Source: https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwara-mai-bhagoji-janwada/ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਜੀ, ਜਨਵਾੜਾ [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[Religion](https://jugti.com/kosh/religions/)/[Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religions/gurdwaras/)/Gurdwara Mai Bhagoji, Janwada Religion · Gurdwaras & shrines # Gurdwara Mai Bhagoji, Janwadaਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਜੀ, ਜਨਵਾੜਾ Janwada shrine in Bidar district marking the house where Mai Bhago Ji spent her final years in meditation after 1708. [In short](#in-short)[What is Gurdwara Tap Asthan Mai Bhago?](#s-me1)[Who was Mai Bhago Ji?](#s-me3)[From Muktsar to the Deccan](#s-me5)[Her years at Janwada](#s-me8)[The shrine today](#s-me10)[How to reach Gurdwara Mai Bhagoji?](#s-me12)[Related topics](#related-topics)[More religion entries](#more-like-this) In short Gurdwara Tap Asthan Mai Bhago at Janwada, about 11 kilometres from Bidar in Karnataka, marks the house where Mai Bhago Ji settled after the passing of Guru Gobind Singh Ji in 1708 and spent her remaining years in meditation and teaching. Cared for by local custodians for over two centuries, the house became a gurdwara in 1948 and is managed with Gurdwara Nanak Jhira Sahib, Bidar. Updated 23 Oct 2026 Facts Punjabi name ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਜੀ, ਜਨਵਾੜਾ Type Historic gurdwara Country India Village Janwada (Janawada, also called Jinvara) District Bidar State Karnataka All 11 facts Associated with Mai Bhago Ji (Mata Bhag Kaur Ji) Marks Her final years of meditation and teaching at Janwada after 1708 Also called Gurdwara Tap Asthan Mai Bhago Management Managing Committee of Gurdwara Nanak Jhira Sahib, Bidar Distance About 11 km from Bidar Full story4 min read Gurdwara Tap Asthan Mai Bhago, also called Gurdwara Mai Bhagoji, stands at Janwada village in Bidar district, Karnataka, about 11 kilometres from Bidar. It marks the house where Mai Bhago Ji, the warrior who rallied the Forty Liberated Ones before the Battle of Muktsar, spent her final years in meditation after the passing of [Guru Gobind Singh Ji](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/guru-gobind-singh-ji/) in 1708\. Her small house, kept as a holy place ever since, is today a quiet shrine managed with Bidar's great spring shrine, [Guru Nanak Jhira Sahib](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/guru-nanak-jhira-sahib-bidar/). ## What is Gurdwara Tap Asthan Mai Bhago? Tap Asthan means the place of meditation, and that is exactly what this shrine records. After a life that had taken her from her home village to the battlefield of Muktsar and into the Guru's own guard, Mai Bhago Ji ended her days in this Deccan village, living in a house just outside the walls of a local fortress and teaching the Guru's way to those who came to her. The house survived her, was cared for by local custodians for more than two centuries, and became a gurdwara in 1948\. It remains deliberately simple: the sources describe a small room with a verandah in front, a hermitage rather than a monument. ## Who was Mai Bhago Ji? Mai Bhago Ji, also honoured as Mata Bhag Kaur Ji, was born at Jhabal Kalan in present day Tarn Taran district, Punjab, into a devout Sikh family. Her father, Malo Shah, had served in Guru Hargobind Ji's army, and she learned the use of arms as she grew up. She married Bhai Nidhan Singh of Patti. Nothing in that village upbringing suggested what was coming: within a few years she would be the most remembered woman warrior of the Guru's age, and the only one of her party to survive the fight that made her name. ## From Muktsar to the Deccan During the long siege of Anandpur Sahib, forty Sikhs from her home country, worn down by hunger, signed a written disclaimer and left the Guru. Mai Bhago Ji shamed them openly for it, rallied them, and rode out at their head to find him. At Khidrana, near the pool that was the only water for miles, they threw themselves at the pursuing imperial force and held it off long enough for the Guru to get clear. All forty died and were blessed as the Chali Mukte, the Forty Liberated Ones, and the place took the name Muktsar. Mai Bhago Ji, badly wounded, was found alive on the field. The story of that day is told in full on Jugti's page for [Gurdwara Tuti Gandi Sahib](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwara-tuti-gandi-sahib-muktsar/), the principal shrine of Muktsar. The Guru had her wounds treated and kept her with him. She stayed at Talwandi Sabo, took to a warrior's dress, and travelled south with him as one of his personal bodyguards, armed, the accounts say, with a large lance and a musket. At Nanded she was given a residence inside the court, remembered today as Bunga Mai Bhago within the [Hazur Sahib](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/hazur-sahib-nanded/) complex, where her weapons are also kept. When Guru Gobind Singh Ji passed away at Nanded in 1708, she did not turn back to Punjab. She moved further south, into the Bidar country, and settled at Janwada. ## Her years at Janwada At Janwada, called Jinvara in local speech, Mai Bhago Ji lived in a house just outside the fortress walls of Bala Rao and Rustam Rao, two Maratha chiefs. The connection was an old debt of honour: Guru Gobind Singh Ji had earlier helped to win the brothers' release from captivity, and their household now sheltered his bodyguard. A second account of her stay adds that she lived at the brothers' residence and carried the Guru's message to the people of the area. Either way, the pattern of her last years is consistent across the sources: meditation, teaching Gurmat, and a long life ended in this village far from home. She is remembered visiting the spring shrine at Bidar often, which ties her Deccan years to Guru Nanak Dev Ji's Bidar as well as to the tenth Guru's. ## The shrine today After her death the house was maintained as a holy place by local caretakers, the last of them named in the accounts as Gulab Rao. In 1948, the year the Sikhs took charge of Nanak Jhira Sahib at Bidar, they also acquired Mai Bhago Ji's house from him and set it up formally as Gurdwara Tap Asthan Mai Bhago. It is maintained by the managing committee of Gurdwara Nanak Jhira Sahib, Bidar, and most pilgrims visit the two shrines together: the spring where the first Guru is remembered, and the quiet room where the tenth Guru's bodyguard prayed out her last years. Janwada itself is a large village and gram panchayat in Bidar taluka, with a population of 6,031 recorded in the 2011 census. ## How to reach Gurdwara Mai Bhagoji? Janwada lies about 11 kilometres north east of Bidar, along the Bidar to Barauli and Aurad road. Bidar, with its railway station and airport a few kilometres from the town centre, is the natural base, and Nanak Jhira Sahib stands in the town itself, so the two visits pair easily in one morning. Cover your head and remove footwear before entering, as at any gurdwara. This shrine also appears in Jugti's guide to [Gurdwaras in India](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwaras-in-india/). ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਤਪ ਅਸਥਾਨ ਮਾਈ ਭਾਗੋ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਜੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਬੀਦਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਜਨਵਾੜਾ ਵਿਖੇ ਹੈ, ਬੀਦਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ। ਇਹ ਉਸ ਘਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਜੀ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਕਤਸਰ ਦੀ ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਲੀ ਮੁਕਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, 1708 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲ ਸਿਮਰਨ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਘਰ, ਜੋ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਵਜੋਂ ਸੰਭਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅੱਜ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਅਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਬੀਦਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਝਰਨੇ ਵਾਲੇ ਅਸਥਾਨ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਝੀਰਾ ਸਾਹਿਬ, ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ## ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਤਪ ਅਸਥਾਨ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਕੀ ਹੈ? ਤਪ ਅਸਥਾਨ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸਿਮਰਨ ਦੀ ਥਾਂ, ਅਤੇ ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਉਹੀ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਮੁਕਤਸਰ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੱਕ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਰਾਖੇ ਜਥੇ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕਰ ਕੇ, ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ ਇਸ ਦੱਖਣੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ, ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਮਾਰਗ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ। ਘਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਬਚਿਆ ਰਿਹਾ, ਦੋ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਥਾਨਕ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਕੋਲ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ 1948 ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਿਆ। ਇਹ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਸਾਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ: ਸਰੋਤ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਰਾਂਡੇ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਕਮਰਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਕੋਈ ਯਾਦਗਾਰ ਨਹੀਂ, ਇੱਕ ਤਪੱਸਵੀ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ। ## ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਜੀ ਕੌਣ ਸਨ? ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਜੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਭਾਗ ਕੌਰ ਜੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸਤਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅੱਜ ਦੇ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਪੰਜਾਬ, ਦੇ ਪਿੰਡ ਝਬਾਲ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਮਾਲੋ ਸ਼ਾਹ, ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਪੱਟੀ ਦੇ ਭਾਈ ਨਿਧਾਨ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਉਸ ਪਾਲਣ ਪੋਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ: ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਯੋਧਾ ਬਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜਥੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕੱਲੀਆਂ ਬਚਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਬਣਾਇਆ। ## ਮੁਕਤਸਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਤੱਕ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਲੰਮੇ ਘੇਰੇ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਚਾਲੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ, ਭੁੱਖ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਕੇ, ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ ਬੇਦਾਵਾ ਦੇ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਤੁਰ ਪਈਆਂ। ਖਿਦਰਾਣੇ ਵਿਖੇ, ਉਸ ਛੱਪੜ ਕੋਲ ਜੋ ਮੀਲਾਂ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸਰੋਤ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੀ ਸ਼ਾਹੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਚਿਰ ਰੋਕੀ ਰੱਖਿਆ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਕਲ ਗਏ। ਚਾਲੀ ਦੇ ਚਾਲੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਅਤੇ ਚਾਲੀ ਮੁਕਤੇ ਵਜੋਂ ਅਸੀਸ ਪਾਈ, ਅਤੇ ਥਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਮੁਕਤਸਰ ਪੈ ਗਿਆ। ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਜੀ, ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ, ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਦੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਉਸ ਦਿਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਜੁਗਤੀ ਦੇ ਮੁਕਤਸਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਸਥਾਨ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਟੁੱਟੀ ਗੰਢੀ ਸਾਹਿਬ, ਵਾਲੇ ਪੰਨੇ ਤੇ ਪੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖਿਆ। ਉਹ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਰਹੀਆਂ, ਯੋਧਿਆਂ ਵਾਲਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਅਪਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਰਾਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਨਾਲ ਗਈਆਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਵੇਰਵੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਬਰਛੇ ਅਤੇ ਬੰਦੂਕ ਨਾਲ। ਨਾਂਦੇੜ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਅੱਜ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ ਪਰਿਸਰ ਵਿੱਚ ਬੁੰਗਾ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰ ਵੀ ਰੱਖੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ 1708 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਂਦੇੜ ਵਿਖੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਮੁੜੀਆਂ। ਉਹ ਹੋਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਬੀਦਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਜਨਵਾੜਾ ਆ ਵੱਸੀਆਂ। ## ਜਨਵਾੜਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਲ ਜਨਵਾੜਾ ਵਿਖੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਜਿਨਵਾੜਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਜੀ ਦੋ ਮਰਾਠਾ ਸਰਦਾਰਾਂ, ਬਾਲਾ ਰਾਓ ਅਤੇ ਰੁਸਤਮ ਰਾਓ, ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹੀਆਂ। ਇਹ ਸੰਬੰਧ ਸਤਕਾਰ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰਿਣ ਸੀ: ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਘਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਰਾਖੇ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਠਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਦੂਜਾ ਵੇਰਵਾ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਘਰ ਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਇੱਕੋ ਹੈ: ਸਿਮਰਨ, ਗੁਰਮਤਿ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਘਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਈ ਲੰਮੀ ਉਮਰ। ਉਹ ਬੀਦਰ ਦੇ ਝਰਨੇ ਵਾਲੇ ਅਸਥਾਨ ਅਕਸਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਬੀਦਰ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ। ## ਅਸਥਾਨ ਅੱਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਵਜੋਂ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਖ਼ਰੀ ਦਾ ਨਾਂ ਵੇਰਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਬ ਰਾਓ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1948 ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਸਾਲ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਬੀਦਰ ਵਿਖੇ ਨਾਨਕ ਝੀਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਜੀ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਤਪ ਅਸਥਾਨ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਾਨਕ ਝੀਰਾ ਸਾਹਿਬ, ਬੀਦਰ, ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਕੋਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦੋਵੇਂ ਅਸਥਾਨ ਇਕੱਠੇ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਉਹ ਝਰਨਾ ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਕਮਰਾ ਜਿੱਥੇ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਰਾਖੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ। ਜਨਵਾੜਾ ਆਪ ਬੀਦਰ ਤਾਲੁਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ 6,031 ਦਰਜ ਹੈ। ## ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਜੀ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੀਏ? ਜਨਵਾੜਾ ਬੀਦਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਬੀਦਰ ਤੋਂ ਬਰੌਲੀ ਅਤੇ ਔਰਦ ਵਾਲੀ ਸੜਕ ਤੇ ਹੈ। ਬੀਦਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਕੁਝ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੇ ਹਨ, ਕੁਦਰਤੀ ਅਧਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਨਕ ਝੀਰਾ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦੋਵੇਂ ਫੇਰੀਆਂ ਇੱਕੋ ਸਵੇਰ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਹਰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਾਂਗ, ਸਿਰ ਢੱਕੋ ਅਤੇ ਜੁੱਤੇ ਲਾਹੋ। ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਜੁਗਤੀ ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਰਾਹਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ## Related topics [ਗGuru Nanak Jhira SahibReligion · Bidar shrine in Karnataka beside the Amrit Kund spring linked to Guru Nanak Dev Ji's second udasi visit, drawing lakhs of pilgrims a year.](https://jugti.com/kosh/religion/guru-nanak-jhira-sahib-bidar/)[ਗGurdwara Tuti Gandi SahibReligion · Principal shrine of Sri Muktsar Sahib, honouring the Forty Muktas whose broken bond with Guru Gobind Singh Ji was retied in 1705.](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwara-tuti-gandi-sahib-muktsar/)[ਗGurdwara Takht Sri Hazur Sahib, NandedReligion · One of the five Sikh Takhts, marking the spot at Nanded, Maharashtra, where Guru Gobind Singh Ji became Joti Jot in 1708.](https://jugti.com/kosh/religion/hazur-sahib-nanded/)[ਗGuru Gobind Singh JiReligion · Tenth Sikh Guru · 1666–1708](https://jugti.com/kosh/religion/guru-gobind-singh-ji/)[ਤTalwandi SaboReligion · Town · Bathinda district](https://jugti.com/kosh/religion/talwandi-sabo/)[ਭGurdwaras in IndiaReligion · The complete guide to the historic gurdwaras of India: history, major shrines and pilgrim information.](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras-in-india/)[ਗGuru Nanak Jhira SahibReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/guru-nanak-jhira-sahib-bidar/)[ਗGurdwara Tuti Gandi SahibReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwara-tuti-gandi-sahib-muktsar/)[ਗGurdwara Takht Sri Hazur Sahib, NandedReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/hazur-sahib-nanded/)[ਭGurdwaras in IndiaReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwaras-in-india/)[ਤTalwandi SaboReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/talwandi-sabo/)[ਗGuru Gobind Singh JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/guru-gobind-singh-ji/) ## More religion entries to explore [ਗGurdwara Ramsar SahibReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwara-ramsar-sahib-amritsar/)[ਗGurdwara Bibeksar SahibReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwara-bibeksar-sahib-amritsar/)[ਗGurdwara Sri Tarn Taran SahibReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwara-sri-tarn-taran-sahib/)[ਖGurdwara Khadur SahibReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwara-khadur-sahib/) Sources (4) 1. [Gurdwara Tap Asthan Mai Bhago - SikhiWiki](https://www.sikhiwiki.org/index.php/Gurdwara%5FMai%5FBhago) 2. [Mai Bhago - Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Mai%5FBhago) 3. [Guru Nanak Jhira Sahib - Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Guru%5FNanak%5FJhira%5FSahib) 4. [Janwada - Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Janwada) [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[What is Gurdwara Tap Asthan Mai Bhago?](#s-me1)[Who was Mai Bhago Ji?](#s-me3)[From Muktsar to the Deccan](#s-me5)[Her years at Janwada](#s-me8)[The shrine today](#s-me10)[How to reach Gurdwara Mai Bhagoji?](#s-me12)[Related topics](#related-topics)[More religion entries](#more-like-this) Facts Punjabi name ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਜੀ, ਜਨਵਾੜਾ Type Historic gurdwara Country India Village Janwada (Janawada, also called Jinvara) District Bidar State Karnataka Associated with Mai Bhago Ji (Mata Bhag Kaur Ji) Marks Her final years of meditation and teaching at Janwada after 1708 Also called Gurdwara Tap Asthan Mai Bhago Management Managing Committee of Gurdwara Nanak Jhira Sahib, Bidar Distance About 11 km from Bidar ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [People181 entries](https://jugti.com/kosh/people/)[Places12,425 places](https://jugti.com/kosh/places/)[Books55 books](https://jugti.com/kosh/books/)[ੳWords366 words](https://jugti.com/kosh/words/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/)