra.pdf) 3. [Intersections of Caste and Class in Mulk Raj Anand's Untouchable, The Road, and Coolie, ILN Journal](https://online.ilnjournal.com/index.php/iln/article/view/v3n1.a.19) [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[About the book](#s-b1)[What is The Road about?](#s-b3)[Bhikhu and the village of Goverdhan](#s-b5)[The road that divides](#s-b7)[The author](#s-b9)[Why The Road still matters](#s-b11)[Characters](#characters)[Editions and translations](#editions)[The author](#author)[Connected](#connected)[More to read](#more) Facts Author Mulk Raj Anand (1905 to 2004) Published 1961 Publisher Kutub-Popular (first edition) Pages 111 (first edition) Language English Form Novel Setting Goverdhan village, near Gurgaon, Haryana Central figure Bhikhu, a young Chamar leather worker Earlier book on the theme Untouchable (1935) ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [People475 entries](https://jugti.com/kosh/people/)[Places12,428 places](https://jugti.com/kosh/places/)[ੳWords589 words](https://jugti.com/kosh/words/)[Religion496 entries](https://jugti.com/kosh/religions/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/)