Source: https://jugti.com/kosh/people/sultan-bahu/ ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[People](https://jugti.com/kosh/people/)/[Writers & poets](https://jugti.com/kosh/people/writers/)/Sultan Bahu Person · Sufi Poet # Sultan Bahuਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ Punjabi Sufi poet of Shorkot, author of the Abyat [In short](#in-short)[Early life in Shorkot](#s-e1)[Teachers and the Sarwari Qadiri path](#s-e4)[What makes Sultan Bahu's poetry different?](#s-e7)[Books in Persian, fame in Punjabi](#s-e10)[Shrine at Garh Maharaja and the urs](#s-e13)[Legacy](#s-e16)[People](#connected-people)[Places](#connected-places)[More writers & poets](#more-like-this) In short Sultan Bahu (1630 to 1691) was a Punjabi Sufi poet, scholar and mystic of Shorkot in Jhang district whose Punjabi couplets, the Abyat, are among the most quoted verses in the language. Founder of the Sarwari Qadiri branch of the Qadiri order, he wrote dozens of Persian books, but his fame rests on plain Punjabi lines that end, again and again, on a name of God: Hu. Updated 24 Oct 2026 Facts Punjabi name ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ Born 17 January 1630, Shorkot, Jhang district Died 1 March 1691, Jhang Home town Shorkot District Jhang Tehsil Shorkot All 13 facts Region West Punjab Father Bayazid Muhammad Mother Mai Rasti Order Qadiri, founder of the Sarwari Qadiri branch Known work Abyat e Bahu Shrine Garh Maharaja, Jhang district Urs First Thursday of Jumada al-Thani Full story5 min read Sultan Bahu (17 January 1630 to 1 March 1691) was a Punjabi Sufi poet, scholar and mystic of Shorkot in Jhang district, in the Punjab of the Mughal emperors Shah Jahan and Aurangzeb. He wrote dozens of books in Persian, but his lasting fame rests on his Punjabi verse, the Abyat: short, piercing couplets in which nearly every line ends with the word Hu, a name of God, and which Punjab has sung ever since. ## Early life in Shorkot Bahu was born in Shorkot, in present day Jhang district, into the Awan tribe. His father, Bayazid Muhammad, was an officer in the Mughal army. His mother, Mai Rasti, was herself remembered as a spiritually enlightened woman, and the tradition gives her the first place in his story: she was his first teacher, and it was she who pushed him to seek a spiritual guide. Little else is known of his life with certainty. Most of what is told of him comes from Manaqib-i Sultani, a hagiography written by one of his descendants seven generations after his death, and honest accounts of Bahu begin by admitting that gap. That gap matters less than it might, because Bahu left his real biography in his teaching. He presents himself not as a court scholar but as a seeker who found book learning empty on its own: read thousands of books and scholars grow heavy with pride, runs one of his best known couplets, yet they never learn the single letter of love. ## Teachers and the Sarwari Qadiri path Guided first by his mother, Bahu sought instruction from Shah Habib Gilani, and around 1668 he travelled to Delhi for further training under Syed Abdul Rehman Jilani Dehlvi, a noted saint of the Qadiriyya order. He then returned to Punjab and spent the rest of his life there. He looked beyond his living teachers as well: in his books he names Abdul Qadir Jilani, the founder of the Qadiriyya who had died centuries before him, as his spiritual master. Within that Qadiri inheritance Bahu founded a branch of his own, the Sarwari Qadiri. Its teaching, as his verses state it, is unsparing: the self must die before death, outward show in religion is worthless, and the seeker needs a true guide, a murshid, because the road inward cannot be walked on pride. Folk Punjab's account of his poetry puts it plainly: he was against the show of religiosity and piety, and the tone of his verse is melancholy, always pressing the reader to look inside. ## What makes Sultan Bahu's poetry different? One word does. In the Abyat, his Punjabi couplets, almost every line ends in Hu, meaning He, a name of God. The device was an innovation in Punjabi poetry, and it turns each couplet into a small act of remembrance: whatever the line has said about pride, love, death or the guide, it lands on the same final syllable, like a heartbeat. His most famous opening works the same way with the alphabet itself: Alif Allah chambe di booti, Alif, Allah is like a jasmine plant, which my murshid planted in my heart, Hu. The style is deliberately plain. His verse is composed in a simple, unpretentious Punjabi, with no artificiality, drawing its force from thought rather than ornament. Its great themes are few and deep: die before you die, distrust the scholars who mistake books for knowledge, find the guide, and look for God not in distant places but inside the body and the heart, where, one couplet insists, the water of immortality already is. Tradition has even fixed a particular style of singing his couplets, used for no other poet, and his verses are sung in qawwali and kafi to this day, by singers including [Nusrat Fateh Ali Khan](https://jugti.com/kosh/people/nusrat-fateh-ali-khan/). ## Books in Persian, fame in Punjabi More than forty books on Sufism and Islamic mysticism are attributed to Bahu, and some counts of his works run far higher. Almost all are in Persian, the scholarly language of his world, and they deal with specialised questions of the Sufi path. Titles that survive include Risala e Ruhi, Nur ul Khuda, Aql e Baidar, Mahq ul Faqr, Ain ul Faqr, Kashf ul Israr and Ganj ul Israr, alongside his Punjabi Diwan. Yet it was the one Punjabi work, the Abyat e Bahu, that carried his name into ordinary homes. The Persian books spoke to initiates. The couplets spoke to everyone, in the language of the field and the village, and they are the reason a seventeenth century scholar of Jhang is a household name in Punjab while many more learned contemporaries are footnotes. In English, his Punjabi poems reached modern readers through Jamal J. Elias's edition, Death Before Dying: The Sufi Poems of Sultan Bahu, published by the University of California Press. ## Shrine at Garh Maharaja and the urs Bahu died on 1 March 1691 at Jhang. His shrine stands at Garh Maharaja in Jhang district, near Ahmedpur Sial, though not where it first stood: the Chenab River changed its course and the shrine had to be moved twice, with the present structure rebuilt in 1918\. It remains one of the great spiritual centres of the region, drawing devotees in very large numbers. His annual urs is held there with great fervour on the first Thursday of the month of Jumada al-Thani, with gatherings for prayer, remembrance and the recitation of the Abyat. A second tradition he began himself also continues: in his lifetime Bahu held an annual observance for the martyrs of Karbala through the first ten days of Muharram, and pilgrims still visit the shrine in that period every year. ## Legacy Sultan Bahu stands with Shah Hussain and Bulleh Shah in the line of Punjabi Sufi poets whose verses became the moral vocabulary of a whole people. Where Hussain gave Punjab the kafi, Bahu gave it a discipline of looking inward, compressed into couplets a ploughman could carry in memory. Three centuries on, his Alif still opens collections of Punjabi poetry, his couplets still close arguments about pride and love, and the last word of his lines is still the word he chose: Hu. ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ (17 ਜਨਵਰੀ 1630 ਤੋਂ 1 ਮਾਰਚ 1691) ਝੰਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸ਼ੋਰਕੋਟ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫੀ ਕਵੀ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਸਨ, ਜੋ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂ ਅਤੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜਨਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਾਈ ਸ਼ੋਹਰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ, ਅਬਿਆਤ, ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ: ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਬੈਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਗਭਗ ਹਰ ਤੁਕ ਹੂ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਮੁੱਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਰੱਬ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਗਾਉਂਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ## ਸ਼ੋਰਕੋਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਬਾਹੂ ਦਾ ਜਨਮ ਸ਼ੋਰਕੋਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਅੱਜ ਝੰਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਵਾਨ ਕਬੀਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬਾਯਜ਼ੀਦ ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਅਫਸਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਮਾਈ ਰਸਤੀ ਆਪ ਵੀ ਇੱਕ ਰੂਹਾਨੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਾਗਰੂਕ ਔਰਤ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ: ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਬਾਹੂ ਨੂੰ ਰੂਹਾਨੀ ਰਹਿਨੁਮਾ ਲੱਭਣ ਵੱਲ ਧੱਕਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗੱਲ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਜੋ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਨਾਕਿਬ ਏ ਸੁਲਤਾਨੀ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵਨ ਬਿਰਤਾਂਤ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਔਲਾਦ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੱਤ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਬਾਅਦ ਲਿਖਿਆ, ਅਤੇ ਬਾਹੂ ਦੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਬਿਰਤਾਂਤ ਇਸੇ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਓਨੀ ਮਾਇਨੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਹੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਜੀਵਨੀ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਛੱਡੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦਰਬਾਰੀ ਵਿਦਵਾਨ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਭਾਲਕ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਇਕੱਲੀ ਖਾਲੀ ਲੱਗੀ: ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਵਿਦਵਾਨ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਾਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣੇ ਬੈਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਪਿਆਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖਦੇ। ## ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਸਰਵਰੀ ਕਾਦਰੀ ਰਾਹ ਮਾਤਾ ਦੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਹੂ ਨੇ ਸ਼ਾਹ ਹਬੀਬ ਗਿਲਾਨੀ ਕੋਲੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ, ਅਤੇ ਲਗਭਗ 1668 ਵਿੱਚ ਉਹ ਹੋਰ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਗਏ, ਸੱਯਦ ਅਬਦੁਲ ਰਹਿਮਾਨ ਜਿਲਾਨੀ ਦਿਹਲਵੀ ਕੋਲ, ਜੋ ਕਾਦਰੀਆ ਸਿਲਸਿਲੇ ਦੇ ਜਾਣੇ ਸੰਤ ਸਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਪਰਤ ਆਏ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਬਿਤਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਉਂਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵੀ ਵੇਖਿਆ: ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਬਦੁਲ ਕਾਦਿਰ ਜਿਲਾਨੀ ਨੂੰ, ਕਾਦਰੀਆ ਦੇ ਬਾਨੀ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਜ਼ਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਆਪਣਾ ਰੂਹਾਨੀ ਮੁਰਸ਼ਦ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਉਸੇ ਕਾਦਰੀ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਬਾਹੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਸਰਵਰੀ ਕਾਦਰੀ। ਇਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੈਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਖਤ ਹੈ: ਆਪੇ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰੀ ਵਿਖਾਵਾ ਬੇਕਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਲਕ ਨੂੰ ਸੱਚਾ ਮੁਰਸ਼ਦ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਦਰ ਦਾ ਰਾਹ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਤੁਰਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਫੋਕ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਬਾਰੇ ਲੇਖ ਸਾਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਉਹ ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਅਤੇ ਪਾਖੰਡ ਦੇ ਵਿਖਾਵੇ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਰੰਗ ਉਦਾਸ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵੇਖਣ ਵੱਲ ਧੱਕਦਾ ਹੈ। ## ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵੱਖਰੀ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਕਰਕੇ। ਅਬਿਆਤ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਬੈਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਲਗਭਗ ਹਰ ਤੁਕ ਹੂ ਉੱਤੇ ਮੁੱਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਉਹ, ਰੱਬ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਮ। ਇਹ ਜੁਗਤ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਢ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਹਰ ਬੈਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਦਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਅਮਲ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ: ਤੁਕ ਨੇ ਹੰਕਾਰ, ਪਿਆਰ, ਮੌਤ ਜਾਂ ਮੁਰਸ਼ਦ ਬਾਰੇ ਜੋ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉਸੇ ਆਖਰੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਜਾ ਟਿਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਰਨਮਾਲਾ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹੀ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਅਲਿਫ ਅੱਲਾਹ ਚੰਬੇ ਦੀ ਬੂਟੀ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮੁਰਸ਼ਦ ਲਾਈ ਹੂ। ਅੰਦਾਜ਼ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਸਾਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਸਰਲ ਅਤੇ ਸਾਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਬਣਾਵਟ ਦੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸਿੰਗਾਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਹਨ: ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੋ ਜੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਮੁਰਸ਼ਦ ਲੱਭੋ, ਅਤੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਦੂਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੱਭੋ, ਜਿੱਥੇ, ਇੱਕ ਬੈਤ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੈਤ ਗਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਖਾਸ ਅੰਦਾਜ਼ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਵੀ ਲਈ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੈਤ ਅੱਜ ਵੀ ਕੱਵਾਲੀ ਅਤੇ ਕਾਫੀ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨੁਸਰਤ ਫਤਿਹ ਅਲੀ ਖਾਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਗਾਇਕਾਂ ਵੱਲੋਂ। ## ਫਾਰਸੀ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਹਰਤ ਸੂਫੀਵਾਦ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਰਹੱਸਵਾਦ ਉੱਤੇ ਚਾਲੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਬਾਹੂ ਨਾਲ ਜੋੜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਗਿਣਤੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਲਗਭਗ ਸਾਰੀਆਂ ਫਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵਿਦਵਤਾ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਸੂਫੀ ਰਾਹ ਦੇ ਖਾਸ ਸਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅੱਜ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਸਾਲਾ ਏ ਰੂਹੀ, ਨੂਰ ਉਲ ਖੁਦਾ, ਅਕਲ ਏ ਬੇਦਾਰ, ਮਹਕ ਉਲ ਫਕਰ, ਐਨ ਉਲ ਫਕਰ, ਕਸ਼ਫ ਉਲ ਇਸਰਾਰ ਅਤੇ ਗੰਜ ਉਲ ਇਸਰਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਵਾਨ ਸਮੇਤ। ਫਿਰ ਵੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਰਚਨਾ, ਅਬਿਆਤ ਏ ਬਾਹੂ, ਨੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਆਮ ਘਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਫਾਰਸੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਮੁਰੀਦਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਬੈਤ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਖੇਤ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਝੰਗ ਦਾ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਘਰ ਘਰ ਜਾਣਿਆ ਨਾਮ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਈ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹੇ ਸਮਕਾਲੀ ਬੱਸ ਨੋਟਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਏ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਜਮਾਲ ਜੇ ਏਲੀਅਸ ਦੇ ਸੰਪਾਦਨ ਰਾਹੀਂ ਆਧੁਨਿਕ ਪਾਠਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀਆਂ, ਜੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਪ੍ਰੈਸ ਨੇ ਛਾਪਿਆ। ## ਗੜ੍ਹ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਾ ਦਰਬਾਰ ਅਤੇ ਉਰਸ ਬਾਹੂ ਦੀ ਵਫਾਤ 1 ਮਾਰਚ 1691 ਨੂੰ ਝੰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਬਾਰ ਝੰਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਗੜ੍ਹ ਮਹਾਰਾਜਾ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮਦਪੁਰ ਸਿਆਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਪਰ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ: ਚਨਾਬ ਦਰਿਆ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਹਾਅ ਬਦਲਿਆ ਅਤੇ ਦਰਬਾਰ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਹਿਲਾਉਣਾ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ 1918 ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਬਣੀ। ਇਹ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਰੂਹਾਨੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਉਰਸ ਉੱਥੇ ਜਮਾਦਾ ਅਲ ਥਾਨੀ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਮਾਜ਼, ਜ਼ਿਕਰ ਅਤੇ ਅਬਿਆਤ ਦੇ ਪਾਠ ਲਈ ਇਕੱਠ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਪਰੰਪਰਾ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ: ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਬਾਹੂ ਮੁਹੱਰਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਸ ਦਿਨ ਕਰਬਲਾ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਮਜਲਿਸ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅੱਜ ਵੀ ਹਰ ਸਾਲ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਰਬਾਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ## ਵਿਰਾਸਤ ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ ਅਤੇ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉਸ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਫੀ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤੁਕਾਂ ਇੱਕ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨੈਤਿਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਬਣ ਗਈਆਂ। ਜਿੱਥੇ ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਦਿੱਤੀ, ਬਾਹੂ ਨੇ ਅੰਦਰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਅਜਿਹੇ ਬੈਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟੀ ਗਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਾਲੀ ਵੀ ਯਾਦ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਤਿੰਨ ਸਦੀਆਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਲਿਫ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੈਤ ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤੁਕਾਂ ਦਾ ਆਖਰੀ ਸ਼ਬਦ ਅੱਜ ਵੀ ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੁਣਿਆ ਸੀ: ਹੂ। ## People [Nusrat Fateh Ali KhanQawwali Singer](https://jugti.com/kosh/people/nusrat-fateh-ali-khan/)[Waris ShahPoet](https://jugti.com/kosh/people/waris-shah/) ## Places [Chenab RiverRiver, West Punjab](https://jugti.com/kosh/rivers-and-wetlands/chenab/) ## More writers & poets [See all →](https://jugti.com/kosh/people/writers/) * [Amrita PritamPoet, novelist](https://jugti.com/kosh/people/amrita-pritam/) * [Kartar Singh DuggalPunjabi Writer](https://jugti.com/kosh/people/kartar-singh-duggal/) * [Gurbaksh Singh PreetlariPunjabi Prose Writer](https://jugti.com/kosh/people/gurbaksh-singh-preetlari/) * [Dhani Ram ChatrikPunjabi Poet](https://jugti.com/kosh/people/dhani-ram-chatrik/) * [Puran SinghPoet](https://jugti.com/kosh/people/puran-singh/) Sources (3) 1. [Sultan Bahu - Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Sultan%5FBahu) 2. [Sultan Bahu, Punjabi Poetry: 186 Bait - Folk Punjab](https://folkpunjab.org/poetry/sultan-bahu/) 3. [Darbar Hazrat Sultan Bahoo, Garh Maharaja - Travel and Culture, Pakistan](https://www.travel-culture.com/pakistan/darbar%5Fhazrat%5Fsultan%5Fbahoo.shtml) [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[Early life in Shorkot](#s-e1)[Teachers and the Sarwari Qadiri path](#s-e4)[What makes Sultan Bahu's poetry different?](#s-e7)[Books in Persian, fame in Punjabi](#s-e10)[Shrine at Garh Maharaja and the urs](#s-e13)[Legacy](#s-e16)[People](#connected-people)[Places](#connected-places)[More writers & poets](#more-like-this) Facts Punjabi name ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ Born 17 January 1630, Shorkot, Jhang district Died 1 March 1691, Jhang Home town Shorkot District Jhang Tehsil Shorkot Region West Punjab Father Bayazid Muhammad Mother Mai Rasti Order Qadiri, founder of the Sarwari Qadiri branch Known work Abyat e Bahu Shrine Garh Maharaja, Jhang district Urs First Thursday of Jumada al-Thani ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [Places12,425 places](https://jugti.com/kosh/places/)[Books55 books](https://jugti.com/kosh/books/)[ੳWords378 words](https://jugti.com/kosh/words/)[Religion335 entries](https://jugti.com/kosh/religions/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/)