Source: https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwara-alamgir-sahib-ludhiana/ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ, ਆਲਮਗੀਰ [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[Religion](https://jugti.com/kosh/religions/)/[Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religions/gurdwaras/)/Gurdwara Manji Sahib, Alamgir Religion · Gurdwaras & shrines # Gurdwara Manji Sahib, Alamgirਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ, ਆਲਮਗੀਰ Alamgir Sahib near Ludhiana: where Guru Gobind Singh Ji set down the palanquin, took a horse, and the Tirsar spring rose. [In short](#in-short)[Why is it called Manji Sahib?](#s-ale1)[The halt at Alamgir: horse, bearers and a change of road](#s-ale3)[What is the Tirsar at Alamgir?](#s-ale5)[The building and the Bhora Sahib](#s-ale7)[The December fair at Alamgir](#s-ale9)[How do I reach Gurdwara Manji Sahib, Alamgir?](#s-ale11)[Related topics](#related-topics)[Related places](#related-places)[More religion entries](#more-like-this) In short Gurdwara Manji Sahib, also called Alamgir Sahib, stands in Alamgir village about 11 kilometres south of Ludhiana in Punjab. It marks where Guru Gobind Singh Ji, carried in disguise as the Pir of Uch after Chamkaur, set down his palanquin in the winter of 1704 to 1705, received a horse, and rode on openly. Its holy pool is the Tirsar, the spring said to have risen where his arrow struck the ground. Updated 24 Oct 2026 Facts Punjabi name ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ, ਆਲਮਗੀਰ Also known as Alamgir Sahib; Gurdwara Manji Sahib Patshahi 10 Village Alamgir City Ludhiana District Ludhiana State Punjab All 14 facts Country India Associated with Guru Gobind Singh Ji Commemorates The Guru's halt at Alamgir on 14 Poh 1761 Bikrami (winter 1704 to 1705), the gift of a horse, and the Tirsar spring Holy pool Tirsar (Arrow Pool), a square sarovar of about 63 metres Preserved relic The palanquin (manji) in the Bhora Sahib, per the shrine's accounts Complex Over 3 acres; dining hall seating about 2,000 Fair Three day fair, 14 to 16 Poh (late December) every year Managed by Local committee under the Shiromani Gurdwara Parbandhak Committee Full story5 min read Gurdwara Manji Sahib, also called Alamgir Sahib, stands in the village of Alamgir about 11 kilometres south of [Ludhiana](https://jugti.com/kosh/places/ludhiana/) in Punjab, and it marks the turning point of one of the hardest journeys in Sikh history. In the winter of 1704 to 1705, days after the evacuation of Anandpur and the fighting at Chamkaur, [Guru Gobind Singh Ji](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/guru-gobind-singh-ji/) was carried into this village on a bed, a manji, disguised as the Pir of Uch. At Alamgir the disguise ended: the bearers were sent back, a horse was presented, and the Guru rode on as himself. The shrine also keeps the Tirsar, the spring said to have risen where his arrow struck the dry ground. ## Why is it called Manji Sahib? A manji is a light bed or cot, and the name remembers the litter on which the Guru travelled. Escaping the pursuit after Chamkaur, he had been carried through the Machhiwara forest in the blue robes of a Muslim pir, the Pir of Uch, borne by the Pathan brothers Ghani Khan and Nabi Khan with Bhai Daya Singh, Bhai Dharam Singh and Bhai Man Singh in attendance. The spot where that bed was set down at Alamgir became Manji Sahib. Accounts of the shrine say the original palanquin is still preserved here, in the Bhora Sahib, the underground chamber of the present building, so the name is not a metaphor: the very object that gives the shrine its name is kept within it. ## The halt at Alamgir: horse, bearers and a change of road The district history of Ludhiana dates the arrival to 14 Poh of the Bikrami year 1761, in the closing days of 1704\. The Guru had lost his mother and all four of his sons in the weeks before, and he reached Alamgir still hunted. Here the journey changed its character. A horse was presented to him, and with a mount of his own he no longer needed the litter or its bearers. Ghani Khan and Nabi Khan, who had risked their lives carrying him through the cordon, were sent back with the bed. Accounts differ on the donor's name: the district account calls him Bhai Nigahia Singh, a horse trader of the village, while the Sikh Encyclopedia's account of Alamgir names Bhai Naudha, an old disciple. Both agree on the gift and its meaning: from Alamgir, the Guru rode openly towards Raikot and the Malwa country. The halt is one of the fixed points of the [Guru Gobind Singh Marg](https://jugti.com/kosh/religion/guru-gobind-singh-marg/), the route of that winter journey. ## What is the Tirsar at Alamgir? The Tirsar is the shrine's holy pool, and its story is the one every pilgrim hears first. The Guru, the tradition tells, asked an old woman gathering cow dung where he might bathe, and she answered that the place was a ruin with no water: the only well stood far off, and a great python lived in it, so no one went near. He shot the python with an arrow and gave it mukti, release. But the dead snake fouled the well water, so close to where he sat he shot a second arrow into the ground, and a spring of clean water rose where it struck. Tir means arrow, and the pool formed from that spring is the Tir Sar, the Arrow Pool. The old woman, who suffered from leprosy, bathed in the new water at his word and, in the telling, was cured, and went back to the village to spread the news. The sarovar today is a square tank of about 63 metres, and its water is still held to heal those who bathe in faith. The story is told here as the shrine's own tradition, which is how its sources present it. ## The building and the Bhora Sahib The present complex covers more than three acres. A four storeyed gateway crowned by a small lotus dome opens onto a wide paved courtyard. Across it stands the divan hall, ringed by a verandah, and adjoining it the prakash asthan, the sanctum, whose basement marks the original site of the Manji Sahib and holds the preserved palanquin. Above the sanctum rises a three storeyed domed tower with smaller domed turrets at its corners. For the great gatherings a vast reinforced concrete shelter was added in 1969, the 500th anniversary year of Guru Nanak Dev Ji's birth. The dining hall is one of the largest among Sikh shrines and can seat some 2,000 people at a time, and there are blocks of rooms for pilgrims and staff. The gurdwara is run by a local committee under the Shiromani Gurdwara Parbandhak Committee. ## The December fair at Alamgir Alamgir's great days come with the cold that matches its story. A three day fair is held here every year from 14 to 16 Poh, in the last days of December, drawing pilgrims who walk the whole winter route of 1704 to 1705 in memory. Through the year the shrine keeps the daily round of a working gurdwara, and its langar serves hundreds daily without charge. Many visitors pair Alamgir with the other Ludhiana district shrines of the same journey, among them Mehdiana Sahib near Jagraon, where the sangat pressed the Guru to answer the emperor in writing. ## How do I reach Gurdwara Manji Sahib, Alamgir? Alamgir village lies about a kilometre off the Grand Trunk Road side of Ludhiana, roughly 11 kilometres from Ludhiana bus stand and 13 kilometres from Ludhiana railway station, with the small airport at Sahnewal about 15 kilometres away, according to the district administration. Auto rickshaws and taxis from [Ludhiana](https://jugti.com/kosh/places/ludhiana/) cover the last stretch easily. The shrine is one of the Ludhiana district stops listed in Jugti's guide to [Gurdwaras in India](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwaras-in-india/). ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਲਮਗੀਰ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਆਲਮਗੀਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਮੋੜ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। 1704 ਤੋਂ 1705 ਦੀ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ, ਅਨੰਦਪੁਰ ਛੱਡਣ ਅਤੇ ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਜੀ ਉੱਤੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ, ਉੱਚ ਦੇ ਪੀਰ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ। ਆਲਮਗੀਰ ਵਿਖੇ ਭੇਸ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ: ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਘੋੜਾ ਭੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਪਏ। ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਵਿਖੇ ਤੀਰਸਰ ਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਝਰਨਾ ਜੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੇ ਫੁੱਟਿਆ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਤੀਰ ਸੁੱਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਵੱਜਿਆ ਸੀ। ## ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਕਿਉਂ ਪਿਆ? ਮੰਜੀ ਇੱਕ ਹਲਕੀ ਜਿਹੀ ਖਾਟ ਜਾਂ ਚਾਰਪਾਈ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਨਾਂ ਉਸੇ ਚਾਰਪਾਈ ਦੀ ਯਾਦ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ ਆਏ ਸਨ। ਚਮਕੌਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੀ ਫ਼ੌਜ ਤੋਂ ਬਚਦਿਆਂ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਮਾਛੀਵਾੜੇ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਪੀਰ, ਉੱਚ ਦੇ ਪੀਰ, ਦੇ ਨੀਲੇ ਬਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਠਾਣ ਭਰਾਵਾਂ ਗ਼ਨੀ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਨਬੀ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਸਨ। ਜਿੱਥੇ ਆਲਮਗੀਰ ਵਿਖੇ ਉਹ ਮੰਜੀ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖੀ ਗਈ, ਉਹੀ ਥਾਂ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਬਣ ਗਈ। ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸਲ ਪਾਲਕੀ ਅੱਜ ਵੀ ਇੱਥੇ, ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਭੋਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ, ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਨਾਂ ਕੋਈ ਰੂਪਕ ਨਹੀਂ: ਜਿਸ ਵਸਤੂ ਤੋਂ ਅਸਥਾਨ ਦਾ ਨਾਂ ਪਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਰੱਖੀ ਹੈ। ## ਆਲਮਗੀਰ ਵਿਖੇ ਠਹਿਰਾਅ: ਘੋੜਾ, ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਰਾਹ ਦਾ ਬਦਲਾਅ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਬਿਕਰਮੀ ਸਾਲ 1761 ਦੀ 14 ਪੋਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, 1704 ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਆਲਮਗੀਰ ਪਹੁੰਚਣ ਵੇਲੇ ਵੀ ਫ਼ੌਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਰੂਪ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਘੋੜਾ ਭੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਵਾਰੀ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਹੁਣ ਮੰਜੀ ਅਤੇ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਗ਼ਨੀ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਨਬੀ ਖ਼ਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਜੋਖਮ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਸੀ, ਮੰਜੀ ਸਮੇਤ ਵਾਪਸ ਭੇਜੇ ਗਏ। ਘੋੜਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਨਾਂ ਬਾਰੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ: ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਾ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਵਪਾਰੀ ਭਾਈ ਨਿਗਾਹੀਆ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਿੱਖ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਦਾ ਆਲਮਗੀਰ ਬਿਰਤਾਂਤ ਭਾਈ ਨੌਧਾ, ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ, ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਭੇਟ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ ਉੱਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹਨ: ਆਲਮਗੀਰ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਰਾਏਕੋਟ ਅਤੇ ਮਾਲਵੇ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ। ਇਹ ਠਹਿਰਾਅ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਮਾਰਗ, ਉਸ ਸਰਦੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਰਾਹ, ਦੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ## ਆਲਮਗੀਰ ਵਿਖੇ ਤੀਰਸਰ ਕੀ ਹੈ? ਤੀਰਸਰ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਗੋਹਾ ਚੁੱਕਦੀ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲੇਗਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਥਾਂ ਉਜਾੜ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ: ਇੱਕੋ ਖੂਹ ਦੂਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਜਗਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਉੱਧਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਅਜਗਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਮਰੇ ਸੱਪ ਨੇ ਖੂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੈਠੇ ਸਨ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਤੀਰ ਮਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਤੀਰ ਵੱਜਿਆ ਉੱਥੋਂ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਦਾ ਝਰਨਾ ਫੁੱਟ ਪਿਆ। ਤੀਰ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਬਾਣ, ਅਤੇ ਉਸ ਝਰਨੇ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਸਰੋਵਰ ਤੀਰ ਸਰ ਹੈ, ਬਾਣ ਵਾਲਾ ਸਰੋਵਰ। ਉਹ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋੜ੍ਹ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨ ਉੱਤੇ ਨਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਤੀ ਅਤੇ, ਕਹਾਣੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਠੀਕ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਅੱਜ ਦਾ ਸਰੋਵਰ ਲਗਭਗ 63 ਮੀਟਰ ਦਾ ਵਰਗਾਕਾਰ ਟੋਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਅੱਜ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਰੋਗ-ਨਿਵਾਰਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਇੱਥੇ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਜੋਂ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਦੇ ਸੋਮੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ## ਇਮਾਰਤ ਅਤੇ ਭੋਰਾ ਸਾਹਿਬ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੂਹ ਤਿੰਨ ਏਕੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਕਮਲ-ਆਕਾਰ ਗੁੰਬਦ ਵਾਲਾ ਚਾਰ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪੱਕੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਾਰ ਦੀਵਾਨ ਹਾਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਰਾਂਡਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਭੌਂਇਰੇ ਵਿੱਚ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਅਸਲ ਥਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲੀ ਪਾਲਕੀ ਰੱਖੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਉੱਤੇ ਕੋਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਗੁੰਬਦਦਾਰ ਛੱਤਰੀਆਂ ਵਾਲਾ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਗੁੰਬਦਦਾਰ ਬੁਰਜ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਇਕੱਠਾਂ ਲਈ 1969 ਵਿੱਚ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ 500ਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਵਾਲੇ ਸਾਲ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪੱਕਾ ਸ਼ੈੱਡ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਲੰਗਰ ਹਾਲ ਸਿੱਖ ਅਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਲਗਭਗ 2,000 ਲੋਕ ਬੈਠ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਅਤੇ ਸਟਾਫ਼ ਲਈ ਕਮਰਿਆਂ ਦੇ ਬਲਾਕ ਵੀ ਹਨ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਕਮੇਟੀ ਕੋਲ ਹੈ। ## ਆਲਮਗੀਰ ਵਿਖੇ ਦਸੰਬਰ ਦਾ ਮੇਲਾ ਆਲਮਗੀਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦਿਨ ਉਸੇ ਠੰਢ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਇੱਥੇ 14 ਤੋਂ 16 ਪੋਹ ਤਕ, ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਮੇਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂ 1704 ਤੋਂ 1705 ਦੀ ਸਰਦੀ ਦੇ ਪੂਰੇ ਰਾਹ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਪੈਦਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਲ ਭਰ ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਇੱਕ ਚੱਲਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰਵਾਇਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਲੰਗਰ ਰੋਜ਼ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਭੋਜਨ ਛਕਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਲਮਗੀਰ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸੇ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਹੋਰ ਅਸਥਾਨ ਵੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਗਰਾਉਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮਹਿਦੀਆਣਾ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੰਗਤ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ। ## ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ, ਆਲਮਗੀਰ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੀਏ? ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਨੁਸਾਰ ਆਲਮਗੀਰ ਪਿੰਡ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵੱਲੋਂ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਬੱਸ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ 13 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ, ਅਤੇ ਸਾਹਨੇਵਾਲ ਦਾ ਛੋਟਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਲਗਭਗ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਆਟੋ ਰਿਕਸ਼ਾ ਅਤੇ ਟੈਕਸੀਆਂ ਆਖ਼ਰੀ ਹਿੱਸਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਤੈਅ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ## Related topics [ਗGurdwara Mehdiana SahibReligion · The School of Sikh History near Jagraon: life size sculptures of Sikh martyrdom where the sangat sought the Zafarnama.](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwara-mehdiana-sahib/)[ਗGuru Gobind Singh JiReligion · Tenth Sikh Guru · 1666–1708](https://jugti.com/kosh/religion/guru-gobind-singh-ji/)[ਚChamkaur SahibReligion · Town in Malwa, Punjab · site of the 1704 battle](https://jugti.com/kosh/religion/chamkaur-sahib/)[ਗGuru Gobind Singh MargReligion · The 1705 pilgrimage route from Anandpur Sahib to Talwandi Sabo, traced by Guru Gobind Singh Ji over 47 days.](https://jugti.com/kosh/religion/guru-gobind-singh-marg/)[ਭGurdwaras in IndiaReligion · The complete guide to the historic gurdwaras of India: history, major shrines and pilgrim information.](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras-in-india/)[ਲGurdwaras in LudhianaReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwaras-in-ludhiana/)[ਭGurdwaras in Indian PunjabReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwaras-in-indian-punjab/)[ਗGurdwara Uchch Da Pir, MachhiwaraReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwara-uchch-da-pir-machhiwara/)[ਗGurdwara Chubara Sahib, MachhiwaraReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwara-chubara-sahib-machhiwara/)[ਗGurdwara Charan Kamal Sahib, MachhiwaraReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwara-charan-kamal-machhiwara/)[ਗGurdwara Sri Tahliana Sahib, RaikotReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwara-tahliana-sahib-raikot/)[ਗGurdwara Mehdiana SahibReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwara-mehdiana-sahib/)[ਗGuru Gobind Singh MargReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/guru-gobind-singh-marg/)[ਭGurdwaras in IndiaReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwaras-in-india/)[ਚChamkaur SahibReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/chamkaur-sahib/)[ਗGuru Gobind Singh JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/guru-gobind-singh-ji/) ## Related places [ਲLudhianaPlace · City, Malwa](https://jugti.com/kosh/places/ludhiana/) ## More religion entries to explore [ਦGurdwaras in DelhiReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwaras-in-delhi/)[ਗGurdwara Moti Bagh SahibReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwara-moti-bagh-delhi/)[ਗGurdwara Mata SundriReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwara-mata-sundri-delhi/)[ਤGurdwaras in Tarn TaranReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwaras-in-tarn-taran/) Sources (4) 1. [Gurudwara Shri Manji Sahib, Alamgir, District Ludhiana (Government of Punjab)](https://ludhiana.nic.in/tourist-place/gurdwara-alamgir-sahib-alamgir/) 2. [Gurdwara Sri Manji Sahib Alamgir, World Gurudwaras (with Sikh Encyclopedia account)](https://www.worldgurudwaras.com/gurudwara-sri-manji-sahib-alamgir/) 3. [Gurdwara Sri Manji Sahib Alamgir, Discover Sikhism](http://www.DiscoverSikhism.com/sikh%5Fgurdwaras/gurdwara%5Fsri%5Fmanji%5Fsahib%5Falamgir.html) 4. [Manji Sahib, Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Manji%5FSahib) [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[Why is it called Manji Sahib?](#s-ale1)[The halt at Alamgir: horse, bearers and a change of road](#s-ale3)[What is the Tirsar at Alamgir?](#s-ale5)[The building and the Bhora Sahib](#s-ale7)[The December fair at Alamgir](#s-ale9)[How do I reach Gurdwara Manji Sahib, Alamgir?](#s-ale11)[Related topics](#related-topics)[Related places](#related-places)[More religion entries](#more-like-this) Facts Punjabi name ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ, ਆਲਮਗੀਰ Also known as Alamgir Sahib; Gurdwara Manji Sahib Patshahi 10 Village Alamgir City Ludhiana District Ludhiana State Punjab Country India Associated with Guru Gobind Singh Ji Commemorates The Guru's halt at Alamgir on 14 Poh 1761 Bikrami (winter 1704 to 1705), the gift of a horse, and the Tirsar spring Holy pool Tirsar (Arrow Pool), a square sarovar of about 63 metres Preserved relic The palanquin (manji) in the Bhora Sahib, per the shrine's accounts Complex Over 3 acres; dining hall seating about 2,000 Fair Three day fair, 14 to 16 Poh (late December) every year Managed by Local committee under the Shiromani Gurdwara Parbandhak Committee ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [People191 entries](https://jugti.com/kosh/people/)[Places12,425 places](https://jugti.com/kosh/places/)[Books55 books](https://jugti.com/kosh/books/)[ੳWords378 words](https://jugti.com/kosh/words/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/)