Source: https://jugti.com/kosh/people/maharaja-ranjit-singh/ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[People](https://jugti.com/kosh/people/)/Maharaja Ranjit Singh Person · Maharaja of Punjab # Maharaja Ranjit Singhਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ Founder of the Sikh Empire, the Lion of Punjab · 1780 to 1839 [In short](#in-short)[Early life in Gujranwala](#s-e1)[How did Ranjit Singh become Maharaja of Punjab?](#s-e4)[Building the Sikh Empire](#s-e6)[Court, army and a state for all Punjabis](#s-e9)[What did Ranjit Singh do for the Harmandir Sahib?](#s-e12)[Death and what followed](#s-e14)[Why is Ranjit Singh called the Lion of Punjab?](#s-e16)[Places](#connected-places)[More people](#more-like-this) In short Maharaja Ranjit Singh (1780 to 1839), known as Sher-e-Punjab, the Lion of Punjab, was the founder of the Sikh Empire. Born in Gujranwala and crowned at Lahore in 1801, he united the Sikh misls and ruled a Punjab stretching from the Khyber Pass to the Sutlej River until his death in 1839. Facts Punjabi name ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ Born 13 November 1780, Gujranwala Birth name Buddh Singh Father Maha Singh, chief of the Sukerchakia Misl Reign 12 April 1801 to 27 June 1839 Capital Lahore All 10 facts Known as Sher-e-Punjab (Lion of Punjab) Empire at its height Khyber Pass to the Sutlej River, Kashmir to the borders of the Thar Desert Died 27 June 1839, Lahore (aged 58) Succeeded by Kharak Singh Full story5 min read ## Early life in Gujranwala Maharaja Ranjit Singh (13 November 1780 to 27 June 1839) was the founder of the Sikh Empire and its first Maharaja, ruling from Lahore from 1801 until his death. Known as Sher-e-Punjab, the Lion of Punjab, he united the warring Sikh misls into a single state that at its height stretched from the Khyber Pass in the west to the Sutlej River in the east, and from Kashmir in the north towards the Thar Desert in the south. He was born in Gujranwala, in present day Pakistan, the only child of Maha Singh, chief of the Sukerchakia Misl, and his wife Raj Kaur. He was first named Buddh Singh, and his father changed the name to Ranjit, meaning victor in battle, after a victory over the Chattha chief Pir Muhammad. As an infant he caught smallpox, which cost him the sight of his left eye and left his face pockmarked. He fought beside his father from a young age, and when Maha Singh died in 1792, Ranjit Singh became chief of the Sukerchakia Misl at about twelve years old. Marriages into the Kanhaiya and Nakai misls, guided for a time by his formidable mother-in-law Sada Kaur, made him first among the Sikh chiefs. ## How did Ranjit Singh become Maharaja of Punjab? Ranjit Singh became Maharaja by taking Lahore, the capital of Punjab, in July 1799 and then proclaiming himself Maharaja of Punjab on 12 April 1801\. The Afghan king Zaman Shah had confirmed him as governor of Lahore after the Afghan retreat, but at his formal investiture in Lahore Fort in 1801 he took the royal title for himself. He called his government Sarkar Khalsa, struck coins in the name of Guru Nanak, and ruled in the name of the Sikh commonwealth rather than in his own name alone. In 1802 he took Amritsar, the sacred city of the Sikhs and the greatest trading centre of northern India, and then steadily absorbed the smaller Sikh and Pashtun principalities around him. ## Building the Sikh Empire The Treaty of Amritsar of 1809 fixed the Sutlej River as the boundary between Ranjit Singh and the British, so he turned his ambition north and west. His forces took Kangra in 1809 and the fort of Attock on the Indus in 1813\. In 1818 his armies captured Multan, ending Afghan influence in central Punjab, and entered Peshawar. In July 1819 he expelled the Afghan rulers from the Vale of Kashmir, and by 1820 he had consolidated his rule over the whole of Punjab between the Sutlej and the Indus. His general Zorawar Singh later carried his northern frontier into Ladakh in 1834, and in 1837 his army repulsed an Afghan counterattack on Peshawar, the last great confrontation of his reign. Every stage of that expansion was won by Punjabi armies made up of Sikhs, Muslims and Hindus together. The empire he built was not a one community state: it was a Punjab state, held together by a shared army, a shared court at Lahore and a ruler who promoted talent from every community he governed. ## Court, army and a state for all Punjabis From 1820 Ranjit Singh modernised his Khalsa army, employing European officers, many of them veterans of Napoleon's armies, to train his infantry and artillery to European standards. The modernised force fought well on the North West Frontier for the rest of his reign. His commanders and his cabinet ministers were drawn from Sikh, Muslim and Hindu families alike, and historians describe a ruler free from religious bigotry who was mild in his treatment of defeated adversaries. His patronage crossed community lines in the same way. A devoted Sikh who restored historic gurdwaras, he also gave a tonne of gold in 1835 for the dome of the Kashi Vishwanath Temple at Varanasi, joined Hindus in their temples out of respect, and had mosques, temples and gurdwaras built or repaired across his kingdom. Prayers for his long life were offered in mosques, temples and gurdwaras on the day of his coronation, a small detail that captures how his court wanted the reign to be seen. ## What did Ranjit Singh do for the Harmandir Sahib? Ranjit Singh rebuilt the Harmandir Sahib at Amritsar in marble and copper in 1809 and overlaid its sanctum with gold foil in 1830, giving the shrine the golden appearance from which its English name, the Golden Temple, comes. He had announced the renovation when he first paid homage there in 1802, after the shrine's repeated destruction by invading Afghan armies in the previous century. His sponsorship of Sikh shrines reached beyond his own borders too: the rebuilding of Takht Sri Patna Sahib and of Hazur Sahib at Nanded, both far outside his kingdom, was carried out under his patronage. ## Death and what followed Ranjit Singh died at Lahore on 27 June 1839, aged 58, almost exactly forty years after he had first entered the city as a conqueror. He was succeeded by his son Kharak Singh. The state he had built rested heavily on his own judgement of people, and it did not long survive him: rival chiefs fell into internecine strife, the empire collapsed within a few years of his death, and Punjab passed under British rule, the last great region of India to do so. ## Why is Ranjit Singh called the Lion of Punjab? Ranjit Singh is called the Lion of Punjab because he was the first Indian ruler in a thousand years to turn the tide of invasion back into the homelands of the Pashtun invaders who had entered India through Punjab for centuries. Instead of Punjab being raided from the Khyber Pass, his armies held the pass itself. His samadhi, where his cremated remains are kept, stands in Lahore near the fort from which he ruled. For Punjabis on both sides of the modern border, and across the diaspora, he remains the symbol of a united, self ruled Punjab: a one eyed, unlettered misl chief who built the strongest Indian state of his time and kept it at peace with itself for nearly four decades. ## ਗੁਜਰਾਨਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ (13 ਨਵੰਬਰ 1780 ਤੋਂ 27 ਜੂਨ 1839) ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1801 ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ੤ ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਉਸ ਨੇ ਲੜਦੀਆਂ ਸਿੱਖ ਮਿਸਲਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਖੈਬਰ ਦਰੇ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਤੱਕ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਥਾਰ ਮਾਰੂਥਲ ਵੱਲ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ੤ ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਗੁਜਰਾਨਵਾਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਅੱਜ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ੤ ਉਹ ਸੁਕਰਚੱਕੀਆ ਮਿਸਲ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰਾਜ ਕੌਰ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ੤ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਚੱਠਾ ਸਰਦਾਰ ਪੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਨਾਂ ਬਦਲ ਕੇ ਰਣਜੀਤ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਜੰਗ ਦਾ ਜੇਤੂ੤ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਚੇਚਕ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਖੱਬੀ ਅੱਖ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਦਾਗ਼ ਰਹਿ ਗਏ੤ ਉਹ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ 1792 ਵਿੱਚ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਭਗ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੁਕਰਚੱਕੀਆ ਮਿਸਲ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਬਣ ਗਿਆ੤ ਕਨ੍ਹਈਆ ਅਤੇ ਨਕਈ ਮਿਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹਾਂ ਨੇ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਆਪਣੀ ਸੱਸ ਸਦਾ ਕੌਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਸਰਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ੤ ## ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ? ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੁਲਾਈ 1799 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲਾਹੌਰ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਫਿਰ 12 ਅਪ੍ਰੈਲ 1801 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਐਲਾਨ ਕੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਬਣਿਆ੤ ਅਫ਼ਗਾਨ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜ਼ਮਾਨ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਮੰਨ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ 1801 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਹੀ ਖਿਤਾਬ ਆਪ ਲੈ ਲਿਆ੤ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਖਾਲਸਾ ਕਿਹਾ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸਿੱਕੇ ਚਲਾਏ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ੤ 1802 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਲੈ ਲਿਆ, ਜੋ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਪਠਾਣ ਰਿਆਸਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਗਿਆ੤ ## ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 1809 ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸੰਧੀ ਨੇ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੱਦ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੁਖ਼ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੋੜਿਆ੤ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੇ 1809 ਵਿੱਚ ਕਾਂਗੜਾ ਅਤੇ 1813 ਵਿੱਚ ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਉੱਤੇ ਅਟਕ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਲਿਆ੤ 1818 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਮੁਲਤਾਨ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨ ਅਸਰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈਆਂ੤ ਜੁਲਾਈ 1819 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਵਾਦੀ ਤੋਂ ਅਫ਼ਗਾਨ ਹਾਕਮਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ 1820 ਤੱਕ ਸਤਲੁਜ ਤੋਂ ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰਾਜ ਪੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ੤ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਜਰਨੈਲ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ ਨੇ 1834 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਉੱਤਰੀ ਹੱਦ ਲਦਾਖ਼ ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ 1837 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਉੱਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲਾ ਨਾਕਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਆਖਰੀ ਵੱਡੀ ਟੱਕਰ ਸੀ੤ ਇਸ ਵਾਧੇ ਦਾ ਹਰ ਪੜਾਅ ਪੰਜਾਬੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਇਕੱਠੇ ਲੜਦੇ ਸਨ੤ ਉਸ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਸਾਮਰਾਜ ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਸੀ: ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਰਾਜ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਫੌਜ, ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਦਰਬਾਰ ਅਤੇ ਹਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਾਕਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ੤ ## ਦਰਬਾਰ, ਫੌਜ ਅਤੇ ਸਭ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜ 1820 ਤੋਂ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖਾਲਸਾ ਫੌਜ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਅਫ਼ਸਰ ਰੱਖੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਨੇਪੋਲੀਅਨ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਲੜ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਅਤੇ ਤੋਪਖਾਨੇ ਨੂੰ ਯੂਰਪੀ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਮਿਲੇ੤ ਇਹ ਆਧੁਨਿਕ ਫੌਜ ਉਸ ਦੇ ਬਾਕੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੜੀ੤ ਉਸ ਦੇ ਜਰਨੈਲ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀ ਸਿੱਖ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਕੱਟੜਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਾਕਮ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਾਰੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨਾਲ ਨਰਮੀ ਵਰਤਦਾ ਸੀ੤ ਉਸ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਸੀ੤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪੱਕਾ ਸਿੱਖ ਹੁੰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ 1835 ਵਿੱਚ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਮੰਦਰ ਦੇ ਗੁੰਬਦ ਲਈ ਇੱਕ ਟਨ ਸੋਨਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ, ਸਤਿਕਾਰ ਵਜੋਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਸਜਿਦਾਂ, ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਬਣਵਾਏ ਜਾਂ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਵਾਏ੤ ਉਸ ਦੀ ਤਾਜਪੋਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਉਸ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਲਈ ਮਸਜਿਦਾਂ, ਮੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਰਦਾਸਾਂ ਹੋਈਆਂ: ਇਹ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਦਰਬਾਰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਕਿਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ੤ ## ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ 1809 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸੰਗਮਰਮਰ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਨਾਲ ਮੁੜ ਬਣਵਾਇਆ ਅਤੇ 1830 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਰਤ ਚੜ੍ਹਾਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨੂੰ ਉਹ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੂਪ ਮਿਲਿਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਸ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਂ ਗੋਲਡਨ ਟੈਂਪਲ ਪਿਆ੤ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਮੁਰੰਮਤ ਦਾ ਐਲਾਨ 1802 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਸਮੇਂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਪਿਛਲੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਢਾਹਿਆ ਸੀ੤ ਸਿੱਖ ਅਸਥਾਨਾਂ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਆਪਣੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਪਹੁੰਚੀ: ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਨਾਂਦੇੜ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮੁੜ ਉਸਾਰੀ, ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ, ਉਸ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਹੋਈ੤ ## ਮੌਤ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ 27 ਜੂਨ 1839 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ 58 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਲਗਭਗ ਠੀਕ ਚਾਲੀ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜੇਤੂ ਵਜੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਸੀ੤ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ੤ ਉਸ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਰਾਜ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਰਖ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਨਾ ਟਿਕਿਆ: ਵਿਰੋਧੀ ਸਰਦਾਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜ ਪਏ, ਸਾਮਰਾਜ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਾਜ ਹੇਠ ਆ ਗਿਆ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਖਰੀ ਵੱਡਾ ਇਲਾਕਾ ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਆ੤ ## ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕਮ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਲਹਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਠਾਣ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵੱਲ ਮੋੜ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਸਨ੤ ਪੰਜਾਬ ਉੱਤੇ ਖੈਬਰ ਦਰੇ ਤੋਂ ਹਮਲੇ ਹੋਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਦਰਾ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ੤ ਉਸ ਦੀ ਸਮਾਧ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਰੱਖੇ ਹਨ, ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੇੜੇ ਖੜੀ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਉਸ ਨੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ੤ ਅੱਜ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਉਹ ਇੱਕਜੁੱਟ, ਆਪ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ: ਇੱਕ ਅੱਖ ਵਾਲਾ, ਅਨਪੜ੍ਹ ਮਿਸਲ ਸਰਦਾਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਦਹਾਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖਿਆ੤ ## Places [AmritsarCity, Majha](https://jugti.com/kosh/places/amritsar/)[GujranwalaCity, Majha](https://jugti.com/kosh/places/gujranwala/)[LahoreCity, Majha](https://jugti.com/kosh/places/lahore/) ## More people * [Guru RandhawaPunjabi Singer](https://jugti.com/kosh/people/guru-randhawa/) * [Ishwar Chander NandaPunjabi playwright & professor](https://jugti.com/kosh/people/ishwar-chander-nanda/) * [Wadali BrothersSufi singing duo (Puranchand and Pyarelal Wadali)](https://jugti.com/kosh/people/wadali-brothers/) * [Sohan Singh BhaknaRevolutionary](https://jugti.com/kosh/people/sohan-singh-bhakna/) * [Dara SinghWrestler, actor](https://jugti.com/kosh/people/dara-singh/) Sources (2) 1. [Encyclopaedia Britannica: Ranjit Singh, Sikh maharaja](https://www.britannica.com/biography/Ranjit-Singh-Sikh-maharaja?ref=artshelp.com) 2. [Wikipedia: Ranjit Singh](https://en.wikipedia.org/wiki/Ranjit%5FSingh) [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[Early life in Gujranwala](#s-e1)[How did Ranjit Singh become Maharaja of Punjab?](#s-e4)[Building the Sikh Empire](#s-e6)[Court, army and a state for all Punjabis](#s-e9)[What did Ranjit Singh do for the Harmandir Sahib?](#s-e12)[Death and what followed](#s-e14)[Why is Ranjit Singh called the Lion of Punjab?](#s-e16)[Places](#connected-places)[More people](#more-like-this) Facts Punjabi name ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ Born 13 November 1780, Gujranwala Birth name Buddh Singh Father Maha Singh, chief of the Sukerchakia Misl Reign 12 April 1801 to 27 June 1839 Capital Lahore Known as Sher-e-Punjab (Lion of Punjab) Empire at its height Khyber Pass to the Sutlej River, Kashmir to the borders of the Thar Desert Died 27 June 1839, Lahore (aged 58) Succeeded by Kharak Singh ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [Places12,408 places](https://jugti.com/kosh/places/)[Books55 books](https://jugti.com/kosh/books/)[ੳWords326 words](https://jugti.com/kosh/words/)[Religion302 entries](https://jugti.com/kosh/religions/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/)