Source: https://jugti.com/kosh/people/mary-kom/ ਮੈਰੀ ਕੌਮ [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[People](https://jugti.com/kosh/people/)/[Sports](https://jugti.com/kosh/people/sports/)/Mary Kom Person · Indian Boxer # Mary Komਮੈਰੀ ਕੌਮ ਮੈਰੀ ਕੌਮ Six-time world champion boxer and Olympic bronze medallist from Manipur. ## Quick facts Nationality Indian Profession Indian Boxer Known for Six world boxing titles [In short](#in-short)[Early life in Kangathei](#s-b1)[From athletics to boxing](#s-b5)[Six world titles and an Olympic bronze](#s-b9)[Why is Mary Kom called Magnificent Mary?](#s-b14)[Honours, Parliament and life after the ring](#s-b17)[Legacy](#s-b21)[People](#connected-people)[More sports](#more-like-this) In short Mary Kom is an Indian boxer from Kangathei village in Churachandpur district, Manipur, and the only woman to win the World Amateur Boxing Championship six times. She won an Olympic bronze at London 2012, gold at the 2014 Asian Games and the 2018 Commonwealth Games, and received the Padma Vibhushan in 2020\. Nicknamed Magnificent Mary, she also served as a nominated member of the Rajya Sabha from 2016 to 2022. Updated 14 Nov 2026 Facts Punjabi name ਮੈਰੀ ਕੌਮ Full name Mangte Chungneijang Mary Kom Born Kangathei, Churachandpur district, Manipur. Date disputed: official records say 1 March 1983, Mary Kom says her real birthday is 24 November (some sources give 1982) Height 1.58 m (5 ft 2 in) Weight classes Pinweight, light flyweight and flyweight (45 to 51 kg) Nickname Magnificent Mary All 15 facts World Championships 6 gold, 1 silver, 1 bronze (2001 to 2019) Olympic medal Bronze, London 2012, flyweight 51 kg Asian Games Gold 2014 Incheon, bronze 2010 Guangzhou Commonwealth Games Gold 2018 Gold Coast Asian Championships 5 gold (2003, 2005, 2010, 2012, 2017) National honours Arjuna Award 2003, Padma Shri 2006, Khel Ratna 2009, Padma Bhushan 2013, Padma Vibhushan 2020 Rajya Sabha Nominated member, 25 April 2016 to 24 April 2022 Autobiography Unbreakable (2013), with Dina Serto Film Mary Kom (2014), played by Priyanka Chopra Full story7 min read Mangte Chungneijang Mary Kom, known around the world as Mary Kom, is an Indian boxer from a farming family in Manipur who became the most successful woman boxer in amateur boxing history. She is the only woman to win the World Amateur Boxing Championship six times, won an Olympic bronze medal at London 2012, and carried Indian women's boxing onto the world stage. The International Boxing Association nicknamed her Magnificent Mary in 2008, and it has stuck ever since. ## Early life in Kangathei Mary Kom was born in Kangathei village, in Moirang Lamkhai in Churachandpur district of Manipur, to Mangte Tonpa Kom and Mangte Akham Kom, tenant farmers who worked jhum fields in the hills. She was the eldest of three children in a Kom tribal family that followed the Baptist Christian faith, and she grew up helping her parents with farm work while going to school. Her father had been a keen wrestler in his younger days. She studied at Loktak Christian Model High School in Moirang to class 6, then at St. Xavier Catholic School in Moirang to class 8\. At school she was drawn to athletics, especially the javelin and the 400 metres, and she also played volleyball and football. After class 8 she moved to Adimjati High School in Imphal for classes 9 and 10, but she did not pass the matriculation examination. Instead she finished her schooling through the National Institute of Open Schooling in Imphal and later graduated from Churachandpur College. Even her date of birth is disputed. Official papers, including her Rajya Sabha membership, give 1 March 1983\. Mary Kom herself has said her real birthday is 24 November, and that the March date came from a mistake her uncle made while filling in her papers when she was a child. She has also said the year 1983 was right, while some sources give 24 November 1982\. Because the records disagree, this page does not state a single birth year for her. ## From athletics to boxing The turn in her life came in 1998, when Dingko Singh, another boxer from Manipur, won gold at the Asian Games in Bangkok. His win inspired many young people in Manipur to try boxing, and Mary Kom was one of them. In 2000 she switched from athletics to boxing and began training in Imphal under her first coach, K. Kosana Meitei. At 15 she left home for the Imphal Sports Academy, and she later trained under the Manipur state boxing coach M. Narjit Singh at Khuman Lampak. ਮਾਂਗਤੇ ਚੁੰਗਨੇਈਜਾਂਗ ਮੈਰੀ ਕੌਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣਦੀ ਹੈ, ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ੁਕੀਨ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫ਼ਲ ਔਰਤ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਬਣੀ। ਉਹ ਇਕਲੌਤੀ ਔਰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ੁਕੀਨ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਛੇ ਵਾਰ ਜਿੱਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਲੰਡਨ 2012 ਵਿੱਚ ਓਲੰਪਿਕ ਕਾਂਸੀ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਇਕੱਲਿਆਂ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਸੰਘ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ 'ਮੈਗਨੀਫ਼ੀਸੈਂਟ ਮੈਰੀ' ਦਾ ਉਪਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਅੱਜ ਤੱਕ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ## ਕਾਂਗਾਥੇਈ ਵਿੱਚ ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਦਾ ਜਨਮ ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਚੂੜਾਚਾਂਦਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੋਇਰਾਂਗ ਲਮਖਾਈ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਪਿੰਡ ਕਾਂਗਾਥੇਈ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ, ਮਾਂਗਤੇ ਤੋਂਪਾ ਕੌਮ ਅਤੇ ਮਾਂਗਤੇ ਅਖਮ ਕੌਮ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਝੂਮ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਟਾਈਦਾਰ ਕਿਸਾਨ ਸਨ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕੌਮ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ ਅਤੇ ਬੈਪਟਿਸਟ ਈਸਾਈ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਜੁਆਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਪਹਿਲਵਾਨ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਮੋਇਰਾਂਗ ਦੇ ਲੋਕਤਕ ਕ੍ਰਿਸਚਨ ਮਾਡਲ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਛੇਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੋਇਰਾਂਗ ਦੇ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰ ਕੈਥੋਲਿਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੈਵਲਿਨ ਅਤੇ 400 ਮੀਟਰ ਦੌੜ ਵੱਲ, ਅਤੇ ਉਹ ਵਾਲੀਬਾਲ ਤੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵੀ ਖੇਡਦੀ ਸੀ। ਅੱਠਵੀਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇੰਫਾਲ ਦੇ ਆਦਿਮਜਾਤੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਨੌਵੀਂ ਅਤੇ ਦਸਵੀਂ ਜਮਾਤ ਲਈ ਗਈ, ਪਰ ਉਹ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ। ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਨੇ ਇੰਫਾਲ ਤੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਓਪਨ ਸਕੂਲਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚੂੜਾਚਾਂਦਪੁਰ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਜਨਮ ਤਰੀਕ ਬਾਰੇ ਵੀ ਵਿਵਾਦ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਗਜ਼ਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਵਿੱਚ 1 ਮਾਰਚ 1983 ਦਰਜ ਹੈ। ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਖ਼ੁਦ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਅਸਲ ਜਨਮ ਦਿਨ 24 ਨਵੰਬਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਾਰਚ ਵਾਲੀ ਤਰੀਕ ਉਸ ਦੇ ਚਾਚੇ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀ ਨਾਲ ਦਰਜ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੱਚੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 1983 ਸਹੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਸਰੋਤ 24 ਨਵੰਬਰ 1982 ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਸਾਲ ਇਕੋ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ## ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਤੋਂ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਵੱਲ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਮੋੜ 1998 ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਜਦੋਂ ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਹੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਡਿੰਗਕੋ ਸਿੰਗ ਨੇ ਬੈਂਕਾਕ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨੇ ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਅਜ਼ਮਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ, ਅਤੇ ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 2000 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਅਪਣਾ ਲਈ ਅਤੇ ਇੰਫਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਕੋਚ ਕੇ. ਕੋਸਾਨਾ ਮੇਈਤੇਈ ਕੋਲ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। 15 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਇੰਫਾਲ ਸਪੋਰਟਸ ਅਕੈਡਮੀ ਚਲੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਰਾਜ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਕੋਚ ਐੱਮ. ਨਰਜਿਤ ਸਿੰਘ ਕੋਲ ਖੁਮਨ ਲਮਪਾਕ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ। Advertisement At first she kept her boxing a secret from her father. He worried that boxing would hurt her face and spoil her chances of marriage, and he only learned what she was doing when her photograph appeared in a newspaper after she won the state boxing championship in 2000\. It took about three years before he believed in her love for the sport and began to support her. Her rise was fast. In 2001 she won silver at the first World Championships in Scranton, United States. A year later she won the first of her world titles. ## Six world titles and an Olympic bronze Mary Kom won her first World Championship gold in 2002 at Antalya in Turkey, in the 45 kg pinweight class. She added golds at Podolsk in 2005, New Delhi in 2006, Ningbo in 2008 and Bridgetown in 2010, five world titles in a row. Her sixth came at New Delhi in 2018, when she beat Hanna Okhota of Ukraine in the 48 kg final on 24 November, the date she calls her real birthday. With a silver from 2001 and a bronze from Ulan-Ude in 2019, she holds eight World Championship medals, more than any other boxer, and she won a medal in each of the first seven World Championships she entered. Her record beyond the World Championships is just as full. She won five Asian Championship gold medals, in 2003, 2005, 2010, 2012 and 2017, with silver medals in 2008 and 2021\. At the Asian Games she took bronze at Guangzhou in 2010 and gold at Incheon in 2014, beating Zhaina Shekerbekova of Kazakhstan in the flyweight final, the first Asian Games boxing gold for an Indian woman. At the 2018 Commonwealth Games on the Gold Coast she won gold in the light flyweight class, the first Commonwealth boxing gold for an Indian woman. The peak of her fame came at the London Olympics in 2012, the first Games where women boxed. Her usual 48 kg class was not among the three Olympic weight classes, so she moved up to 51 kg and became the only Indian woman boxer to qualify. She beat Karolina Michalczuk of Poland 19-14 in her first bout and Maroua Rahali of Tunisia 15-6 in the quarter-final, then lost 6-11 to Nicola Adams of Britain in the semi-final and took the bronze medal. The Manipur government honoured her with a cash award of 50 lakh rupees and two acres of land. She missed qualification for the Rio Olympics in 2016, and at the Tokyo Olympics in 2021 she lost a split decision in the round of 16 to Ingrit Valencia of Colombia, a result she disputed, saying she had beaten the same boxer twice before and was sure she had won. ## Why is Mary Kom called Magnificent Mary? The nickname came from the International Boxing Association in 2008, and it was earned, not given lightly. No other woman has won six world titles. No other boxer, man or woman, has won eight World Championship medals. She won medals at every major championship she entered for nearly two decades, across three weight classes, moving between 45 kg and 51 kg as the sport's weight classes changed around her. Just as striking is that she did much of it as a mother. She married the footballer Karong Onkholer Kom in 2005, and her twin sons were born in 2007\. She returned to training after their birth and won her fourth world title in 2008\. A third son was born in 2013, and in 2018 she and her husband adopted a daughter, Merilyn. In December 2023 the couple divorced under Kom customary law. Each return brought another medal, and she became a model for women athletes in India who are told that marriage and motherhood end a sporting career. Her autobiography Unbreakable, written with Dina Serto and published in 2013, tells that part of the story in her own words, and an excerpt from it is taught in Tamil Nadu school textbooks. ## Honours, Parliament and life after the ring India has honoured her with every major sporting award. She received the Arjuna Award in 2003, the Padma Shri in 2006, the Major Dhyan Chand Khel Ratna in 2009, the Padma Bhushan in 2013, the first time an amateur athlete had received it, and the Padma Vibhushan, India's second highest civilian honour, in 2020\. In 2018 the Manipur government gave her the title Meethoileima, a great or exceptional lady, and named the road to the National Games village in Imphal MC Mary Kom Road. On 25 April 2016 the President of India nominated her to the Rajya Sabha, the upper house of Parliament, where she served until 24 April 2022\. In March 2017 the sports ministry appointed her, with the boxer Akhil Kumar, as a national observer for boxing. The 2014 Hindi film Mary Kom, with Priyanka Chopra playing her and Omung Kumar directing, brought her story to audiences across India. In January 2024, at a school event in Dibrugarh, she spoke about the age limit in boxing, which bars boxers over 40 from elite competition. News reports said she had announced her retirement, but the next day she said she had been misquoted: the age limit keeps her out of the Olympics, but she had not announced her retirement and would do so herself when the time came. She has not fought at elite level since the Tokyo Olympics. ## Legacy Mary Kom's legacy is measured in more than medals. Before her, women's boxing in India had almost no public profile. She gave it a face, a nickname and a record no one else in the world could match, and she did it from a village in Manipur, from a farming family, without the money or facilities most champions take for granted. The Indian women boxers who followed her compete in a sport that now has funding, coaches and crowds, in large part because she proved it was worth watching. Her story is also a record of persistence. She kept boxing when her father objected, when the weight classes changed, when she became a mother, and when the age rules finally closed the Olympic door. Her life is a reminder that sporting greatness in India is not confined to cricket or to the big cities. It can come from a small village, from a family that farmed jhum fields, and from a girl who first picked up a javelin before she ever put on gloves. ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਸੱਟ ਲੱਗੇਗੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਵੇਗੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਤਦ ਪਤਾ ਲੱਗੀ ਜਦੋਂ 2000 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਛਪੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲੱਗ ਗਏ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਖੇਡ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਸੀ। 2001 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਕ੍ਰੈਂਟਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਪਹਿਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਹ ਵਾਪਸ ਆਈ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ## ਛੇ ਵਿਸ਼ਵ ਖ਼ਿਤਾਬ ਅਤੇ ਓਲੰਪਿਕ ਕਾਂਸੀ ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਸੋਨ ਤਗਮਾ 2002 ਵਿੱਚ ਤੁਰਕੀ ਦੇ ਅੰਤਾਲਿਆ ਵਿੱਚ 45 ਕਿਲੋ ਪਿਨਵੇਟ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੇ 2005 ਵਿੱਚ ਪੋਦੋਲਸਕ, 2006 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 2008 ਵਿੱਚ ਨਿੰਗਬੋ ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਜਟਾਊਨ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ, ਲਗਾਤਾਰ ਪੰਜ ਵਿਸ਼ਵ ਖ਼ਿਤਾਬ। ਛੇਵਾਂ ਖ਼ਿਤਾਬ 2018 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ 48 ਕਿਲੋ ਦੇ ਫ਼ਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਹਾਨਾ ਓਖੋਤਾ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ, ਉਹ ਵੀ 24 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਜਨਮ ਦਿਨ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। 2001 ਦੀ ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ 2019 ਵਿੱਚ ਉਲਾਨ-ਉਦੇ ਦੇ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਕੋਲ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਅੱਠ ਤਗਮੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਸੱਤ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਓਨਾ ਹੀ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ, 2003, 2005, 2010, 2012 ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ, ਅਤੇ 2008 ਤੇ 2021 ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਗਮੇ। ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ 2010 ਵਿੱਚ ਗੁਆਂਗਜ਼ੂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ 2014 ਵਿੱਚ ਇੰਚਿਓਨ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਲਾਈਵੇਟ ਫ਼ਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਕਜ਼ਾਖ਼ਸਤਾਨ ਦੀ ਜ਼ੈਨਾ ਸ਼ੇਕਰਬੇਕੋਵਾ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਸੀ। 2018 ਵਿੱਚ ਗੋਲਡ ਕੋਸਟ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਲਾਈਟ ਫ਼ਲਾਈਵੇਟ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਲੰਡਨ ਓਲੰਪਿਕ 2012 ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਪਹਿਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਖੇਡੀ। ਉਸ ਦਾ ਆਮ 48 ਕਿਲੋ ਵਰਗ ਤਿੰਨ ਓਲੰਪਿਕ ਭਾਰ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ 51 ਕਿਲੋ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਗਈ ਅਤੇ ਕੁਆਲੀਫ਼ਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਕਲੌਤੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਬਣੀ। ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪੋਲੈਂਡ ਦੀ ਕੈਰੋਲਿਨਾ ਮਿਖ਼ਾਲਚੁਕ ਨੂੰ 19-14 ਨਾਲ ਅਤੇ ਕੁਆਰਟਰ ਫ਼ਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਟਿਊਨੀਸੀਆ ਦੀ ਮਾਰੂਆ ਰਹਾਲੀ ਨੂੰ 15-6 ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ, ਫਿਰ ਸੈਮੀਫ਼ਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਨਿਕੋਲਾ ਐਡਮਜ਼ ਤੋਂ 6-11 ਨਾਲ ਹਾਰ ਕੇ ਕਾਂਸੀ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਮਨੀਪੁਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 50 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨਕਦ ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਦੋ ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਆ। ਉਹ 2016 ਵਿੱਚ ਰਿਓ ਓਲੰਪਿਕ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫ਼ਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ, ਅਤੇ 2021 ਵਿੱਚ ਟੋਕੀਓ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਉਹ 16 ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੀ ਇੰਗਰਿਟ ਵੈਲੇਂਸੀਆ ਤੋਂ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਨਤੀਜੇ ਉੱਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇਸੇ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਵਾਰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜਿੱਤੀ ਸੀ। ## ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਨੂੰ 'ਮੈਗਨੀਫ਼ੀਸੈਂਟ ਮੈਰੀ' ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਉਪਨਾਮ 2008 ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਸੰਘ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਔਰਤ ਨੇ ਛੇ ਵਿਸ਼ਵ ਖ਼ਿਤਾਬ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤੇ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼, ਔਰਤ ਜਾਂ ਮਰਦ, ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਅੱਠ ਤਗਮੇ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਹਰ ਵੱਡੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਤਿੰਨ ਭਾਰ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਨੇ 45 ਕਿਲੋ ਤੋਂ 51 ਕਿਲੋ ਵਿਚਕਾਰ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਖੇਡ ਦੇ ਭਾਰ ਵਰਗ ਬਦਲਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਇੱਕ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ 2005 ਵਿੱਚ ਫੁੱਟਬਾਲਰ ਕਾਰੋਂਗ ਓਂਖੋਲਰ ਕੌਮ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ 2007 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਜੁੜਵਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਈ ਅਤੇ 2008 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਚੌਥਾ ਵਿਸ਼ਵ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। 2013 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਤੀਜੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਮੇਰਿਲਿਨ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲਿਆ। ਦਸੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਕੌਮ ਰਿਵਾਜੀ ਕਾਨੂੰਨ ਹੇਠ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਰ ਵਾਪਸੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਬਣ ਗਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਮਾਂ ਬਣਨ ਨਾਲ ਖੇਡ ਦਾ ਕਰੀਅਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਕਥਾ 'ਅਨਬ੍ਰੇਕੇਬਲ', ਜੋ ਦੀਨਾ ਸੇਰਤੋ ਨਾਲ ਲਿਖੀ ਗਈ ਅਤੇ 2013 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ, ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ## ਸਨਮਾਨ, ਸੰਸਦ ਅਤੇ ਰਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਜੀਵਨ ਭਾਰਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਵੱਡਾ ਖੇਡ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ 2003 ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ, 2006 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, 2009 ਵਿੱਚ ਮੇਜਰ ਧਿਆਨ ਚੰਦ ਖੇਡ ਰਤਨ, 2013 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ, ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਸ਼ੁਕੀਨ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ 2020 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ, ਮਿਲਿਆ। 2018 ਵਿੱਚ ਮਨੀਪੁਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 'ਮੀਥੋਇਲੇਈਮਾ' ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਅਰਥਾਤ ਮਹਾਨ ਜਾਂ ਅਸਾਧਾਰਨ ਔਰਤ, ਅਤੇ ਇੰਫਾਲ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਖੇਡ ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਸੜਕ ਦਾ ਨਾਂ 'ਐੱਮਸੀ ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਰੋਡ' ਰੱਖਿਆ। 25 ਅਪ੍ਰੈਲ 2016 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸਭਾ, ਸੰਸਦ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਸਦਨ, ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 24 ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਮਾਰਚ 2017 ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਅਖਿਲ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਗਰਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। 2014 ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਮੈਰੀ ਕੌਮ', ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਚੋਪੜਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਓਮੰਗ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਈ। ਜਨਵਰੀ 2024 ਵਿੱਚ ਡਿਬਰੂਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਦੀ ਸੀਮਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਜੋ 40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ। ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੰਨਿਆਸ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਮਰ ਦੀ ਸੀਮਾ ਉਸ ਨੂੰ ਓਲੰਪਿਕ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਸੰਨਿਆਸ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਉੱਤੇ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਇਹ ਦੱਸੇਗੀ। ਟੋਕੀਓ ਓਲੰਪਿਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਖੇਡਿਆ। ## ਵਿਰਾਸਤ ਮੈਰੀ ਕੌਮ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਸਿਰਫ਼ ਤਗਮਿਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਣੀ ਜਾਂਦੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਲਗਭਗ ਕੋਈ ਜਨਤਕ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚਿਹਰਾ, ਇੱਕ ਉਪਨਾਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਿਕਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਨੇ ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ, ਬਿਨਾਂ ਉਸ ਪੈਸੇ ਜਾਂ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਦੇ ਕੀਤਾ ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਚੈਂਪੀਅਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈਆਂ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਫੰਡ, ਕੋਚ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਦੇਖਣ ਯੋਗ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਲਗਨ ਦਾ ਵੀ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਭਾਰ ਵਰਗ ਬਦਲੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਾਂ ਬਣੀ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਮਰ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਓਲੰਪਿਕ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਇੱਕ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ, ਝੂਮ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਤੋਂ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਦਸਤਾਨੇ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੈਵਲਿਨ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ## People [Vijender SinghBoxer](https://jugti.com/kosh/people/vijender-singh/)[Kaur SinghBoxer](https://jugti.com/kosh/people/kaur-singh/)[Manu BhakerShooter](https://jugti.com/kosh/people/manu-bhaker/)[PV SindhuBadminton Player](https://jugti.com/kosh/people/pv-sindhu/) ## More sports [See all →](https://jugti.com/kosh/people/sports/) * [Simranjit KaurIndian Boxer](https://jugti.com/kosh/people/simranjit-kaur/) * [Hima DasIndian Sprinter](https://jugti.com/kosh/people/hima-das/) * [KL RahulIndian Cricketer](https://jugti.com/kosh/people/kl-rahul/) * [Rishabh PantIndian Cricketer](https://jugti.com/kosh/people/rishabh-pant/) * [Sachin TendulkarCricketer](https://jugti.com/kosh/people/sachin-tendulkar/) Advertisement Sources (3) 1. [Mary Kom, Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Mary%5FKom) 2. [Mary Kom birthday: the story behind her real birth date, The Daily Jagran](https://www.thedailyjagran.com/sports/happy-birthday-mary-kom-do-you-know-march-1-is-not-the-actual-birth-date-of-magnificient-mary-read-full-story-here-10023965) 3. [Mary Kom announces boxing retirement citing age limitations, Khel Now](https://khelnow.com/amateur-boxing/2024-01-mary-kom-retires) [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[Early life in Kangathei](#s-b1)[From athletics to boxing](#s-b5)[Six world titles and an Olympic bronze](#s-b9)[Why is Mary Kom called Magnificent Mary?](#s-b14)[Honours, Parliament and life after the ring](#s-b17)[Legacy](#s-b21)[People](#connected-people)[More sports](#more-like-this) Facts Punjabi name ਮੈਰੀ ਕੌਮ Full name Mangte Chungneijang Mary Kom Born Kangathei, Churachandpur district, Manipur. Date disputed: official records say 1 March 1983, Mary Kom says her real birthday is 24 November (some sources give 1982) Height 1.58 m (5 ft 2 in) Weight classes Pinweight, light flyweight and flyweight (45 to 51 kg) Nickname Magnificent Mary World Championships 6 gold, 1 silver, 1 bronze (2001 to 2019) Olympic medal Bronze, London 2012, flyweight 51 kg Asian Games Gold 2014 Incheon, bronze 2010 Guangzhou Commonwealth Games Gold 2018 Gold Coast Asian Championships 5 gold (2003, 2005, 2010, 2012, 2017) National honours Arjuna Award 2003, Padma Shri 2006, Khel Ratna 2009, Padma Bhushan 2013, Padma Vibhushan 2020 Rajya Sabha Nominated member, 25 April 2016 to 24 April 2022 Autobiography Unbreakable (2013), with Dina Serto Film Mary Kom (2014), played by Priyanka Chopra Advertisement ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [Places12,428 places](https://jugti.com/kosh/places/)[Books277 books](https://jugti.com/kosh/books/)[ੳWords669 words](https://jugti.com/kosh/words/)[Religion547 entries](https://jugti.com/kosh/religions/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/) Advertisement