Source: https://jugti.com/kosh/places/united-kingdom/london/ ਲੰਡਨ [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[Places](https://jugti.com/kosh/places/)/[City](https://jugti.com/kosh/places/cities/)/London Place · City # Londonਲੰਡਨ ਲੰਡਨ City · Greater London, United Kingdom RegionGreater London (32 boroughs and the City of London)Population8,799,728 (Census 2021) [In short](#in-short)[History at a glance](#glance)[Where is London, and why do Punjabis live there?](#s-k1)[What do the numbers say?](#s-k4)[Southall and the west London boroughs](#s-k7)[Gurdwaras and community life](#s-k10)[People from London](#people-from)[Nearby](#nearby)[In the news](#news) In short London is the capital of England and the United Kingdom, on the River Thames, with 8,799,728 residents in the 2021 census. Punjabis settled from the 1950s near the factories and Heathrow: the census counted 144,543 Sikhs in the London region, the most of any British city, centred on Southall and the western boroughs. Facts Punjabi name ਲੰਡਨ Type City Country United Kingdom Region Greater London (32 boroughs and the City of London) Population 8,799,728 (Census 2021) Sikh population 144,543 in the London region, 1.6% (Census 2021, ONS religion table TS030); Ealing borough 28,491, the highest in London All 9 facts Punjabi language No London-wide Punjabi main-language total is published in the ONS Census 2021 bulletin; Ealing: 17,286 Punjabi main-language speakers, 4.9%, the most common main language after English, ranked first in London (Census 2021); England and Wales total 291,000 Known gurdwaras Central Gurdwara (Khalsa Jatha), Shepherd's Bush, founded 1908, the first gurdwara in Europe; Gurdwara Sri Guru Singh Sabha Southall, Guru Nanak Road (opened 2003, largest in London) and Park Avenue; Singh Sabha London East, Barking (new gurdwara opened 2021) Known for Southall, called Little India, one of the largest Punjabi communities outside the Indian subcontinent; Panjab Radio on 558 AM; Vaisakhi on the Square at Trafalgar Square PAKISTANINDIA Schematic, not to scale[All places →](https://jugti.com/kosh/places/) ## History at a glance 1. 1908The Khalsa Jatha British Isles is founded in London, the first gurdwara established in Europe. 2. 1950The first group of South Asian settlers arrives in Southall, recruited for a local factory. 3. 1964Southall's two Sikh groups merge as Sri Guru Singh Sabha Southall and open a first gurdwara at The Green. 4. 2003The Guru Nanak Road (Havelock Road) gurdwara in Southall opens on 30 March 2003, the largest Sikh temple in London. 5. 2021The Census 2021 counts 144,543 Sikhs in the London region; Singh Sabha London East opens its new Barking gurdwara. Full story5 min read London is the capital and largest city of England and the United Kingdom, standing on the River Thames in the southeast of England, with 8,799,728 residents in the 2021 census across its 32 boroughs and the City of London. It holds the largest Punjabi community in Britain: the 2021 census counted 144,543 Sikhs in the London region, 1.6 per cent of the city, and its western suburb of Southall, called Little India, is described as home to one of the largest Punjabi communities outside the Indian subcontinent. ## Where is London, and why do Punjabis live there? London stands on the Thames at the head of its tidal estuary, in southeast England. Its ancient core, the City of London, began as the Roman town of Londinium, and the neighbouring City of Westminster has housed the national government and parliament for centuries. Since 1965 the city has largely meant Greater London, 1,572 square kilometres governed by the Greater London Authority, the Mayor and the London Assembly, together with 33 local authorities: the 32 boroughs and the City of London. Punjabis live here because London was where the work was. Post war Britain needed labour for its factories, its transport and the fast growing Heathrow Airport west of the city, and Punjabi workers, many of them Sikhs, came from the 1950s onward and settled near that work in the western boroughs. A second great wave, the East African Asians who arrived between 1968 and 1974, brought thousands more Punjabi families, and the communities they built, their gurdwaras, shops and businesses, drew family after family after them. London is listed under [Punjabi places in the United Kingdom](https://jugti.com/kosh/places/united-kingdom/). ## What do the numbers say? The 2021 census counted 144,543 people in the London region whose religion was Sikh, 1.6 per cent of London's 8,799,728 residents, the largest Sikh population of any British city. The wider Indian ethnic group in London numbered 656,272 people, 7.5 per cent of the city, within an Asian or Asian British total of 1,817,640\. The census counted Hindus at 453,034 and Muslims at 1,318,754 in London, which puts the Sikh community in scale: smaller than those two, but concentrated in a handful of boroughs where it shapes whole neighbourhoods. For the Punjabi language the census picture needs care. The Office for National Statistics bulletin opened for this entry publishes no London wide Punjabi total, and this entry does not invent one. What is verified is this: across England and Wales, 291,000 people aged three and over gave Panjabi as their main language in 2021, and 63.9 per cent of those Panjabi speakers identified as Sikh. In the London Borough of Ealing, which contains Southall, Panjabi was the most common main language after English, spoken as a main language by 17,286 people, 4.9 per cent of the borough, and Ealing ranked first in London for Punjabi speakers. ## Southall and the west London boroughs Southall is a large suburban town in the Borough of Ealing, 10.7 miles west of Charing Cross, with 78,253 residents in the 2021 census. Its first group of South Asian settlers arrived in 1950, reportedly recruited to work in a local factory owned by a former British Indian Army officer, and the town's factories and its closeness to Heathrow drew many more. Parts of Southall became home to the largest Punjabi community outside the Indian subcontinent, and its commercial heart, the High Street and Southall Broadway on the Uxbridge Road, is a major centre of South Asian culture, which is why the town is called Little India. The census shows how far the community spreads beyond Southall. The Office for National Statistics lists four Outer London boroughs, Ealing, Hillingdon, Hounslow and Redbridge, among the ten local authorities in England and Wales with the largest concentrations of people who identified as Sikh, and 18.5 per cent of everyone who identified as Sikh in England and Wales lived in those four boroughs. Ealing alone counted 28,491 Sikhs in 2021, 7.8 per cent of its 367,115 residents, the highest number of any London borough. To the east, Ilford in Redbridge and Barking carry the community across the city. ## Gurdwaras and community life London holds the oldest gurdwara in Europe. The Khalsa Jatha British Isles was founded in 1908, the first gurdwara established in Europe, and after decades in Sinclair Road, West Kensington, it moved in 1969 to Queensdale Road in Shepherd's Bush, where the Central Gurdwara still stands. In Southall, the first Sikhs of the 1940s and 1950s worshipped in homes, then in halls, and in 1964 the town's two Sikh groups merged as Sri Guru Singh Sabha Southall and opened its first gurdwara at The Green. That Sabha now runs the largest Sikh temple in London: the gurdwara on Guru Nanak Road, the old Havelock Road, opened on 30 March 2003, built for 17.5 million pounds raised from the local community, with a main hall seating up to 3,000\. Together with its second gurdwara on Park Avenue it receives over 15,000 worshippers and visitors a week, serves as many as 20,000 free langar meals a week, and set up Khalsa Primary School in Southall. Every spring its Vaisakhi Nagar Kirtan processes the two miles between the two gurdwaras, drawing tens of thousands onto the streets. East London has its own anchor: Singh Sabha London East opened a new 13.5 million pound gurdwara in Barking in October 2021, serving a catchment its leaders put at over 25,000 Sikhs, with Punjabi classes alongside its halls and sports facilities. Beyond the temples, London's Punjabi voice is on the air: Panjab Radio, founded in 2000 by Surjit Singh Ghuman, became the first 24 hour national radio station catering specifically to Punjabi listeners in the United Kingdom, and broadcasts on 558 AM across London. And each year the Mayor of London's Vaisakhi on the Square fills Trafalgar Square with kirtan, langar and Gatka, the capital's official celebration of the birth of the Khalsa. London is where Punjabi Britain began, with the first gurdwara in Europe in 1908 and a factory town in the west that became Little India, and it remains the community's British capital in numbers, institutions and voice. Southall, the town within the city that Punjabis made their own, gets its own entry next in this series. For the full map, see [Punjabi places in the United Kingdom](https://jugti.com/kosh/places/united-kingdom/). ਲੰਡਨ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਟੇਮਜ਼ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ, ਜਿਸ ਦੇ 32 ਬਰੋ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 2021 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ 8,799,728 ਵਾਸੀ ਹਨ੤ ਇਹ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ: 2021 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਨੇ ਲੰਡਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 144,543 ਸਿੱਖ ਗਿਣੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ 1.6 ਫ਼ੀਸਦੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪੱਛਮੀ ਉਪਨਗਰ ਸਾਊਥਾਲ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਭਾਰਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਘਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ੤ ## ਲੰਡਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਉੱਥੇ ਕਿਉਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ? ਲੰਡਨ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਟੇਮਜ਼ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਰ ਭਾਟਾ ਮੁਹਾਨੇ ਦੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਹੈ੤ ਇਸ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਕੇਂਦਰ, ਲੰਡਨ ਸ਼ਹਿਰ, ਰੋਮਨ ਕਸਬੇ ਲੌਂਡੀਨੀਅਮ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਵੈਸਟਮਿਨਸਟਰ ਸ਼ਹਿਰ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਦਾ ਘਰ ਰਿਹਾ ਹੈ੤ 1965 ਤੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਮਤਲਬ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਗ੍ਰੇਟਰ ਲੰਡਨ ਹੈ, 1,572 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰੇਟਰ ਲੰਡਨ ਅਥਾਰਟੀ, ਮੇਅਰ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਅਸੈਂਬਲੀ, 33 ਸਥਾਨਕ ਅਥਾਰਟੀਆਂ, 32 ਬਰੋ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਸ਼ਹਿਰ, ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ੤ ਪੰਜਾਬੀ ਇੱਥੇ ਇਸ ਲਈ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਲੰਡਨ ਉਹ ਥਾਂ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਕੰਮ ਸੀ੤ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ, ਆਪਣੀ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਹੀਥਰੋ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਲਈ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਰਮਚਾਰੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਸਿੱਖ ਸਨ, 1950ਵਿਆਂ ਤੋਂ ਆਏ ਅਤੇ ਉਸ ਕੰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੱਛਮੀ ਬਰੋਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ੤ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਵੱਡੀ ਲਹਿਰ, 1968 ਅਤੇ 1974 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਏ ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਏਸ਼ੀਆਈ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੋਰ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਲਿਆਈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਣਾਏ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ, ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਪਰਿਵਾਰ ਮਗਰ ਪਰਿਵਾਰ ਖਿੱਚਿਆ੤ ਲੰਡਨ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ੤ ## ਅੰਕੜੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ? 2021 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਨੇ ਲੰਡਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 144,543 ਲੋਕ ਗਿਣੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਸਿੱਖ ਸੀ, ਲੰਡਨ ਦੇ 8,799,728 ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ 1.6 ਫ਼ੀਸਦੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਰਤਾਨਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਿੱਖ ਆਬਾਦੀ੤ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਭਾਰਤੀ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ 656,272 ਲੋਕ ਸੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ 7.5 ਫ਼ੀਸਦੀ, 1,817,640 ਦੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਜਾਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਬਰਤਾਨਵੀ ਕੁੱਲ ਦੇ ਅੰਦਰ੤ ਜਨਗਣਨਾ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ 453,034 ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ 1,318,754 ਗਿਣੇ, ਜੋ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਪੈਮਾਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਛੋਟਾ, ਪਰ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਬਰੋਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਪੂਰੇ ਗੁਆਂਢ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ੤ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਲਈ ਜਨਗਣਨਾ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ੤ ਇਸ ਲੇਖ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਕੜਾ ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ ਬੁਲੇਟਿਨ ਕੋਈ ਲੰਡਨ ਭਰ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਕੁੱਲ ਅੰਕੜਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਲੇਖ ਕੋਈ ਅੰਕੜਾ ਘੜਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ੤ ਜੋ ਪੱਕਾ ਹੈ ਉਹ ਇਹ ਹੈ: ਸਾਰੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ, 291,000 ਲੋਕਾਂ ਨੇ, ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਅਤੇ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ, 2021 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 63.9 ਫ਼ੀਸਦੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਦੱਸਿਆ੤ ਲੰਡਨ ਦੇ ਈਲਿੰਗ ਬਰੋ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਊਥਾਲ ਹੈ, ਪੰਜਾਬੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀ, 17,286 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਾ, ਬਰੋ ਦਾ 4.9 ਫ਼ੀਸਦੀ, ਅਤੇ ਈਲਿੰਗ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਸੀ੤ ## ਸਾਊਥਾਲ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਲੰਡਨ ਦੇ ਬਰੋ ਸਾਊਥਾਲ ਈਲਿੰਗ ਬਰੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਉਪਨਗਰੀ ਕਸਬਾ ਹੈ, ਚੈਰਿੰਗ ਕਰਾਸ ਤੋਂ 10.7 ਮੀਲ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ, 2021 ਦੀ ਜਨਗਣਨਾ ਵਿੱਚ 78,253 ਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ੤ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦਾ ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਮੂਹ 1950 ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਕਥਿਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਅਫ਼ਸਰ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਲਈ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਕਸਬੇ ਦੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੀਥਰੋ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਨੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਿਆ੤ ਸਾਊਥਾਲ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਘਰ ਬਣ ਗਏ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਵਪਾਰਕ ਦਿਲ, ਹਾਈ ਸਟਰੀਟ ਅਤੇ ਅਕਸਬ੍ਰਿਜ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਸਾਊਥਾਲ ਬ੍ਰੌਡਵੇ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ, ਇਸੇ ਲਈ ਕਸਬੇ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਭਾਰਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ੤ ਜਨਗਣਨਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਈਚਾਰਾ ਸਾਊਥਾਲ ਤੋਂ ਕਿੰਨਾ ਅੱਗੇ ਫੈਲਿਆ ਹੈ੤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਕੜਾ ਦਫ਼ਤਰ ਚਾਰ ਬਾਹਰੀ ਲੰਡਨ ਬਰੋ, ਈਲਿੰਗ, ਹਿਲਿੰਗਡਨ, ਹਾਊਂਸਲੋ ਅਤੇ ਰੈੱਡਬ੍ਰਿਜ, ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੇਲਜ਼ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਸ ਸਥਾਨਕ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇਕੱਠ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਦੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 18.5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਬਰੋਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ੤ ਇਕੱਲੇ ਈਲਿੰਗ ਨੇ 2021 ਵਿੱਚ 28,491 ਸਿੱਖ ਗਿਣੇ, ਇਸ ਦੇ 367,115 ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ 7.8 ਫ਼ੀਸਦੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੰਡਨ ਬਰੋ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ੤ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਰੈੱਡਬ੍ਰਿਜ ਵਿੱਚ ਇਲਫੋਰਡ ਅਤੇ ਬਾਰਕਿੰਗ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ੤ ## ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਜੀਵਨ ਲੰਡਨ ਯੂਰਪ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ੤ ਖਾਲਸਾ ਜਥਾ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਆਈਲਜ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1908 ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਪਹਿਲਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ, ਅਤੇ ਵੈਸਟ ਕੈਨਸਿੰਗਟਨ ਦੀ ਸਿੰਕਲੇਅਰ ਰੋਡ ਵਿੱਚ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ 1969 ਵਿੱਚ ਸ਼ੈਫਰਡਜ਼ ਬੁਸ਼ ਦੀ ਕੁਈਨਜ਼ਡੇਲ ਰੋਡ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਕੇਂਦਰੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅਜੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ੤ ਸਾਊਥਾਲ ਵਿੱਚ, 1940ਵਿਆਂ ਅਤੇ 1950ਵਿਆਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਖ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਫਿਰ ਹਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ 1964 ਵਿੱਚ ਕਸਬੇ ਦੇ ਦੋ ਸਿੱਖ ਸਮੂਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਸਾਊਥਾਲ ਵਜੋਂ ਮਿਲ ਗਏ ਅਤੇ ਦ ਗ੍ਰੀਨ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ੤ ਉਹ ਸਭਾ ਹੁਣ ਲੰਡਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਿੱਖ ਮੰਦਰ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਰੋਡ, ਪੁਰਾਣੀ ਹੈਵਲਾਕ ਰੋਡ, ਉੱਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ 30 ਮਾਰਚ 2003 ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ, ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ 17.5 ਮਿਲੀਅਨ ਪੌਂਡ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਹਾਲ ਵਿੱਚ 3,000 ਤੱਕ ਬੈਠ ਸਕਦੇ ਹਨ੤ ਪਾਰਕ ਐਵੇਨਿਊ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ 15,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 20,000 ਤੱਕ ਮੁਫ਼ਤ ਲੰਗਰ ਖਾਣੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਊਥਾਲ ਵਿੱਚ ਖਾਲਸਾ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ੤ ਹਰ ਬਸੰਤ ਇਸ ਦਾ ਵਿਸਾਖੀ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਦੋਵਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੋ ਮੀਲ ਦਾ ਜਲੂਸ ਕੱਢਦਾ ਹੈ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ੤ ਪੂਰਬੀ ਲੰਡਨ ਦਾ ਆਪਣਾ ਥੰਮ ਹੈ: ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲੰਡਨ ਈਸਟ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 2021 ਵਿੱਚ ਬਾਰਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ 13.5 ਮਿਲੀਅਨ ਪੌਂਡ ਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਇੱਕ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਆਗੂ 25,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਹਾਲਾਂ ਅਤੇ ਖੇਡ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਸਾਂ ਨਾਲ੤ ਮੰਦਰਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਲੰਡਨ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਆਵਾਜ਼ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੈ: ਪੰਜਾਬ ਰੇਡੀਓ, ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਘੁੰਮਣ ਵੱਲੋਂ 2000 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਰੋਤਿਆਂ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲਾ 24 ਘੰਟੇ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨ ਬਣਿਆ, ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਭਰ ਵਿੱਚ 558 ਏਐਮ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ੤ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਲੰਡਨ ਦੇ ਮੇਅਰ ਦਾ ਵਿਸਾਖੀ ਆਨ ਦ ਸਕੁਏਅਰ ਟ੍ਰਾਫਾਲਗਰ ਸਕੁਏਅਰ ਨੂੰ ਕੀਰਤਨ, ਲੰਗਰ ਅਤੇ ਗੱਤਕੇ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਖਾਲਸੇ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਸ਼ਨ੤ ਲੰਡਨ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਬਰਤਾਨੀਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, 1908 ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੈਕਟਰੀ ਕਸਬੇ ਨਾਲ ਜੋ ਛੋਟਾ ਭਾਰਤ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਹ ਗਿਣਤੀ, ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ੤ ਇਸ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਸਾਥੀ ਲੇਖ ਸਾਊਥਾਲ ਹੈ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰਲਾ ਉਹ ਕਸਬਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਣਾਇਆ੤ ਪੂਰੇ ਨਕਸ਼ੇ ਲਈ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਥਾਵਾਂ ਵੇਖੋ੤ ## People from London [Steel BanglezRecord producer](https://jugti.com/kosh/people/steel-banglez/) ## Nearby * [SouthallTown, Diaspora](https://jugti.com/kosh/places/united-kingdom/southall/) * [BirminghamCity, Diaspora](https://jugti.com/kosh/places/united-kingdom/birmingham/) ## London in the news [All stories →](https://jugti.com/search/?q=London) [DiasporaDiljit Dosanjh Becomes First Punjabi Singer to Headline Wembley Stadiumਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ ਵੈਂਬਲੇ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਹੈੱਡਲਾਈਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਬਣੇ](https://jugti.com/news/diaspora/diljit-dosanjh-wembley-headline/) Sources (15) 1. [London, Wikipedia (capital of England and the United Kingdom; River Thames; Greater London 1,572 sq km, 32 boroughs and the City of London, Greater London Authority)](https://en.wikipedia.org/wiki/London,%5FEngland) 2. [Ethnicity and Religion, London, ONS Census 2021 tables via postcodearea.co.uk (London population 8,799,728; Sikh 144,543, 1.6%, dataset TS030; Indian ethnic group 656,272, 7.5%)](https://www.postcodearea.co.uk/postaltowns/london/n11qs/demographics/census-2021-ethnicity/) 3. [Demographics of London, Wikipedia (Census 2021 population 8,799,728, up 7.7% from 2011; ethnic group detail)](https://en.wikipedia.org/wiki/Demographics%5Fof%5FLondon) 4. [Language, England and Wales: Census 2021, ONS bulletin (Panjabi main language 291,000 across England and Wales; London English main language 78.4%; no London Punjabi total published)](https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/culturalidentity/language/bulletins/languageenglandandwales/census2021/pdf) 5. [Sikh identity, England and Wales: Census 2021, ONS (four Outer London boroughs, Ealing, Hillingdon, Hounslow and Redbridge, among the ten authorities with the largest Sikh concentrations; 18.5% of Sikhs in England and Wales; 63.9% of Panjabi speakers identified as Sikh)](https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/culturalidentity/religion/articles/sikhidentityenglandandwales/census2021/pdf) 6. [Ealing Census 2021 briefing, Ealing Council (Ealing population 367,115; Sikhs 28,491, 7.8%, highest in London; Panjabi main language 17,286, 4.9%, most common after English, first in London for Punjabi speakers)](https://ealing.moderngov.co.uk/documents/s11717/10.4%20Appendix%20B%20Ealing%202021%20Census%20results.pdf) 7. [Southall, Wikipedia (town in Ealing, 10.7 miles west of Charing Cross; population 78,253 in 2021; first South Asian group 1950; largest Punjabi community outside the Indian subcontinent; Southall Broadway and Little India)](https://en.wikipedia.org/wiki/Southall) 8. [East African Asians in the United Kingdom, Minority Rights Group (1968 to 1974: over 70,000 Kenyan and Ugandan Asians arrived in Britain; 1972 Ugandan expulsion, about 28,600 came to Britain)](https://minorityrights.org/communities/east-african-asians/) 9. [History, Sri Guru Singh Sabha Southall, own site (first Sikhs in the 1940s and 1950s worshipped in homes; groups merged 1964; first gurdwara at The Green; Park Avenue site; Havelock Road, now Guru Nanak Road)](https://sgsss.org/history) 10. [Gurdwara Sri Guru Singh Sabha Southall, Wikipedia (largest Sikh temple in London; Havelock Road building opened 30 March 2003, cost 17.5 million pounds, capacity 3,000; Khalsa Primary School)](https://en.wikipedia.org/wiki/Gurdwara%5FSri%5FGuru%5FSingh%5FSabha%5FSouthall) 11. [History of Khalsa Jatha Gurdwara, own site (founded 1908; Sinclair Road from 1913; moved to Queensdale Road, Shepherd's Bush in 1969)](http://www.khalsajatha.com/home/history) 12. [Central Gurdwara (Khalsa Jatha British Isles), Historic England (Queensdale Road since 1969; founded 1908, the first gurdwara to be established in Europe)](https://historicengland.org.uk/images-books/photos/job/2K/31642) 13. [New place of worship opens for East London's Sikh community, Business in the News, 4 October 2021 (Singh Sabha London East, Barking: 13.5 million pound gurdwara fully operational; catchment of over 25,000 Sikhs; Punjabi classes)](https://businessinthenews.co.uk/2021/10/04/new-place-of-worship-opens-for-east-londons-sikh-community-with-hsbc-uk-funding/) 14. [Panjab Radio celebrates 25 years, BizAsiaLive, 1 September 2025 (founded 2000 by Surjit Singh Ghuman; first 24 hour national Punjabi radio station in the UK; 558 AM in London)](https://www.bizasialive.com/panjab-radio-celebrates-25-years-with-special-programming-week/) 15. [Vaisakhi at Trafalgar Square, Asian Voice (Mayor of London celebration: kirtan, free langar, Gatka, turban tying; Sikh processions from Ilford and Barking to Woolwich and Hounslow)](https://www.asian-voice.com/Community/Vaisakhi-at-Trafalgar-Square) [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[History at a glance](#glance)[Where is London, and why do Punjabis live there?](#s-k1)[What do the numbers say?](#s-k4)[Southall and the west London boroughs](#s-k7)[Gurdwaras and community life](#s-k10)[People from London](#people-from)[Nearby](#nearby)[In the news](#news) Facts Punjabi name ਲੰਡਨ Type City Country United Kingdom Region Greater London (32 boroughs and the City of London) Population 8,799,728 (Census 2021) Sikh population 144,543 in the London region, 1.6% (Census 2021, ONS religion table TS030); Ealing borough 28,491, the highest in London Punjabi language No London-wide Punjabi main-language total is published in the ONS Census 2021 bulletin; Ealing: 17,286 Punjabi main-language speakers, 4.9%, the most common main language after English, ranked first in London (Census 2021); England and Wales total 291,000 Known gurdwaras Central Gurdwara (Khalsa Jatha), Shepherd's Bush, founded 1908, the first gurdwara in Europe; Gurdwara Sri Guru Singh Sabha Southall, Guru Nanak Road (opened 2003, largest in London) and Park Avenue; Singh Sabha London East, Barking (new gurdwara opened 2021) Known for Southall, called Little India, one of the largest Punjabi communities outside the Indian subcontinent; Panjab Radio on 558 AM; Vaisakhi on the Square at Trafalgar Square PAKISTANINDIA Schematic, not to scale[All places →](https://jugti.com/kosh/places/) ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [People167 entries](https://jugti.com/kosh/people/)[Books55 books](https://jugti.com/kosh/books/)[ੳWords326 words](https://jugti.com/kosh/words/)[Religion302 entries](https://jugti.com/kosh/religions/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/)