Source: https://jugti.com/kosh/places/mohali/ ਮੋਹਾਲੀ [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[Places](https://jugti.com/kosh/places/)/[SAS Nagar (Mohali)](https://jugti.com/kosh/places/district/sas-nagar-mohali/)/[SAS Nagar (Mohali) tehsil](https://jugti.com/kosh/places/district/sas-nagar-mohali/sas-nagar-mohali/)/Mohali Place · City # Mohaliਮੋਹਾਲੀ ਮੋਹਾਲੀ City · SAS Nagar (Mohali) district [Map](https://www.google.com/maps/search/?api=1&query=Mohali%2C%20SAS%20Nagar%20%28Mohali%29%2C%20Punjab) DistrictSAS Nagar (Mohali)RegionPuadhPopulation146,213 (2011)FoundedTownship foundation stone laid 1 November 1975 [In short](#in-short)[Where is Mohali?](#s-k1)[From village to planned city](#s-k3)[Phases, sectors and the tricity](#s-k7)[Work: IT, pharma and industry](#s-k11)[Cricket city](#s-k15)[Places of interest](#s-k17)[Getting there](#s-k19)[Landmarks](#landmarks)[People from Mohali](#people-from)[Nearby](#nearby)[In the news](#news) In short Mohali, officially Sahibzada Ajit Singh Nagar, is a planned city in Punjab's SAS Nagar district, directly beside Chandigarh. Named for Sahibzada Ajit Singh, the eldest son of Guru Gobind Singh, it forms the tricity with Chandigarh and Panchkula and is known for the PCA cricket stadium, its IT and pharmaceutical industries, and the international airport on its edge. Facts Punjabi name ਮੋਹਾਲੀ Type City Where SAS Nagar (Mohali) district Region Puadh Official name Sahibzada Ajit Singh Nagar Named after Sahibzada Ajit Singh, eldest son of Guru Gobind Singh All 17 facts Founded Township foundation stone laid 1 November 1975 Population (2011) 146,213 in the municipal area; 176,152 in the urban agglomeration Literacy (2011) 93.04% (urban agglomeration, age 7 and above) Elevation 316 metres Nearest city Chandigarh Airport Shaheed Bhagat Singh International Airport Vehicle registration PB-65 Telephone code 0172 Population 146,213 (2011) Tehsil SAS Nagar (Mohali) District SAS Nagar (Mohali) PAKISTANINDIAMohali Schematic, not to scale[All places →](https://jugti.com/kosh/places/) Full story5 min read Mohali, officially Sahibzada Ajit Singh Nagar, is a planned city in Punjab's Puadh region, lying immediately south-west of Chandigarh. It is the headquarters of SAS Nagar district and, with Chandigarh and Panchkula, forms the tricity. The city grew from Mohali village and is officially named for Sahibzada Ajit Singh, the eldest son of Guru Gobind Singh. ## Where is Mohali? Mohali sits on the plains below the Shivalik hills, in the south-eastern corner of Punjab, and its streets run straight into Chandigarh: the two cities are one continuous urban spread, divided only by the boundary between Punjab and the Union Territory. Chandigarh is its nearest city and daily partner. Around it, SAS Nagar district touches Rupnagar district to the north-west and Haryana to the south and east. Delhi lies about 265 kilometres to the south-east by the Ambala highway, and Ludhiana roughly 100 kilometres west. The city stands about 316 metres above sea level. ## From village to planned city The name Mohali means a settlement, and a village stood here long before the city. It lay among the Cis-Sutlej states, in the countryside east of the Sutlej. Guru Har Rai, the seventh Guru, visited the village of Lambian, now within the city, and Gurdwara Amb Sahib keeps that memory alive. At Sohana, on the city's southern edge, the Nihang leader Baba Hanuman Singh and some five hundred Sikhs fell fighting British forces, a stand remembered at Gurdwara Singh Shaheedan. The modern city begins with Chandigarh. Partition left Indian Punjab without a capital, so Chandigarh was built as the new one from Puadhi-speaking villages, and in 1966 it became a Union Territory. Punjab then planned a city of its own beside it. The land around Mohali village was first developed as an industrial estate in 1967, and the plan soon widened into a full residential township. On 1 November 1975 the chief minister, Giani Zail Singh, laid the township's foundation stone and named it Sahibzada Ajit Singh Nagar, after the Guru's eldest son, who was martyred at Chamkaur in 1704. For thirty years the growing city remained in Rupnagar district. In April 2006 it became the headquarters of the new SAS Nagar district, carved out of Rupnagar and Patiala districts. The union government briefly renamed the city Ajitgarh in 2012, but Sahibzada Ajit Singh Nagar stayed the official name, and almost everyone still simply calls it Mohali. ## Phases, sectors and the tricity Mohali was designed as an extension of Chandigarh's sector grid, on blocks of roughly 800 by 1,200 metres. Its oldest neighbourhoods are called Phases: Phase 1 is Sector 55 of the shared grid, and the numbering climbs to Phase 11 at Sector 65\. Building first reached Phase 7; Phase 8 began in the late 1980s, and the city's bus terminal came up as Phase 8 grew in the mid-1990s. The Greater Mohali Area Development Authority (GMADA) master plan now looks as far as Sector 128\. Aerocity, beside the airport, and IT City, spread over some 1,600 acres in Sectors 82, 82A and 83A, are the newest quarters, and old villages such as Balongi, Sohana and Mataur now sit inside the planned city. The 2011 census counted 146,213 people in the municipal corporation area and 176,152 in the wider urban agglomeration, and growth since then has been rapid. Mohali, Chandigarh and Panchkula in Haryana work as a single urban region, the tricity. They share an airport, bus networks and one labour market, and planners treat Mohali as part of the Chandigarh Capital Region. For most residents the three cities are one daily world: home in Mohali, work or college across an invisible line in Chandigarh. ## Work: IT, pharma and industry The city began with industry. Punjab Tractors, maker of the Swaraj tractor, Punjab Communications and paint and engineering units gave the industrial estate its shape, and small and medium firms remain its backbone. Pharmaceuticals became a second pillar, with companies such as Torque Pharmaceuticals based here and medicine units spread across the district. Alongside it grew a knowledge economy. QuarkCity, a 46-acre special economic zone built by the software company Quark, drew technology firms in, and IT City is carrying that growth forward. In the Knowledge City at Sector 81 stand IISER Mohali, the national science institute, and the Mohali campus of the Indian School of Business; NIPER is the national institute for pharmaceutical research, Plaksha University and Amity University sit in IT City, and the Dr B. R. Ambedkar State Institute of Medical Sciences gives the city a government medical college. All this work has made Mohali a magnet for migrants from across Punjab and beyond. The city is bilingual in daily life: at the 2011 census about two-thirds of its people gave Punjabi as their mother tongue and about a quarter gave Hindi, with Puadhi the local Punjabi dialect. ## Cricket city For much of India, Mohali means cricket. The Punjab Cricket Association stadium, now the PCA IS Bindra Stadium, was planned in 1990 and built over about three years at a cost of some 25 crore rupees. Its floodlight masts are famously kept low so that aircraft using the nearby airport are not troubled, and the ground holds about 30,000 spectators. It is the home of the Punjab Kings. In March 2011 it hosted the World Cup semi-final between India and Pakistan, the match that fixed Mohali in the cricketing world's imagination. The International Hockey Stadium stands in Phase 9, the city counts eight multi-purpose sports complexes, and the newer Maharaja Yadavindra Singh International Cricket Stadium at Mullanpur, in the same district, now shares the big matches. ## Places of interest Gurdwara Amb Sahib, in Sector 62, marks the visit of Guru Har Rai and his meeting with his devotee Bhai Kuram; the amb in its name is the Punjabi word for mango. Gurdwara Singh Shaheedan at Sohana honours Baba Hanuman Singh and his companions, and the old Shri Shiv Mandir stands in Phase 1\. A short drive west, at Chappar Chiri, rises Fateh Burj: at 100 metres (328 feet) it is the tallest victory tower in India, raised where Banda Singh Bahadur defeated the Mughal commander Wazir Khan in 1710\. For quieter hours there are the Nature Park in Phase 8 and the Rose Garden in Phase 3B1, and every phase has its own market, where the city's everyday life is on display. ## Getting there Shaheed Bhagat Singh International Airport, whose terminal stands on the Mohali side near Aerocity, links the whole tricity to the rest of India and to international destinations. Mohali railway station, in Phase 11, has trains to Delhi, Ludhiana and Amritsar. By road, the city's bus terminal and Chandigarh Transport Undertaking buses bind Mohali into the tricity, while highways run south through Zirakpur towards Delhi and west through Kharar towards Ludhiana. ਮੋਹਾਲੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨਾਂ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਹੈ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੁਆਧ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਠੀਕ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਐਸ.ਏ.ਐਸ. ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੇ ਪੰਚਕੂਲਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਟ੍ਰਾਈਸਿਟੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਮੋਹਾਲੀ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨਾਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਪੁੱਤਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ## ਮੋਹਾਲੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਮੋਹਾਲੀ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਜਾ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ: ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਇੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਫੈਲਾਅ ਹਨ, ਬੱਸ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦਾ ਸਾਥੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਐਸ.ਏ.ਐਸ. ਨਗਰ, ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਇੱਥੋਂ ਅੰਬਾਲਾ ਹਾਈਵੇ ਰਾਹੀਂ ਲਗਭਗ 265 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਲਗਭਗ 100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ। ਸ਼ਹਿਰ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 316 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਹੈ। ## ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਸ਼ਹਿਰ ਤੱਕ ਮੋਹਾਲੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਵੱਸੋਂ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਸੀ। ਇਹ ਸਤਲੁਜ ਦੇ ਇਸ ਪਾਰ ਦੇ ਰਿਆਸਤੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਸੱਤਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ, ਲਾਂਬੀਆਂ ਪਿੰਡ ਆਏ ਸਨ, ਜੋ ਹੁਣ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅੰਬ ਸਾਹਿਬ ਉਸ ਯਾਦ ਨੂੰ ਸਾਂਭੀ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਸੋਹਾਣਾ ਵਿਖੇ ਨਿਹੰਗ ਆਗੂ ਬਾਬਾ ਹਨੂੰਮਾਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਸੌ ਸਿੱਖ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ; ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਉਸ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਕੋਲ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨਾ ਰਹੀ, ਤਾਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪੁਆਧੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਨਵੀਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ 1966 ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਸਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਮੋਹਾਲੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ 1967 ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਯੋਜਨਾ ਪੂਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਬਸਤੀ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਈ। 1 ਨਵੰਬਰ 1975 ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਸਤੀ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਪੁੱਤਰ, ਜੋ 1704 ਵਿੱਚ ਚਮਕੌਰ ਵਿਖੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਸਨ, ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਰੱਖਿਆ। ਤੀਹ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਹ ਵਧਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2006 ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਵੇਂ ਐਸ.ਏ.ਐਸ. ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਬਣਿਆ, ਜੋ ਰੂਪਨਗਰ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਜੀਤਗੜ੍ਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨਾਂ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਹੀ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਮੋਹਾਲੀ ਹੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ## ਫੇਜ਼, ਸੈਕਟਰ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਈਸਿਟੀ ਮੋਹਾਲੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਸੈਕਟਰ-ਗਰਿੱਡ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਵਜੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 800 ਗੁਣਾ 1,200 ਮੀਟਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਫੇਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਫੇਜ਼ 1 ਸਾਂਝੀ ਗਰਿੱਡ ਦਾ ਸੈਕਟਰ 55 ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਫੇਜ਼ 11, ਸੈਕਟਰ 65 ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਾਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਫੇਜ਼ 7 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ; ਫੇਜ਼ 8 1980ਵਿਆਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਬੱਸ ਅੱਡਾ 1990ਵਿਆਂ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਫੇਜ਼ 8 ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਬਣਿਆ। ਗ੍ਰੇਟਰ ਮੋਹਾਲੀ ਏਰੀਆ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਅਥਾਰਟੀ (ਗਮਾਡਾ) ਦੀ ਮਾਸਟਰ ਯੋਜਨਾ ਹੁਣ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸੈਕਟਰ 128 ਤੱਕ ਦੇਖਦੀ ਹੈ। ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਨੇੜੇ ਏਅਰੋਸਿਟੀ ਅਤੇ ਸੈਕਟਰ 82, 82ਏ ਅਤੇ 83ਏ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1,600 ਏਕੜ 'ਤੇ ਫੈਲੀ ਆਈਟੀ ਸਿਟੀ ਇਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਲੌਂਗੀ, ਸੋਹਾਣਾ ਅਤੇ ਮਟੌਰ ਵਰਗੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪਿੰਡ ਹੁਣ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਦਰ ਆ ਗਏ ਹਨ। 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 146,213 ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ 176,152 ਲੋਕ ਗਿਣੇ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਧਾ ਤੇਜ਼ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੋਹਾਲੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣੇ ਦਾ ਪੰਚਕੂਲਾ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕੋ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਈਸਿਟੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨਾਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ, ਸਾਂਝੀਆਂ ਬੱਸ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਯੋਜਨਾਕਾਰ ਮੋਹਾਲੀ ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਗਿਣਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤੇ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਤਿੰਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਇੱਕੋ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੰਸਾਰ ਹਨ: ਘਰ ਮੋਹਾਲੀ ਵਿੱਚ, ਕੰਮ ਜਾਂ ਕਾਲਜ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਉਸ ਪਾਰ। ## ਕੰਮ: ਆਈਟੀ, ਫਾਰਮਾ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਦਯੋਗ ਤੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਵਰਾਜ ਟਰੈਕਟਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪੰਜਾਬ ਟਰੈਕਟਰਜ਼, ਪੰਜਾਬ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਅਤੇ ਰੰਗ ਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਇਕਾਈਆਂ ਨੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ਕਲ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਤੇ ਮੱਧਮ ਫਰਮਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਹਨ। ਦਵਾਈ ਉਦਯੋਗ ਦੂਜਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਥੰਮ ਬਣਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟੋਰਕ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲਜ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇੱਥੇ ਸਥਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਇਕਾਈਆਂ ਪੂਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਧੀ। ਕੁਆਰਕ ਸਿਟੀ, ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਕੰਪਨੀ ਕੁਆਰਕ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ 46 ਏਕੜ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਰਥਿਕ ਜ਼ੋਨ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਫਰਮਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ, ਅਤੇ ਆਈਟੀ ਸਿਟੀ ਹੁਣ ਉਸ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੈਕਟਰ 81 ਦੇ ਗਿਆਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕੌਮੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾ ਆਈ.ਆਈ.ਐਸ.ਈ.ਆਰ. ਮੋਹਾਲੀ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਦਾ ਮੋਹਾਲੀ ਕੈਂਪਸ ਹੈ; ਨਾਈਪਰ ਦਵਾਈ ਖੋਜ ਦਾ ਕੌਮੀ ਅਦਾਰਾ ਹੈ, ਪਲਕਸ਼ਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਐਮਿਟੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਈਟੀ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਅਤੇ ਡਾ. ਬੀ.ਆਰ. ਅੰਬੇਡਕਰ ਸਟੇਟ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਿਜ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਨੇ ਮੋਹਾਲੀ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਚੁੰਬਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਦੋ-ਭਾਸ਼ੀ ਹੈ: 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ-ਚੌਥਾਈ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਪੰਜਾਬੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਪੁਆਧੀ ਹੈ। ## ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਲਈ ਮੋਹਾਲੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕ੍ਰਿਕਟ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਕ੍ਰਿਕਟ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਪੀ.ਸੀ.ਏ. ਆਈ.ਐਸ. ਬਿੰਦਰਾ ਸਟੇਡੀਅਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, 1990 ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 25 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਨਾਲ ਕੋਈ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੀਆਂ ਮੀਨਾਰਾਂ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਨੀਵੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਨੇੜਲੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਪਵੇ, ਅਤੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 30,000 ਦਰਸ਼ਕ ਬੈਠ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਕਿੰਗਜ਼ ਦਾ ਘਰ ਹੈ। ਮਾਰਚ 2011 ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਮੈਚ ਜਿਸ ਨੇ ਮੋਹਾਲੀ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ। ਫੇਜ਼ 9 ਵਿੱਚ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਾਕੀ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੈ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਬਹੁ-ਖੇਡ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੁੱਲਾਂਪੁਰ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਯਾਦਵਿੰਦਰਾ ਸਿੰਘ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਟੇਡੀਅਮ ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਮੈਚਾਂ ਦਾ ਸਾਥੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ## ਦੇਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅੰਬ ਸਾਹਿਬ, ਸੈਕਟਰ 62 ਵਿੱਚ, ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਦੀ ਫੇਰੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈ ਕੁਰਮ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੀ ਯਾਦ ਹੈ; ਇਸ ਦੇ ਨਾਂ ਵਿੱਚ 'ਅੰਬ' ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਅੰਬ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੋਹਾਣਾ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਬਾਬਾ ਹਨੂੰਮਾਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫੇਜ਼ 1 ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ, ਛੱਪੜ ਚਿੜੀ ਵਿਖੇ, ਫਤਹਿ ਬੁਰਜ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ: 100 ਮੀਟਰ (328 ਫੁੱਟ) ਉੱਚਾ, ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਜਿੱਤ ਦਾ ਬੁਰਜ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਥੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਨੇ 1710 ਵਿੱਚ ਮੁਗ਼ਲ ਸੈਨਾਪਤੀ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਸ਼ਾਂਤ ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਫੇਜ਼ 8 ਦਾ ਨੇਚਰ ਪਾਰਕ ਅਤੇ ਫੇਜ਼ 3ਬੀ1 ਦਾ ਰੋਜ਼ ਗਾਰਡਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਰ ਫੇਜ਼ ਦਾ ਆਪਣਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ## ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਟਰਮੀਨਲ ਏਅਰੋਸਿਟੀ ਨੇੜੇ ਮੋਹਾਲੀ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਹੈ, ਪੂਰੇ ਟ੍ਰਾਈਸਿਟੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਫੇਜ਼ 11 ਵਿੱਚ ਮੋਹਾਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਲਈ ਰੇਲਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਬੱਸ ਅੱਡਾ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਅੰਡਰਟੇਕਿੰਗ ਦੀਆਂ ਬੱਸਾਂ ਮੋਹਾਲੀ ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਈਸਿਟੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹਾਈਵੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਜ਼ੀਰਕਪੁਰ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਖਰੜ ਰਾਹੀਂ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ## Landmarks * [Fateh Burj, Chappar ChiriMemorial, Puadh](https://jugti.com/kosh/historical-places/fateh-burj-chappar-chiri/) ## People from Mohali [Sharry MannPunjabi Singer and Actor](https://jugti.com/kosh/people/sharry-mann/) ## Nearby * [PuadhRegion, Puadh](https://jugti.com/kosh/places/puadh/) * [SAS Nagar DistrictDistrict, Puadh](https://jugti.com/kosh/places/sahibzada-ajit-singh-nagar/) * [KhararCity, Puadh](https://jugti.com/kosh/places/kharar/) * [ZirakpurCity, Puadh](https://jugti.com/kosh/places/zirakpur/) * [Dera BassiTown, Puadh](https://jugti.com/kosh/places/dera-bassi/) ## Mohali in the news [All stories →](https://jugti.com/search/?q=Mohali) [SportsPunjab Allocates Rs 25 Crore for Asian Hockey Champions Trophy Stadiums in Jalandhar and Mohaliਏਸ਼ੀਅਨ ਹਾਕੀ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਟਰਾਫ਼ੀ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਮੋਹਾਲੀ ਸਟੇਡੀਅਮਾਂ ਲਈ 25 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਰੱਖੇ](https://jugti.com/news/sports/punjab-25-crore-hockey-champions-trophy-jalandhar-mohali/)[SportsNabha's Jagsher Khangurra Gets Mohali Welcome After World Junior Badminton Bronzeਵਿਸ਼ਵ ਜੂਨੀਅਰ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਕਾਂਸੀ ਜੇਤੂ ਨਾਭਾ ਦੇ ਜਗਸ਼ੇਰ ਖੰਗੂੜਾ ਦਾ ਮੋਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਵਾਗਤ](https://jugti.com/news/sports/jagsher-khangurra-mohali-welcome-world-junior-badminton-bronze/)[PunjabMohali FIR Over Posts on Realty Firm Sparks Row With Canadian Journalistsਮੁਹਾਲੀ ਦੀ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਕੰਪਨੀ ਬਾਰੇ ਪੋਸਟਾਂ 'ਤੇ ਐੱਫ਼ਆਈਆਰ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿਵਾਦ](https://jugti.com/news/punjab/mohali-fir-gb-realty-posts-canadian-journalists-row/) Sources (3) 1. [Mohali - Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Mohali) 2. [Mohali district - Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Mohali%5Fdistrict) 3. [Sahibzada Ajit Singh Nagar district: towns and villages, Census 2011 - City Population](https://www.citypopulation.de/en/india/villages/sahibzadaajitsinghnagar/) [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[Where is Mohali?](#s-k1)[From village to planned city](#s-k3)[Phases, sectors and the tricity](#s-k7)[Work: IT, pharma and industry](#s-k11)[Cricket city](#s-k15)[Places of interest](#s-k17)[Getting there](#s-k19)[Landmarks](#landmarks)[People from Mohali](#people-from)[Nearby](#nearby)[In the news](#news) Facts Punjabi name ਮੋਹਾਲੀ Type City Where SAS Nagar (Mohali) district Region Puadh Official name Sahibzada Ajit Singh Nagar Named after Sahibzada Ajit Singh, eldest son of Guru Gobind Singh Founded Township foundation stone laid 1 November 1975 Population (2011) 146,213 in the municipal area; 176,152 in the urban agglomeration Literacy (2011) 93.04% (urban agglomeration, age 7 and above) Elevation 316 metres Nearest city Chandigarh Airport Shaheed Bhagat Singh International Airport Vehicle registration PB-65 Telephone code 0172 Population 146,213 (2011) Tehsil SAS Nagar (Mohali) District SAS Nagar (Mohali) PAKISTANINDIAMohali Schematic, not to scale[All places →](https://jugti.com/kosh/places/) ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [People167 entries](https://jugti.com/kosh/people/)[Books55 books](https://jugti.com/kosh/books/)[ੳWords346 words](https://jugti.com/kosh/words/)[Religion322 entries](https://jugti.com/kosh/religions/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/)