Source: https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwara-siri-guru-singh-sabha-quetta/ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਸਿੰਘ ਸਭਾ, ਕੋਇਟਾ [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[Religion](https://jugti.com/kosh/religions/)/[Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religions/gurdwaras/)/Gurdwara Siri Guru Singh Sabha, Quetta Religion · Gurdwaras & shrines # Gurdwara Siri Guru Singh Sabha, Quettaਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਸਿੰਘ ਸਭਾ, ਕੋਇਟਾ The historic Sikh gurdwara of Quetta, Balochistan: its school years, and the disputed demolition reported in 2026 [In short](#in-short)[History of the Quetta gurdwara](#s-x2)[The Archer Road building and the school years](#s-x4)[Was the Quetta gurdwara demolished?](#s-x6)[A disputed demolition: the inquiry and the arguments](#s-x8)[Why does this shrine matter beyond Quetta?](#s-x10)[Can you visit Sikh shrines in Quetta today?](#s-x12)[Related topics](#related-topics)[More religion entries](#more-like-this) In short Gurdwara Siri Guru Singh Sabha is a historic Sikh shrine on Archer Road in Quetta, the capital of Balochistan, Pakistan, whose premises long housed St Gabriel's School. In August 2026 Sikh community leaders reported that the building had been demolished to make way for a shopping plaza, a claim that set off protests, a court case and an official inquiry. The building's age, its ownership and even its status as a gurdwara remain disputed, and this page records only what the reporting establishes. Facts Punjabi name ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਸਿੰਘ ਸਭਾ, ਕੋਇਟਾ City Quetta Province Balochistan Country Pakistan Location Archer Road, Quetta Established 1930s on the Balochistan Sikh Council's account; many reports describe a building nearly 200 years old; the date is disputed All 9 facts School use Premises of St Gabriel's School for decades until 2026 Status Demolition reported from June to August 2026; ownership and authorisation disputed; official inquiry under way Heritage note Community leaders say Balochistan once had about 12 gurdwaras, of which two remain Full story5 min read Gurdwara Siri Guru Singh Sabha is a historic Sikh shrine on Archer Road in Quetta, the capital of Balochistan province in Pakistan, and for most of its life its rooms served a second purpose: they housed St Gabriel's School, a Christian school that taught generations of Quetta children. In the summer of 2026 the building became the centre of a bitter dispute, when Sikh community leaders reported that it had been demolished to clear the site for a shopping plaza. What exactly stood on Archer Road, how old it was, and who had the right to sell it are all contested, and this page sets out only what the published reporting supports, claim by claim. It belongs to our hub for [Gurdwaras in Pakistan](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwaras-in-pakistan/). ## History of the Quetta gurdwara Quetta's Sikhs were once a settled community of the Balochistan frontier, and community leaders say the province once held about twelve gurdwaras, of which only two remain today. When this shrine was founded is itself disputed. Many reports of the 2026 demolition describe a building nearly 200 years old. Jasbir Singh, chairman of the Balochistan Sikh Council, has said the Archer Road gurdwara was established in the 1930s. Both claims are carried here as claims: no published building record settling the date has been produced in the reporting. After the Partition of 1947, when most of Quetta's Hindus and Sikhs left for India, the premises passed to school use, and St Gabriel's School, a Christian institution, operated in the building for decades, which linked the site to two of Pakistan's minority communities at once. ## The Archer Road building and the school years What the building looked like is barely documented in print, and this page will not invent a description. The official record is also ambiguous. Pakistan's Evacuee Trust Property Board, the body that administers Hindu and Sikh religious properties left behind at Partition, lists a functional Gurdwara Singh Sabha in Quetta, and separately records a non functional gurdwara near Archer Road. Reporting by the India Press Agency in September 2026 noted that the board's public records do not conclusively establish whether the demolished Archer Road building was either of those listed properties. For the families who sent children to St Gabriel's, the building needed no paperwork: it was simply the school on Archer Road, and its classrooms are the form in which most living Quetta residents knew the site. ## Was the Quetta gurdwara demolished? On the community's account, yes. Jasbir Singh has said demolition of the building began in June 2026, the school was moved out, and the Sikh community was not informed beforehand. By late August 2026 the reported demolition was public news. Punjab Newsline reported on 28 August 2026 that a shopping plaza was under construction on the site, that the Balochistan High Court had for the time being declined to halt the work, and that community leaders alleged the Evacuee Trust Property Board had sold the property to a private developer. The same report noted that neither the Pakistan government nor the board had issued an official response to the allegations. Sikh leaders have also alleged that sacred objects at the site, including a throne and a palanquin, were destroyed, a claim the India Press Agency reported had not been independently established. ## A disputed demolition: the inquiry and the arguments The dispute has not been one sided. Ramesh Singh Arora, president of the Pakistan Sikh Gurdwara Parbandhak Committee, has offered a different account, saying the information available to him indicated that the property belonged to a Sikh individual rather than to a gurdwara. National Assembly member Ramesh Kumar has said an investigation identified the involvement of former Evacuee Trust Property Board officials, members of the local Sikh community and what he called a commercial mafia, and has promised that damage to minority places of worship will not be tolerated. The Shiromani Gurdwara Parbandhak Committee in Amritsar has urged Pakistan's authorities to stop the construction and return the property to the Sikh community, and former Indian member of parliament Tarlochan Singh has petitioned the Pakistan High Commission in New Delhi to halt the plaza and reconstruct the gurdwara. Protests in Quetta have drawn Sikh, Christian and Hindu representatives together. Until the inquiry and the court case conclude, the honest summary is this: on the community's account a historic minority building on Archer Road has been demolished, and its ownership, its age and the authority for its fall all remain officially unresolved. ## Why does this shrine matter beyond Quetta? Because it tests how Pakistan keeps the heritage of the minorities who left in 1947 and of the small communities who stayed. Balochistan's Sikh population is small, and each lost building is a large share of its visible history: the same site held a Sikh shrine and a Christian school, so its fall touches two communities and the city's own memory of a more mixed past. Campaigners in Quetta, including Balochistan Senator Danesh Kumar, have used the case to press for stronger protection of minority religious property across the province, and for a judicial inquiry into who authorised the demolition and whether any transfer of the land followed the law. Whatever the inquiry finds, the Archer Road case will be cited whenever the protection of gurdwaras in Pakistan is debated. ## Can you visit Sikh shrines in Quetta today? Not this one: the Archer Road site is a disputed construction site, not a functioning shrine open to visitors, and no one should travel expecting to enter it. The Evacuee Trust Property Board's lists do record a functional Gurdwara Singh Sabha in Quetta, held in its records as separate from the non functional Archer Road property, and Quetta's small resident Sikh community keeps its worship in the city. Foreign visitors to Balochistan in any case need Pakistani visas and should check current security advice before travelling. Pilgrims are better served for now by the staffed shrines of [Nankana Sahib](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/nankana-sahib/) and the gurdwaras covered in our [Lahore guide](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwaras-in-lahore/), while the Archer Road dispute runs its course. ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕੋਇਟਾ ਵਿੱਚ ਆਰਚਰ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਿੱਖ ਅਸਥਾਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਹਿੱਸੇ ਇਸ ਦੇ ਕਮਰਿਆਂ ਨੇ ਦੂਜਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਗੈਬਰੀਅਲ ਸਕੂਲ ਚੱਲਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਸਕੂਲ ਜਿਸ ਨੇ ਕੋਇਟਾ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ੤ 2026 ਦੀਆਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਇੱਕ ਕੌੜੇ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਪਲਾਜ਼ਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਥਾਂ ਖ਼ਾਲੀ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ੤ ਆਰਚਰ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਪੁਰਾਣਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਦਾ ਹੱਕ ਕਿਸ ਕੋਲ ਸੀ, ਇਹ ਸਭ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਪੰਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਜੋ ਛਪੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਸਾਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਦਾਅਵਾ ਦਰ ਦਾਅਵਾ੤ ## ਕੋਇਟਾ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਕੋਇਟਾ ਦੇ ਸਿੱਖ ਕਦੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਵੱਸੇ ਹੋਏ ਭਾਈਚਾਰੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਆਗੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਲਗਭਗ ਬਾਰਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਜ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ੤ ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਕਦੋਂ ਬਣਿਆ, ਇਹ ਵੀ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਹੈ੤ 2026 ਦੇ ਢਾਹੇ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 200 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ੤ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਸਿੱਖ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰਚਰ ਰੋਡ ਵਾਲਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ 1930ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ੤ ਦੋਵੇਂ ਦਾਅਵੇ ਇੱਥੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਵਜੋਂ ਹੀ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ: ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਛਪਿਆ ਇਮਾਰਤੀ ਰਿਕਾਰਡ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਜੋ ਤਾਰੀਖ਼ ਤੈਅ ਕਰ ਸਕੇ੤ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਕੋਇਟਾ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਭਾਰਤ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਥਾਂ ਸਕੂਲ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਣ ਲੱਗੀ, ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਗੈਬਰੀਅਲ ਸਕੂਲ, ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਸੰਸਥਾ, ਦਹਾਕਿਆਂ ਤਕ ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਦੋ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ੤ ## ਆਰਚਰ ਰੋਡ ਵਾਲੀ ਇਮਾਰਤ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਵਾਲੇ ਸਾਲ ਇਮਾਰਤ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਦਿੱਸਦੀ ਸੀ, ਇਹ ਛਪੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਹੀ ਦਰਜ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਪੰਨਾ ਕੋਈ ਵੇਰਵਾ ਘੜੇਗਾ ਨਹੀਂ੤ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਵੀ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹੈ੤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇਵੈਕੁਈ ਟਰੱਸਟ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਬੋਰਡ, ਉਹ ਅਦਾਰਾ ਜੋ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੋਇਟਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਾਲੂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਆਰਚਰ ਰੋਡ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ ਚਾਲੂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ੤ ਸਤੰਬਰ 2026 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰੈੱਸ ਏਜੰਸੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬੋਰਡ ਦੇ ਜਨਤਕ ਰਿਕਾਰਡ ਇਹ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਢਾਹੀ ਗਈ ਆਰਚਰ ਰੋਡ ਵਾਲੀ ਇਮਾਰਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦਰਜ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ੤ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਸੇਂਟ ਗੈਬਰੀਅਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ: ਇਹ ਬਸ ਆਰਚਰ ਰੋਡ ਵਾਲਾ ਸਕੂਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਜਮਾਤਾਂ ਹੀ ਉਹ ਰੂਪ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਜਿਉਂਦੇ ਕੋਇਟਾ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ੤ ## ਕੀ ਕੋਇਟਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ? ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਕਹਿਣ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਾਂ੤ ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਮਾਰਤ ਢਾਹੁਣੀ ਜੂਨ 2026 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਸਕੂਲ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਚਨਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ੤ ਅਗਸਤ 2026 ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਢਾਹ ਜਨਤਕ ਖ਼ਬਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ੤ ਪੰਜਾਬ ਨਿਊਜ਼ਲਾਈਨ ਨੇ 28 ਅਗਸਤ 2026 ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਕਿ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਪਲਾਜ਼ਾ ਉਸਾਰੀ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਕਿ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਕੰਮ ਰੋਕਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਇਵੈਕੁਈ ਟਰੱਸਟ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਬੋਰਡ ਨੇ ਜਾਇਦਾਦ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਡਿਵੈਲਪਰ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤੀ ਸੀ੤ ਉਸੇ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਤੇ ਨਾ ਬੋਰਡ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰੀ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਸੀ੤ ਸਿੱਖ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਖ਼ਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਲਕੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਦਾਅਵਾ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰੈੱਸ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ੤ ## ਵਿਵਾਦ ਵਾਲਾ ਢਾਹ: ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਦਲੀਲਾਂ ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਇੱਕ ਪਾਸੜਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ੤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਮੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਅਰੋੜਾ ਨੇ ਵੱਖਰਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਉਪਲਬਧ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਇਦਾਦ ਕਿਸੇ ਸਿੱਖ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਨਹੀਂ੤ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਮੈਂਬਰ ਰਮੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਾਬਕਾ ਇਵੈਕੁਈ ਟਰੱਸਟ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਬੋਰਡ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ, ਸਥਾਨਕ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਮਾਫ਼ੀਆ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੇ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ੤ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਾਰੀ ਰੋਕੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪਲਾਜ਼ਾ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੁੜ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ੤ ਕੋਇਟਾ ਵਿਖੇ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ, ਈਸਾਈ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ੤ ਜਦੋਂ ਤਕ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤੀ ਕੇਸ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਇਮਾਨਦਾਰ ਸਾਰ ਇਹੀ ਹੈ: ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਕਹਿਣ ਅਨੁਸਾਰ ਆਰਚਰ ਰੋਡ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਇਮਾਰਤ ਢਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਲਕੀ, ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ, ਇਹ ਸਭ ਸਰਕਾਰੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਣਸੁਲਝੇ ਹਨ੤ ## ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਕੋਇਟਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ? ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਰਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 1947 ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਰਹਿ ਗਏ ਛੋਟੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਾਂਭਦਾ ਹੈ੤ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਿੱਖ ਅਬਾਦੀ ਛੋਟੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਗੁਆਚੀ ਇਮਾਰਤ ਇਸ ਦੇ ਦਿੱਸਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ: ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਅਸਥਾਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਈਸਾਈ ਸਕੂਲ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਡਿੱਗਣਾ ਦੋ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਵੱਧ ਰਲੀ ਮਿਲੀ ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ ਹੈ੤ ਕੋਇਟਾ ਦੇ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਸੈਨੇਟਰ ਦਾਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਇਸ ਕੇਸ ਨੂੰ ਸੂਬੇ ਭਰ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਨਿਆਂਇਕ ਜਾਂਚ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਹੈ ਕਿ ਢਾਹੁਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਕੋਈ ਤਬਾਦਲਾ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਇਆ੤ ਜਾਂਚ ਜੋ ਵੀ ਲੱਭੇ, ਆਰਚਰ ਰੋਡ ਕੇਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਹਰ ਵਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉੱਤੇ ਬਹਿਸ ਹੋਵੇਗੀ੤ ## ਕੀ ਅੱਜ ਕੋਇਟਾ ਦੇ ਸਿੱਖ ਅਸਥਾਨ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ: ਆਰਚਰ ਰੋਡ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦ ਵਾਲੀ ਉਸਾਰੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਹੈ, ਕੋਈ ਚਾਲੂ ਅਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਜੋ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਸਫ਼ਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ੤ ਇਵੈਕੁਈ ਟਰੱਸਟ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਬੋਰਡ ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਇਟਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਾਲੂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਦਰਜ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਗ਼ੈਰ ਚਾਲੂ ਆਰਚਰ ਰੋਡ ਜਾਇਦਾਦ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੋਇਟਾ ਦਾ ਛੋਟਾ ਵੱਸਦਾ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੂਜਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ੤ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵੀਜ਼ਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਫ਼ਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਲਾਹ ਵੇਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ੤ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਫ਼ਿਲਹਾਲ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਅਸਥਾਨ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਲਾਹੌਰ ਗਾਈਡ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵੱਧ ਚੰਗੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਤਕ ਆਰਚਰ ਰੋਡ ਵਿਵਾਦ ਆਪਣਾ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ੤ ## Related topics [ਪGurdwaras in PakistanReligion · The complete guide to the historic gurdwaras of Pakistan: history, major shrines and pilgrim information.](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras-in-pakistan/)[ਗGurdwara Singh Sabha, MingoraReligion · The only Sikh temple in Mingora, Swat, Pakistan, serving the valley's Pashto speaking Sikh community and listed among Pakistan's operational gurdwaras](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwara-singh-sabha-mingora/)[ਗGurdwara Singh Sabha, FaisalabadReligion · The 1911 Singh Sabha gurdwara of Lyallpur in Faisalabad, Pakistan, long used as the Pakistan Model High School and still standing as declared heritage](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwara-singh-sabha-faisalabad/)[ਗGurdwara Singh Sabha, MingoraReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwara-singh-sabha-mingora/)[ਗGurdwara Singh Sabha, FaisalabadReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwara-singh-sabha-faisalabad/)[ਪGurdwaras in PakistanReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwaras-in-pakistan/) ## More religion entries to explore [ਕGurdwaras in CanadaReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/gurdwaras-in-canada/)[ਗGurdwara Sahib Sukh Sagar, New WestminsterReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/khalsa-diwan-society-new-westminster-bc/)[ਦDasmesh Darbar Gurdwara, SurreyReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/dasmesh-darbar-gurdwara-surrey-bc/)[ਅAkali Singh Gurdwara, VancouverReligion · Gurdwaras & shrines](https://jugti.com/kosh/religion/gurdwaras/akali-singh-gurdwara-vancouver-bc/) Sources (3) 1. [Punjab Newsline, 28 August 2026 (reported demolition, shopping plaza under construction, Balochistan High Court, ETPB sale allegation, no official response yet)](https://www.punjabnewsline.com/news/historic-sikh-gurdwara-demolished-in-quetta-shopping-plaza-to-come-up-on-site) 2. [India Press Agency Newspack, 5 September 2026 (Ramesh Kumar inquiry, PSGPC president's different account, ETPB listings ambiguity, 1930s establishment claim, school moved after June demolition)](https://ipanewspack.com/pakistan-lawmaker-orders-action-over-quetta-gurdwara-demolition/) 3. [The Daily Jagran, 30 August 2026 (200 year old description, protests, reconstruction demands, 12 gurdwaras of Balochistan claim)](https://www.thedailyjagran.com/world/pakistan-historic-gurdwara-demolished-in-quetta-for-shopping-mall-global-sikh-community-outraged-10327171) [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[History of the Quetta gurdwara](#s-x2)[The Archer Road building and the school years](#s-x4)[Was the Quetta gurdwara demolished?](#s-x6)[A disputed demolition: the inquiry and the arguments](#s-x8)[Why does this shrine matter beyond Quetta?](#s-x10)[Can you visit Sikh shrines in Quetta today?](#s-x12)[Related topics](#related-topics)[More religion entries](#more-like-this) Facts Punjabi name ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਸਿੰਘ ਸਭਾ, ਕੋਇਟਾ City Quetta Province Balochistan Country Pakistan Location Archer Road, Quetta Established 1930s on the Balochistan Sikh Council's account; many reports describe a building nearly 200 years old; the date is disputed School use Premises of St Gabriel's School for decades until 2026 Status Demolition reported from June to August 2026; ownership and authorisation disputed; official inquiry under way Heritage note Community leaders say Balochistan once had about 12 gurdwaras, of which two remain ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [People167 entries](https://jugti.com/kosh/people/)[Places12,410 places](https://jugti.com/kosh/places/)[Books55 books](https://jugti.com/kosh/books/)[ੳWords326 words](https://jugti.com/kosh/words/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/)