Source: https://jugti.com/kosh/places/amloh/ ਅਮਲੋਹ [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[Places](https://jugti.com/kosh/places/)/[Fatehgarh Sahib](https://jugti.com/kosh/places/district/fatehgarh-sahib/)/[Amloh tehsil](https://jugti.com/kosh/places/district/fatehgarh-sahib/amloh/)/Amloh Place · Town # Amlohਅਮਲੋਹ ਅਮਲੋਹ Town in Fatehgarh Sahib district, Punjab · old Nabha State nizamat headquarters [Map](https://www.google.com/maps/search/?api=1&query=Amloh%2C%20Fatehgarh%20Sahib%2C%20Punjab) DistrictFatehgarh SahibRegionMalwa, Punjab (India)Population14,696 (2011 census)FoundedBy Faiz Baksh, Governor of Sirhind [In short](#in-short)[History at a glance](#glance)[Where is Amloh?](#s-am-en-1)[History: from Sirhind outpost to Nabha nizamat](#s-am-en-3)[Geography and people](#s-am-en-6)[Places of interest](#s-am-en-8)[Education, health and work today](#s-am-en-10)[Notable people](#s-am-en-12)[Getting there](#s-am-en-14)[Nearby](#nearby) In short Amloh is a historic town in Fatehgarh Sahib district, Punjab, founded by Faiz Baksh, the Mughal governor of Sirhind, and later a nizamat headquarters of Nabha State. Raja Hira Singh built its fort, and the municipal council counted 14,696 residents in 2011. Reviewed by Jugti editors ## History at a glance History at a glance 1. 1700sFaiz Baksh, Governor of Sirhind, founds Amloh. 2. 1763After the fall of Sirhind, Raja Hamir Singh of Nabha annexes Amloh. 3. 1992On the creation of Fatehgarh Sahib district, Amloh becomes a sub-divisional headquarters. Facts Punjabi name ਅਮਲੋਹ Type Town District Fatehgarh Sahib Region Malwa, Punjab (India) Founded By Faiz Baksh, Governor of Sirhind Population 14,696 (2011 census) All 10 facts Nearest city Mandi Gobindgarh Language Punjabi Known for Nabha State fort; nizamat headquarters Tehsil Amloh PAKISTANINDIAAmloh Schematic, not to scale[All places →](https://jugti.com/kosh/places/) Full story5 min read Amloh is a small historic town in Fatehgarh Sahib district of Punjab, India, founded by Faiz Baksh, the Mughal governor of Sirhind, and later a district headquarters of Nabha State. The 2011 census counted 14,696 residents. Its Nabha era fort still stands at its centre, beside the steel town of Mandi Gobindgarh. ## Where is Amloh? Amloh is in the Malwa region of eastern Punjab, at 30.61 degrees north and 76.23 degrees east, about 259 metres above sea level. It is a subdivision, tehsil and block headquarters in Fatehgarh Sahib district, governed by a municipal council of 13 wards, with PIN code 147203 and vehicle registration PB-48\. Mandi Gobindgarh, the steel town, lies a few kilometres to the north east, Khanna is to the north west and Nabha to the south west, and the roads between them carry much of the town's daily life. ## History: from Sirhind outpost to Nabha nizamat Amloh began as a foundation of Faiz Baksh, the Mughal governor of Sirhind, the great provincial city to its north. When Sirhind fell to the Sikh chiefs in 1763, Raja Hamir Singh, the founder of Nabha State, annexed Amloh, and the Nabha rulers developed the town deliberately. Raja Hira Singh of Nabha had the town's fort built, and Amloh was raised to a nizamat headquarters, the district level of administration in the princely state, with courts and revenue offices serving the villages around it. That status, held for well over a century, is what shaped the planned core the town still shows. The princely order ended in 1947, but the administrative role stayed. When Fatehgarh Sahib district was created in 1992, Amloh became a sub-divisional headquarters, as well as a tehsil and block headquarters. The block covers 100 revenue estates over 26,893 hectares. Part of the old fort building is now occupied by government offices, though the larger part of the fort stands in a dilapidated condition, a reminder that the town's most distinctive building is also its most fragile one. ## Geography and people The 2011 census counted 14,696 people in the municipal council: 7,932 men and 6,764 women, a sex ratio of 853 women for every 1,000 men. Children aged 0 to 6 numbered 1,479, about 10.06 per cent of the town. The municipal area is about 7 square kilometres, a density of about 2,099 people per square kilometre. Literacy stood at 85.55 per cent, with male literacy at 89.28 per cent and female literacy at 81.21 per cent, well above the Punjab average of the time. Scheduled Castes made up 24.11 per cent of residents, and 5,385 people were recorded as workers, most of them in main work. By faith, Hindus numbered 7,590 and Sikhs 6,695, with a small Muslim community of 315\. Punjabi is the everyday language. The block around the town grows paddy, wheat, potato and sunflower, and a sugar mill at Khumna village, on the Khanna to Amloh road, has changed the cropping pattern since it opened. ## Places of interest The fort built under Raja Hira Singh is the town's landmark and the natural start of any visit: the old nizamat core around it, with the former courts and the main bazaar, preserves the princely town plan in a way few small Punjab towns still do. A judicial court complex stands in the middle of the town, keeping Amloh an administrative centre in fact as well as in memory. For most visitors the fort is a look from outside rather than a museum visit, and its condition is part of what you see. Beyond the town, Mandi Gobindgarh's furnaces and rolling mills are minutes away, and the historic cities of Sirhind and Nabha, both linked from this page, frame Amloh's own story: the capital it served first, and the state that later raised it. ## Education, health and work today Amloh's schools include government senior secondary schools for boys and girls and a number of private schools, and its students have a higher education option close at hand: Desh Bhagat University stands only about 2.1 kilometres away, and Maghi Memorial College serves women students in the town. Health care rests on the Community Health Centre, known locally as the civil hospital. For work, the town looks in two directions at once. Its own bazaars, offices and courts employ many residents, while others commute a few kilometres to Mandi Gobindgarh, whose steel economy of rolling mills, furnaces, forging and foundry units draws workers from across the region. Farming families in the block villages supply the third leg: paddy and wheat fields, dairy animals and the sugar mill at Khumna. ## Notable people Amloh's recorded notables are the rulers who made it, rather than modern celebrities. Faiz Baksh of Sirhind founded the town in its Mughal chapter. Raja Hamir Singh, who founded Nabha State, brought Amloh into that state in 1763 and set its course for the next two centuries. Raja Hira Singh built its fort and confirmed its nizamat status, and the same ruler also ordered the first industrial units at neighbouring Gobindgarh in 1902, an early seed of the steel town Amloh now lives beside. Three rulers, three eras, one small town: that is still the honest summary of Amloh's notable names. ## Getting there Amloh has no station of its own. The nearest railway stations are Mandi Gobindgarh, about 9 kilometres away, and Khanna, about 11 kilometres away, both on the main line across Punjab, and buses run through the day between Amloh, Gobindgarh, Khanna and Nabha. The nearest airport listed for the town is Ludhiana, about 53 kilometres away. Most visitors arrive by road, combining the fort and the old nizamat core with Mandi Gobindgarh or with Sirhind and Fatehgarh Sahib elsewhere in the district. ਅਮਲੋਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦੇ ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਛੋਟਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਸਬਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਮੁਗਲ ਸੂਬੇਦਾਰ ਫ਼ੈਜ਼ ਬਖ਼ਸ਼ ਨੇ ਵਸਾਇਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਾਭਾ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਬਣਿਆ। 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਨੇ 14,696 ਵਾਸੀ ਗਿਣੇ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਭਾ ਕਾਲ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਸਟੀਲ ਸ਼ਹਿਰ ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨਾਲ। ## ਅਮਲੋਹ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਅਮਲੋਹ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, 30.61 ਡਿਗਰੀ ਉੱਤਰ ਅਤੇ 76.23 ਡਿਗਰੀ ਪੂਰਬ ਉੱਤੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 259 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ। ਇਹ ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਸਬ-ਡਵੀਜ਼ਨ, ਤਹਿਸੀਲ ਅਤੇ ਬਲਾਕ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਹੈ, 13 ਵਾਰਡਾਂ ਵਾਲੀ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਪਿੰਨ ਕੋਡ 147203 ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ PB-48 ਹੈ। ਸਟੀਲ ਸ਼ਹਿਰ ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਕੁਝ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਖੰਨਾ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਨਾਭਾ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰਲੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਕਸਬੇ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਚੁੱਕਦੀਆਂ ਹਨ। ## ਇਤਿਹਾਸ: ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ ਤੋਂ ਨਾਭਾ ਦੀ ਨਿਜ਼ਾਮਤ ਤੱਕ ਅਮਲੋਹ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਮੁਗਲ ਸੂਬੇਦਾਰ ਫ਼ੈਜ਼ ਬਖ਼ਸ਼ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵਜੋਂ ਹੋਈ, ਸਰਹਿੰਦ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵੱਡਾ ਸੂਬਾਈ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ। ਜਦੋਂ 1763 ਵਿੱਚ ਸਰਹਿੰਦ ਸਿੱਖ ਸਰਦਾਰਾਂ ਹੱਥੋਂ ਡਿੱਗਿਆ, ਤਾਂ ਨਾਭਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਬਾਨੀ ਰਾਜਾ ਹਮੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਮਲੋਹ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਨਾਭਾ ਦੇ ਹਾਕਮਾਂ ਨੇ ਕਸਬੇ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਸੋਚ ਕੇ ਕੀਤਾ। ਨਾਭਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਸਬੇ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਣਵਾਇਆ, ਅਤੇ ਅਮਲੋਹ ਨੂੰ ਨਿਜ਼ਾਮਤ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ, ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਮਾਲ ਦਫ਼ਤਰ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸੌ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਇਹ ਦਰਜਾ ਹੀ ਉਸ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਸਬਾ ਅੱਜ ਵੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਆਸਤੀ ਵਿਵਸਥਾ 1947 ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ, ਪਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਭੂਮਿਕਾ ਬਣੀ ਰਹੀ। ਜਦੋਂ 1992 ਵਿੱਚ ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਣਿਆ, ਅਮਲੋਹ ਸਬ-ਡਵੀਜ਼ਨ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਬਣਿਆ, ਨਾਲ ਹੀ ਤਹਿਸੀਲ ਅਤੇ ਬਲਾਕ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਵੀ। ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ 100 ਮਾਲ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਹਨ, ਜੋ 26,893 ਹੈਕਟੇਅਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਹੁਣ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਖੰਡਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇਹ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕਸਬੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਇਮਾਰਤ ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਇਮਾਰਤ ਵੀ ਹੈ। ## ਭੂਗੋਲ ਅਤੇ ਲੋਕ 2011 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਨੇ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ 14,696 ਲੋਕ ਗਿਣੇ: 7,932 ਮਰਦ ਅਤੇ 6,764 ਔਰਤਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ ਹਰ 1,000 ਮਰਦਾਂ ਪਿੱਛੇ 853। 0 ਤੋਂ 6 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚੇ 1,479 ਸਨ, ਕਸਬੇ ਦਾ ਲਗਭਗ 10.06 ਫ਼ੀਸਦੀ। ਨਗਰ ਖੇਤਰ ਲਗਭਗ 7 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ, ਘਣਤਾ ਲਗਭਗ 2,099 ਲੋਕ ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ। ਸਾਖਰਤਾ 85.55 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ 89.28 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ 81.21 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਔਸਤ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਉੱਪਰ। ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ 24.11 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸਨ, ਅਤੇ 5,385 ਲੋਕ ਕਾਮੇ ਦਰਜ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹਿੰਦੂ 7,590 ਅਤੇ ਸਿੱਖ 6,695 ਸਨ, ਨਾਲ ਮੁਸਲਿਮ ਭਾਈਚਾਰਾ 315 ਦਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ। ਪੰਜਾਬੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਕਸਬੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਬਲਾਕ ਝੋਨਾ, ਕਣਕ, ਆਲੂ ਅਤੇ ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਉਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਖੰਨਾ ਤੋਂ ਅਮਲੋਹ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਖੁਮਣਾ ਪਿੰਡ ਵਿਖੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਖੰਡ ਮਿੱਲ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫ਼ਸਲੀ ਤਸਵੀਰ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ## ਵੇਖਣਯੋਗ ਥਾਵਾਂ ਰਾਜਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਅਧੀਨ ਬਣਿਆ ਕਿਲ੍ਹਾ ਕਸਬੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਫੇਰੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ: ਇਸ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਨਿਜ਼ਾਮਤ ਕੇਂਦਰ, ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਾਲ, ਰਿਆਸਤੀ ਨਗਰ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਂਭੀ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਘੱਟ ਹੀ ਛੋਟੇ ਕਸਬੇ ਸਾਂਭਦੇ ਹਨ। ਕਸਬੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਆਂਇਕ ਅਦਾਲਤ ਕੰਪਲੈਕਸ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਮਲੋਹ ਨੂੰ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਕਿਲ੍ਹਾ ਅਜਾਇਬਘਰ ਦੀ ਫੇਰੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬਾਹਰੋਂ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੀ ਉਸੇ ਵੇਖਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਕਸਬੇ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਦੀਆਂ ਭੱਠੀਆਂ ਅਤੇ ਰੋਲਿੰਗ ਮਿੱਲਾਂ ਮਿੰਟਾਂ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਰਹਿੰਦ ਅਤੇ ਨਾਭਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ, ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਤੋਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ, ਅਮਲੋਹ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਘੇਰਦੇ ਹਨ: ਉਹ ਰਾਜਧਾਨੀ ਜਿਸ ਦੀ ਇਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਰਿਆਸਤ ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ। ## ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਅੱਜ ਦਾ ਕੰਮਕਾਜ ਅਮਲੋਹ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਈ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਕੋਲ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਨੇੜੇ ਹੀ ਹੈ: ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਿਰਫ਼ ਲਗਭਗ 2.1 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਾਘੀ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਕਾਲਜ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੰਮ ਲਈ ਕਸਬਾ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਦੋ ਪਾਸੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਦਫ਼ਤਰ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤਾਂ ਕਈ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੋਲਿੰਗ ਮਿੱਲਾਂ, ਭੱਠੀਆਂ, ਫੋਰਜਿੰਗ ਅਤੇ ਫਾਊਂਡਰੀ ਇਕਾਈਆਂ ਵਾਲੀ ਸਟੀਲ ਆਰਥਿਕਤਾ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਕਾਮੇ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ। ਬਲਾਕ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੀਜੀ ਲੱਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: ਝੋਨੇ ਅਤੇ ਕਣਕ ਦੇ ਖੇਤ, ਡੰਗਰ ਅਤੇ ਖੁਮਣਾ ਦੀ ਖੰਡ ਮਿੱਲ। ## ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਸਤੀਆਂ ਅਮਲੋਹ ਦੀਆਂ ਦਰਜ ਹਸਤੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਮਸ਼ਹੂਰੀਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਹ ਹਾਕਮ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ। ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਫ਼ੈਜ਼ ਬਖ਼ਸ਼ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਮੁਗਲ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਕਸਬਾ ਵਸਾਇਆ। ਨਾਭਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਬਾਨੀ ਰਾਜਾ ਹਮੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ 1763 ਵਿੱਚ ਅਮਲੋਹ ਨੂੰ ਉਸ ਰਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਅਤੇ ਅਗਲੀਆਂ ਦੋ ਸਦੀਆਂ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੈਅ ਕੀਤੀ। ਰਾਜਾ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਣਵਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮਤ ਦਰਜੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਹਾਕਮ ਨੇ 1902 ਵਿੱਚ ਗੁਆਂਢੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਪਹਿਲੀਆਂ ਸਨਅਤੀ ਇਕਾਈਆਂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਵੀ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਉਸ ਸਟੀਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਬੀਜ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਅਮਲੋਹ ਅੱਜ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਹਾਕਮ, ਤਿੰਨ ਯੁੱਗ, ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਕਸਬਾ: ਇਹ ਅੱਜ ਵੀ ਅਮਲੋਹ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੱਚਾ ਸਾਰ ਹੈ। ## ਅਮਲੋਹ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੀਏ ਅਮਲੋਹ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ, ਲਗਭਗ 9 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ, ਅਤੇ ਖੰਨਾ, ਲਗਭਗ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਪੰਜਾਬ ਪਾਰ ਵਾਲੀ ਮੁੱਖ ਲਾਈਨ ਉੱਤੇ, ਅਤੇ ਬੱਸਾਂ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਅਮਲੋਹ, ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ, ਖੰਨਾ ਅਤੇ ਨਾਭਾ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਸਬੇ ਲਈ ਦੱਸਿਆ ਨੇੜਲਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਹੈ, ਲਗਭਗ 53 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ। ਬਹੁਤੇ ਸੈਲਾਨੀ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨਿਜ਼ਾਮਤ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਰਹਿੰਦ ਅਤੇ ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ। ## Nearby * [SirhindCity, Malwa](https://jugti.com/kosh/places/sirhind/) * [NabhaCity, Malwa](https://jugti.com/kosh/places/nabha/) * [KhannaCity, Malwa](https://jugti.com/kosh/places/khanna/) [Villages in Amloh tehsil (100) →](https://jugti.com/kosh/places/district/fatehgarh-sahib/amloh/) Sources (5) 1. [Amloh - Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Amloh) 2. [Amloh Municipal Council City Population Census 2011](https://www.census2011.co.in/data/town/800186-amloh-punjab.html) 3. [City Population - Amloh (Census of India 2011)](http://citypopulation.de/en/india/punjab/fatehgarh%5Fsahib/0340803000%5F%5Famloh/) 4. [Mandi Gobindgarh - Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Mandi%5FGobindgarh) 5. [How to Reach Amloh - onefivenine](http://www.onefivenine.com/india/Rail/HowToReachTaluk/Fatehgarh-Sahib/Amloh) [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[Where is Amloh?](#s-am-en-1)[History: from Sirhind outpost to Nabha nizamat](#s-am-en-3)[Geography and people](#s-am-en-6)[Places of interest](#s-am-en-8)[Education, health and work today](#s-am-en-10)[Notable people](#s-am-en-12)[Getting there](#s-am-en-14)[Nearby](#nearby) History at a glance 1. 1700sFaiz Baksh, Governor of Sirhind, founds Amloh. 2. 1763After the fall of Sirhind, Raja Hamir Singh of Nabha annexes Amloh. 3. 1992On the creation of Fatehgarh Sahib district, Amloh becomes a sub-divisional headquarters. Facts Punjabi name ਅਮਲੋਹ Type Town District Fatehgarh Sahib Region Malwa, Punjab (India) Founded By Faiz Baksh, Governor of Sirhind Population 14,696 (2011 census) Nearest city Mandi Gobindgarh Language Punjabi Known for Nabha State fort; nizamat headquarters Tehsil Amloh PAKISTANINDIAAmloh Schematic, not to scale[All places →](https://jugti.com/kosh/places/) ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [People167 entries](https://jugti.com/kosh/people/)[Books55 books](https://jugti.com/kosh/books/)[ੳWords342 words](https://jugti.com/kosh/words/)[Religion318 entries](https://jugti.com/kosh/religions/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/)