Source: https://jugti.com/kosh/religion/festivals/shaheedi-diwas-guru-arjan-dev-ji/ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਵਸ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[Religion](https://jugti.com/kosh/religions/)/[Festivals & observances](https://jugti.com/kosh/religions/festivals/)/Shaheedi Diwas Guru Arjan Dev Ji Religion · Festivals & observances # Shaheedi Diwas Guru Arjan Dev Jiਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਵਸ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ The annual Sikh observance of Guru Arjan Dev Ji's martyrdom at Lahore in 1606, marked with prayer and chhabeel. [In short](#in-short)[Who was Guru Arjan Dev Ji?](#s-k2)[What happened in Lahore in 1606?](#s-k5)[Why is he called Shahidan-de-Sartaj?](#s-k8)[How did the martyrdom change Sikh history?](#s-k11)[When is Shaheedi Diwas observed?](#s-k14)[How is the day observed?](#s-k17)[Related topics](#related-topics)[More religion entries](#more-like-this) In short Shaheedi Diwas is the annual Sikh observance of the martyrdom of Guru Arjan Dev Ji, the fifth Guru, who died in Mughal custody at Lahore on 30 May 1606\. Sikhs remember him as Shahidan-de-Sartaj, the Crown of Martyrs, and mark the day each June with kirtan, readings of scripture and chhabeel, the free stalls of cold sweet water set up in the summer heat. The main gathering is at Gurdwara Dera Sahib in Lahore, the shrine that stands where the martyrdom is remembered. Updated 09 Nov 2026 Facts Punjabi name ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਵਸ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ Observed June (16 June, mool Nanakshahi) Commemorates Martyrdom of Guru Arjan Dev Ji Died 30 May 1606, Lahore Fifth Guru 1581 to 1606 Title Shahidan-de-Sartaj, Crown of Martyrs All 11 facts Anniversary shrine Gurdwara Dera Sahib, Lahore Main practice Chhabeel, free cold sweet water Also called Shaheedi Purab, Shaheedi Jor Mela Scripture compiled Adi Granth, 1604 2026 observance 16 June, 420th anniversary Full story6 min read Shaheedi Diwas is the annual Sikh observance of the martyrdom of Guru Arjan Dev Ji, the fifth Guru, who died in Mughal custody at Lahore in 1606\. Sikhs remember him as Shahidan-de-Sartaj, the Crown of Martyrs, and mark the day each June with prayer, kirtan and readings of scripture, and with chhabeel, the free stalls of cold sweet water set up in the summer heat. ## Who was Guru Arjan Dev Ji? Guru Arjan Dev Ji was born on 15 April 1563 at Goindwal, the youngest son of Guru Ram Das Ji and Mata Bhani, and he became the fifth Guru in 1581\. He led the Sikh community for twenty-five years, and in that time he gave it the institutions that still shape Sikh life today. His greatest work was the Adi Granth, the scripture he compiled and completed in 1604, with [Bhai Gurdas Ji](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/bhai-gurdas-ji/) writing it out. More than 2,000 of its 5,894 hymns are his own, including [Sukhmani Sahib](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/sukhmani-sahib/), the prayer for peace of mind that Sikhs still recite daily. He also laid the foundation of [Harmandir Sahib](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/harmandir-sahib/) at Amritsar in 1588, inviting the Muslim saint Mian Mir to lay the cornerstone, and had it built with doors on all four sides, open to every caste and every religion. He revised the masand system through which offerings reached the community, and asked Sikhs to give dasvandh, one tenth of their earnings, to the common cause. ## What happened in Lahore in 1606? The crisis came in the spring of 1606\. Prince Khusrau, the eldest son of the Mughal emperor Jahangir, had escaped Agra on 6 April in rebellion against his father and ridden for the Punjab. On that road he halted where Guru Arjan Dev Ji was living, and the meeting gave Jahangir his reason to act. The emperor's own memoirs record that the Guru put a saffron mark on the prince's forehead, and then record the order that followed: the Guru's property was to be confiscated, his family handed over to Murtaza Khan, and the Guru himself put to death. Britannica adds that he was also pressed to cut passages from the Adi Granth, which he refused to do. The Guru was arrested and brought to Lahore. Sikh tradition holds that he was immersed in hot water, made to sit on a burning hot iron plate, the tatti tavi, and had hot sand poured over his body, and that the torture went on for several days. Then he was allowed to bathe in the river Ravi. On 30 May 1606 he walked into the river and was never seen again. Contemporary accounts differ on the last details: a Jesuit priest at the Mughal court wrote that he bought his freedom and then starved, and a Persian survey written forty years later has him dying of the summer heat and his injuries. All of them agree on the one fact that matters: he died in Mughal custody in 1606, at the age of forty-three. ## Why is he called Shahidan-de-Sartaj? Guru Arjan Dev Ji was the first martyr of the Sikh faith, and Sikhs call him Shahidan-de-Sartaj, the Crown of Martyrs, because he accepted suffering without surrendering truth. He did not seek death, and he did not renounce his faith to escape it. The words Sikhs remember from those days are “Tera kiya meetha lage”, God's will is sweet. Tradition remembers him in [chardi kala](https://jugti.com/kosh/religion/practices/chardi-kala/), a rising spirit that did not break under pain, and that is why the title still carries honour, grief and moral authority together. It binds his name to a standard of conscience that Sikh history has never forgotten. ## How did the martyrdom change Sikh history? The martyrdom was a turning point. Britannica writes that from that time the Sikhs, expecting further persecution by Mughal rulers, became more militaristic, and the historian Pashaura Singh calls it the single most decisive factor in the crystallization of the Sikh Panth. The community that had been a peaceful devotional movement now understood that faith might have to be defended. Guru Hargobind Ji, his son and successor, carried that change forward through the [saint-soldier ideal](https://jugti.com/kosh/religion/practices/sant-sipahi/), and the link between the two Gurus is still taught as one story: the father who gave the scripture and the shrine, and the son who took up the sword to protect them. That is why Shaheedi Diwas is remembered as a day of grief and of resolve in equal measure. ## When is Shaheedi Diwas observed? The mool Nanakshahi calendar fixes the anniversary on 16 June, and it never moves. The calendar was built by Pal Singh Purewal, a Canada-based Sikh, and the SGPC adopted it in 2003 after the approval of the Akal Takht. In 2010 the SGPC amended it and returned the gurpurabs to lunar reckoning, so the date the SGPC follows now drifts from year to year while Pakistan's committee keeps the original. The two dates have parted company since. In 2023 the SGPC marked the day on 23 May and Lahore marked it again twenty-four days later, on 16 June. In 2024 the two observances fell six days apart. In 2026 they came together: Sikhs from both countries kept the day together at Lahore on 16 June, the first joint observance in fourteen years, and the year was the 420th anniversary of the martyrdom. Chandigarh made 18 June 2026 a public holiday for it. Because gurdwaras differ over which calendar they keep, it is worth asking before planning a journey. ## How is the day observed? Gurdwaras mark the day with [kirtan](https://jugti.com/kosh/religion/practices/kirtan/), [akhand path](https://jugti.com/kosh/religion/practices/akhand-path/) and prayers in honour of Guru Arjan Dev Ji. At [Gurdwara Dera Sahib](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/dera-sahib-lahore/) in Lahore, the shrine that stands where the martyrdom is remembered, the anniversary is kept as the Shaheedi Jor Mela, also called Shaheedi Purab, with unbroken readings of the whole scripture and ragi groups performing gurbani kirtan. In 2026 the central ceremony began at nine in the morning on 16 June, with the chairman of Pakistan's Evacuee Trust Property Board as chief guest, and Indian pilgrims travelled on visas issued by Pakistan: 962 were issued for the anniversary in 2024. The most visible practice is the [chhabeel](https://jugti.com/kosh/religion/practices/chhabeel/). Sikh organisations set up free stalls of iced sweet water, and sometimes milk, on streets and outside gurdwaras, and give drinks to anyone who passes in the summer heat. The day is even called Chabeel Day in some places. In 2026 the Punjab Police ran a chhabeel outside its own headquarters, with the state's director general of police serving passers-by. The act remembers the heat of Lahore, but it also expresses [seva](https://jugti.com/kosh/religion/practices/seva/), selfless service: remembrance becomes care for strangers, and sacrifice becomes a living ethic of equality, compassion and religious freedom. That is the meaning the day carries. Guru Arjan Dev Ji gave the community its scripture, its sacred centre and prayers that still shape daily devotion, and his martyrdom gave Sikh history a hard lesson about conscience, equality and freedom of belief. Each June the songs and the readings return the community to his words as well as his suffering, and the cold water on a hot street keeps the memory in public view. ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਵਸ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਯਾਦ ਹੈ। ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ ਜੀ 1606 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ ਮੁਗ਼ਲ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਸਨ। ਸਿੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਿਨ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਪਾਠ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਛਬੀਲ, ਅਰਥਾਤ ਮੁਫ਼ਤ ਠੰਢਾ ਮਿੱਠਾ ਪਾਣੀ, ਵਰਤਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ## ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਕੌਣ ਸਨ? ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1563 ਨੂੰ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਭਾਨੀ ਜੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਅਤੇ 1581 ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ ਬਣੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੱਚੀ ਸਾਲ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀਆਂ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਸਿੱਖ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1604 ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ [ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/bhai-gurdas-ji/) ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ। ਇਸ ਦੀਆਂ 5,894 ਬਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 2,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ [ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/sukhmani-sahib/) ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਅੱਜ ਵੀ ਰੋਜ਼ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1588 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ [ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/harmandir-sahib/) ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ, ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੰਤ ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਨੂੰ ਨੀਂਹ ਦਾ ਪੱਥਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸੱਦਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬਣਾਏ ਗਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਹਰ ਜਾਤ ਅਤੇ ਹਰ ਧਰਮ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਅੰਦਰ ਆ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਸੰਦ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਿਆ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਸੰਗਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਦਸਵੰਧ, ਅਰਥਾਤ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ, ਸਾਂਝੇ ਕੰਮ ਲਈ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ## 1606 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ? ਸੰਕਟ 1606 ਦੀ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਖੁਸਰੋ, 6 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਆਗਰੇ ਤੋਂ ਭੱਜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉੱਥੇ ਰੁਕਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨੇ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੂੰ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੇ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਕੇਸਰ ਦਾ ਟਿੱਕਾ ਲਾਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਹੁਕਮ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ: ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਈ ਜਾਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮੁਰਤਜ਼ਾ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਬ੍ਰਿਟੈਨਿਕਾ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਬਾਣੀਆਂ ਕੱਟਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਕੇ ਲਾਹੌਰ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੋਬਿਆ ਗਿਆ, ਤੱਤੀ ਤਵੀ, ਅਰਥਾਤ ਲੋਹੇ ਦੀ ਤਪਦੀ ਤਵੀ, ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਗਰਮ ਰੇਤ ਪਾਈ ਗਈ, ਅਤੇ ਇਹ ਤਸੀਹੇ ਕਈ ਦਿਨ ਚੱਲੇ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਵੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲੀ। 30 ਮਈ 1606 ਨੂੰ ਉਹ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਗਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਦੇ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਆਖ਼ਰੀ ਗੱਲਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਨਹੀਂ ਹਨ: ਮੁਗ਼ਲ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਜੇਸੂਟ ਪਾਦਰੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਲਈ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਮਰ ਗਏ, ਅਤੇ ਚਾਲੀ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਲਿਖੇ ਇੱਕ ਫ਼ਾਰਸੀ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੱਟਾਂ ਕਾਰਨ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਰੇ ਇਸ ਇੱਕ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹਨ: ਉਹ 1606 ਵਿੱਚ ਮੁਗ਼ਲ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ, ਤ੍ਰੇਤਾਲੀ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ। ## ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਹੀਦ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਛੱਡੇ ਬਿਨਾਂ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਮੰਗੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਚਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ, ਜੋ ਸਿੱਖ ਅੱਜ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਹਨ: “ਤੇਰਾ ਕੀਆ ਮੀਠਾ ਲਾਗੈ”, ਅਰਥਾਤ ਰੱਬ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਮਿੱਠੀ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ [ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ](https://jugti.com/kosh/religion/practices/chardi-kala/) ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਰੂਹ ਜੋ ਦੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟੀ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਲਈ ਇਹ ਖ਼ਿਤਾਬ ਅੱਜ ਵੀ ਸਨਮਾਨ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਰ ਦੇ ਉਸ ਮਾਪਦੰਡ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਿਆ। ## ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ? ਸ਼ਹਾਦਤ ਇੱਕ ਮੋੜ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟੈਨਿਕਾ ਲਿਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖ, ਮੁਗ਼ਲ ਹਾਕਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੋਰ ਜ਼ੁਲਮ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰ ਕੇ, ਵੱਧ ਸੈਨਿਕ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਪਸ਼ੌਰਾ ਸਿੰਘ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੇ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਰਣਾਇਕ ਘਟਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੰਗਤ, ਜੋ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਭਗਤੀ ਲਹਿਰ ਸੀ, ਹੁਣ ਸਮਝ ਗਈ ਕਿ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਲੜਨਾ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਵਾਰਸ, ਨੇ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ [ਸੰਤ ਸਿਪਾਹੀ](https://jugti.com/kosh/religion/practices/sant-sipahi/) ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਗੁਰੂਆਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਅੱਜ ਵੀ ਇੱਕੋ ਕਹਾਣੀ ਵਜੋਂ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਪਿਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਗ੍ਰੰਥ ਅਤੇ ਅਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਵਸ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ, ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਦਿਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ## ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਵਸ ਕਦੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਮੂਲ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ 16 ਜੂਨ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀ। ਇਹ ਕੈਲੰਡਰ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਪੁਰੇਵਾਲ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਸੀ। 2010 ਵਿੱਚ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰ ਕੇ ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਚੰਦਰ ਗਿਣਤੀ ਉੱਤੇ ਲਿਆਂਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਹੁਣ ਹਰ ਸਾਲ ਬਦਲਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਅਸਲੀ ਕੈਲੰਡਰ ਉੱਤੇ ਹੀ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵੇਂ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈਆਂ। 2023 ਵਿੱਚ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਇਹ ਦਿਨ 23 ਮਈ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ, ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚੌਵੀ ਦਿਨ ਬਾਅਦ, 16 ਜੂਨ ਨੂੰ, ਫਿਰ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ। 2024 ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਛੇ ਦਿਨ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਸੀ। 2026 ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ: ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ 16 ਜੂਨ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਇਹ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ, ਚੌਦਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਲ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੀ 420ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਸੀ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੇ 18 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਛੁੱਟੀ ਕੀਤੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵੱਖਰੇ ਕੈਲੰਡਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੱਛ ਲੈਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। ## ਇਹ ਦਿਨ ਕਿਵੇਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਿਨ [ਕੀਰਤਨ](https://jugti.com/kosh/religion/practices/kirtan/), [ਅਖੰਡ ਪਾਠ](https://jugti.com/kosh/religion/practices/akhand-path/) ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ [ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਡੇਰਾ ਸਾਹਿਬ](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/dera-sahib-lahore/), ਉਹ ਅਸਥਾਨ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਹਾਦਤ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਸ਼ਹੀਦੀ ਜੋੜ ਮੇਲੇ ਵਜੋਂ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪੁਰਬ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਪੂਰੇ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕੇ ਪਾਠ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਗੀ ਜਥੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। 2026 ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਸਮਾਗਮ 16 ਜੂਨ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਨੌਂ ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇਵੈਕੂਈ ਟਰੱਸਟ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਸਨ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਯਾਤਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਵੀਜ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ: 2024 ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਲਈ 962 ਵੀਜ਼ੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪਰੰਪਰਾ [ਛਬੀਲ](https://jugti.com/kosh/religion/practices/chhabeel/) ਹੈ। ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਬਰਫ਼ ਵਾਲੇ ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ, ਮੁਫ਼ਤ ਛਬੀਲਾਂ ਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਛਬੀਲ ਦਿਵਸ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2026 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਛਬੀਲ ਲਾਈ, ਜਿੱਥੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਖੀ ਖ਼ੁਦ ਲੰਘਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਕੰਮ ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ [ਸੇਵਾ](https://jugti.com/kosh/religion/practices/seva/) ਵੀ ਹੈ, ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਸੇਵਾ: ਯਾਦ ਅਜਨਬੀਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਬਰਾਬਰੀ, ਹਮਦਰਦੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਜੀਵਤ ਨੈਤਿਕਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਇਸ ਦਿਨ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਗ੍ਰੰਥ, ਪਵਿੱਤਰ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਰ, ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਸਬਕ ਦਿੱਤਾ। ਹਰ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਅਤੇ ਪਾਠ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵੱਲ ਵੀ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵੱਲ ਵੀ, ਅਤੇ ਗਰਮ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਉਸ ਯਾਦ ਨੂੰ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ## Related topics [ਗGuru Arjan Dev JiReligion · Fifth Sikh Guru · 1563–1606](https://jugti.com/kosh/religion/guru-arjan-dev-ji/)[ਗGurdwara Dera SahibReligion · The Lahore gurdwara marking the spot where Guru Arjan Dev Ji, the fifth Sikh Guru, attained martyrdom in 1606.](https://jugti.com/kosh/religion/dera-sahib-lahore/)[ਸHarmandir SahibReligion · Sikhism's holiest shrine: the Golden Temple of Amritsar, its history and visitor guide](https://jugti.com/kosh/religion/harmandir-sahib/)[ਗGuru Gobind Singh JiReligion · Tenth and last human Sikh Guru · 1666–1708](https://jugti.com/kosh/religion/guru-gobind-singh-ji/)[ਮMiri PiriReligion · Miri Piri: the Sikh principle joining temporal duty and spiritual devotion, given form by Guru Hargobind Ji with two swords in 1606](https://jugti.com/kosh/religion/miri-piri/)[ਛChhabeelReligion · Chhabeel explained: the free summer stalls serving a sweet, cooled drink, and why Sikhs serve it on Guru Arjan Dev Ji's Shaheedi Diwas](https://jugti.com/kosh/religion/chhabeel/)[ਲLangarReligion · Sikh community kitchen, free meal for all](https://jugti.com/kosh/religion/langar/)[ਅAkhand PathReligion · Akhand Path: the uninterrupted 48 hour reading of the whole Guru Granth Sahib Ji, explained](https://jugti.com/kosh/religion/akhand-path/)[ਕKirtanReligion · Kirtan: the devotional singing of hymns from the Guru Granth Sahib Ji, its raags, ragis and history explained](https://jugti.com/kosh/religion/kirtan/)[ਸSukhmani SahibReligion · Sukhmani Sahib: Guru Arjan Dev Ji's prayer of peace, its 24 ashtpadis, meaning and recitation explained](https://jugti.com/kosh/religion/sukhmani-sahib/)[ਗGuru Tegh Bahadur Shaheedi DiwasReligion · Shaheedi Diwas: the 24 November observance of Guru Tegh Bahadur Ji's martyrdom in Delhi, 1675](https://jugti.com/kosh/religion/guru-tegh-bahadur-shaheedi-diwas/)[ਨNanakshahi CalendarReligion · The official Sikh solar calendar: 12 months from Chet to Phaggan, fixed sangrand dates and yearly Gurpurabs.](https://jugti.com/kosh/religion/nanakshahi-calendar/)[ਗGuru Tegh Bahadur Shaheedi DiwasReligion · Festivals & observances](https://jugti.com/kosh/religion/festivals/guru-tegh-bahadur-shaheedi-diwas/)[ਛChhabeelReligion · Practices & customs](https://jugti.com/kosh/religion/practices/chhabeel/)[ਮMiri PiriReligion · Practices & customs](https://jugti.com/kosh/religion/practices/miri-piri/)[ਸSukhmani SahibReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/sukhmani-sahib/)[ਅAkhand PathReligion · Practices & customs](https://jugti.com/kosh/religion/practices/akhand-path/)[ਕKirtanReligion · Practices & customs](https://jugti.com/kosh/religion/practices/kirtan/)[ਨNanakshahi CalendarReligion · Festivals & observances](https://jugti.com/kosh/religion/festivals/nanakshahi-calendar/)[ਗGurdwara Dera SahibReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/dera-sahib-lahore/)[ਲLangarReligion · Practices & customs](https://jugti.com/kosh/religion/practices/langar/)[ਸHarmandir SahibReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/harmandir-sahib/)[ਗGuru Gobind Singh JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/guru-gobind-singh-ji/)[ਗGuru Arjan Dev JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/guru-arjan-dev-ji/) ## More religion entries to explore [ਸSaka Nankana SahibReligion · Festivals & observances](https://jugti.com/kosh/religion/festivals/saka-nankana-sahib/)[ਸSangrandReligion · Festivals & observances](https://jugti.com/kosh/religion/festivals/sangrand/)[ਪParkash PurabReligion · Festivals & observances](https://jugti.com/kosh/religion/festivals/parkash-purab/)[ਗGuru Gobind Singh GurpurabReligion · Festivals & observances](https://jugti.com/kosh/religion/festivals/guru-gobind-singh-gurpurab/) Sources (3) 1. [Martyrdom Day of Sri Guru Arjun Dev Ji, Holiday Calendar](https://www.holidaycalendar.io/holiday/martyrdom-day-of-sri-guru-arjun-dev-ji) 2. [Guru Arjan Dev Ji and the Meaning of Martyrdom Day, The Asian Independent](https://theasianindependent.co.uk/guru-arjan-dev-ji-and-the-meaning-of-martyrdom-day/) 3. [Guru Arjan Dev Diwas 2023: 15 Interesting facts about Guru Arjan Dev, Jagran Josh](https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/iinteresting-facts-about-guru-arjan-dev-1560599046-1?ref=desktop%5Fdetails%5Flatest) [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[Who was Guru Arjan Dev Ji?](#s-k2)[What happened in Lahore in 1606?](#s-k5)[Why is he called Shahidan-de-Sartaj?](#s-k8)[How did the martyrdom change Sikh history?](#s-k11)[When is Shaheedi Diwas observed?](#s-k14)[How is the day observed?](#s-k17)[Related topics](#related-topics)[More religion entries](#more-like-this) Facts Punjabi name ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਵਸ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ Observed June (16 June, mool Nanakshahi) Commemorates Martyrdom of Guru Arjan Dev Ji Died 30 May 1606, Lahore Fifth Guru 1581 to 1606 Title Shahidan-de-Sartaj, Crown of Martyrs Anniversary shrine Gurdwara Dera Sahib, Lahore Main practice Chhabeel, free cold sweet water Also called Shaheedi Purab, Shaheedi Jor Mela Scripture compiled Adi Granth, 1604 2026 observance 16 June, 420th anniversary ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [People491 entries](https://jugti.com/kosh/people/)[Places12,428 places](https://jugti.com/kosh/places/)[Books235 books](https://jugti.com/kosh/books/)[ੳWords607 words](https://jugti.com/kosh/words/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/)