Source: https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/bhai-dooj/ ਭਾਈ ਦੂਜ [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[Religion](https://jugti.com/kosh/religions/)/[Hinduism](https://jugti.com/kosh/religions/hinduism/)/Bhai Dooj Religion · Hinduism # Bhai Doojਭਾਈ ਦੂਜ The Hindu festival of brothers and sisters, closing Diwali: sisters apply tilak and pray for their brothers' long life, and brothers promise to protect them. [In short](#in-short)[What is Bhai Dooj?](#s-k2)[Why do sisters apply tilak on Bhai Dooj?](#s-k4)[How is Bhai Dooj celebrated?](#s-k7)[What are Bhai Dooj's many names?](#s-k9)[When is Bhai Dooj in 2026 and 2027?](#s-k11)[Did Bhai Dooj ever leave the home?](#s-k13)[Related topics](#related-topics)[More religion entries](#more-like-this) In short Bhai Dooj is a Hindu festival that celebrates the bond between brothers and sisters. It falls on Kartik Shukla Dwitiya, the second day of the bright fortnight of Kartik, and closes the five days of Diwali. On this day sisters apply a tilak on their brothers' foreheads and serve them a meal, praying for their long life, while brothers give gifts and promise to protect them. Updated 11 Nov 2026 Facts Punjabi name ਭਾਈ ਦੂਜ Also called Bhai Tika, Bhau Beej, Bhai Phonta, Yama Dwitiya Observed by Hindus in India, Nepal and the diaspora Date Kartik Shukla Dwitiya, the 2nd day of the bright fortnight Part of The five days of Diwali (last day) 2026 (India) Wednesday 11 November All 9 facts 2026 (abroad) Tuesday 10 November (USA, Canada, UK, UAE) 2027 Sunday 31 October (India) Main ritual Sister applies tilak and performs aarti for her brother Full story5 min read Bhai Dooj is a Hindu festival that celebrates the bond between brothers and sisters. It falls on Kartik Shukla Dwitiya, the second day of the bright fortnight of the month of Kartik, and it closes the five days of [Diwali](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/diwali/). On this day sisters invite their brothers home, apply a tilak on their foreheads, perform aarti and serve them a meal they have cooked themselves, praying for their long life and happiness. In return, brothers give their sisters gifts and promise to protect them. The day is also called Yama Dwitiya, Bhau Beej, Bhai Phonta and Bhai Tika in different parts of India and Nepal. ## What is Bhai Dooj? Bhai Dooj is kept on Kartik Shukla Dwitiya, the second lunar day of the bright fortnight of Kartik. It is the fifth and last day of the Diwali cycle: Dhanteras, Choti Diwali, Diwali itself, Govardhan Puja, and then Bhai Dooj. The celebrations are similar to [Raksha Bandhan](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/raksha-bandhan/), but the roles are reversed in a small and telling way. On Raksha Bandhan the sister ties a thread on her brother's wrist and asks for his protection. On Bhai Dooj she applies a tilak on his forehead and prays for his long life, and no pledge is asked of him in return. The sister's prayer is the gift. The festival is celebrated across North India and Nepal, and by Hindu families in the diaspora in Canada, the United States, the United Kingdom and elsewhere. ## Why do sisters apply tilak on Bhai Dooj? The festival rests on the story of Yama and Yamuna. Yama, the lord of death, and Yamuna, the river goddess, were the children of Surya, the Sun. Yamuna loved her brother and invited him to her home again and again, but Yama, busy with his duties, kept putting it off. At last, on Kartik Shukla Dwitiya, he arrived. Yamuna welcomed him with joy, applied a tilak on his forehead, did his aarti and served him a meal she had cooked herself. Touched by her love, Yama asked her to choose a boon. She asked that every brother who visits his sister on this day, and receives tilak and food from her, be remembered by Yama with kindness and spared an untimely death. That is why the day is also called Yama Dwitiya. In Mathura and Vrindavan, many brothers and sisters bathe together in the Yamuna on this day, especially at Vishram Ghat. A second story, popular in North India, tells of Krishna and Subhadra. After Krishna killed the demon Narakasura, he visited his sister Subhadra. She welcomed him with sweets and flowers, did an aarti and placed a tilak on his forehead. Families tell both stories side by side, and both carry the same meaning: a sister's love protects her brother. ## How is Bhai Dooj celebrated? The ceremony is simple and follows a widely kept order. The sister prepares a thali with kumkum or roli, unbroken rice, a lamp, a sweet, a coconut or fruit, and a little water. The brother sits facing east or north. She applies the tilak on his forehead, places a few grains of rice on it, and does aarti with the lamp. She offers him a sweet and prays for his long life and wellbeing, and then serves a meal she has cooked. The brother greets her with respect, sometimes touching her feet, and gives her a gift, such as clothes or money. In some families the sister fasts until the tilak is done. Women who have no brother worship the Moon instead, whom children affectionately call Chandamama, the moon-uncle. Today, brothers and sisters who live far apart often keep the day over a video call, and cousins and close friends who are like siblings join in too. ## What are Bhai Dooj's many names? The festival has a different name in almost every region. In Maharashtra, Gujarat, Goa and Karnataka it is Bhau Beej or Bhai Bij, where the sister performs aukshan, an aarti for her brother, and the family shares a festive meal, often basundi poori. In Bengal it is Bhai Phonta: the sister places a phonta, a mark of sandalwood paste and kajal, on her brother's forehead while reciting a traditional rhyme, and arranges a grand feast. Both brother and sister are expected to be over five years old. In Nepal it is Bhai Tika, the fifth and last day of Tihar, and the second most important festival after Dashain. Sisters apply a tika of seven colours, place a makhamali garland around their brother's neck, and pray for his long life. In the Telugu states it is Bhagini Hasta Bhojanam, which means a meal served by a sister's own hand: the brother eats food his sister has cooked and served herself. In western Odisha it is Bhai Jiuntia. The Kayastha community keeps two Bhai Doojs, and Chitragupta Puja is held on the same day. ## When is Bhai Dooj in 2026 and 2027? In 2026 Bhai Dooj falls on Wednesday 11 November in India. Dwitiya begins at 2:00 PM on Tuesday 10 November and ends at 3:53 PM on Wednesday 11 November. The tilak belongs in the aparahna, the afternoon part of the day: in New Delhi the window is 1:10 PM to 3:20 PM, and in Chandigarh it is 1:11 PM to 3:19 PM. In the United States, Canada, the United Kingdom and the United Arab Emirates the festival falls a day earlier, on Tuesday 10 November, because Dwitiya already covers the Tuesday afternoon there. In Toronto the tilak window is 1:00 PM to 2:59 PM. The date moves every year because it follows the lunar calendar: in 2025 it fell on 23 October, and next year it falls on Sunday 31 October 2027 in India. ## Did Bhai Dooj ever leave the home? Once, at least, it stepped out into public life. In 1905, Rabindranath Tagore drew on the Bhai Dooj ritual for rakhi-bandhan ceremonies held to protest the Partition of Bengal. Hindus and Muslims tied threads of brotherhood on each other's wrists, extending the bond between a brother and a sister to the whole community. Today the festival is kept by Hindu families across Punjab and the Punjabi diaspora, in Brampton, Toronto and Vancouver among other cities, and when a sister and brother live on different continents, the tilak is often shared over a video call. The day still belongs to the family, but its meaning, that love between siblings protects them both, travels well. ਭਾਈ ਦੂਜ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੋ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੱਤਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦੁਤੀਆ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਭੈਣਾਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਬੁਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤਿਲਕ ਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਰਤੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਖਾਣਾ ਖੁਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਭਰਾ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯਮ ਦੁਤੀਆ, ਭਾਊ ਬੀਜ, ਭਾਈ ਫੋਟਾ ਅਤੇ ਭਾਈ ਟੀਕਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ## ਭਾਈ ਦੂਜ ਕੀ ਹੈ? ਭਾਈ ਦੂਜ ਕੱਤਕ ਸ਼ੁਕਲ ਦੁਤੀਆ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਚੰਨ ਦੇ ਵਧਦੇ ਪੱਖ ਦਾ ਦੂਜਾ ਦਿਨ। ਇਹ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ ਹੈ: ਧਨਤੇਰਸ, ਛੋਟੀ ਦੀਵਾਲੀ, ਦੀਵਾਲੀ, ਗੋਵਰਧਨ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਭਾਈ ਦੂਜ। ਇਹ ਰੱਖੜੀ ਵਰਗਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਅਰਥ ਭਰਿਆ ਫ਼ਰਕ ਹੈ। ਰੱਖੜੀ ਉੱਤੇ ਭੈਣ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਗੁੱਟ ਉੱਤੇ ਧਾਗਾ ਬੰਨ੍ਹਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਮੰਗਦੀ ਹੈ। ਭਾਈ ਦੂਜ ਉੱਤੇ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤਿਲਕ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਰਾ ਤੋਂ ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਾਅਦਾ ਨਹੀਂ ਮੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਭੈਣ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਹੀ ਤੋਹਫ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ, ਅਮਰੀਕਾ, ਬਰਤਾਨੀਆ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ## ਭਾਈ ਦੂਜ ਉੱਤੇ ਭੈਣਾਂ ਤਿਲਕ ਕਿਉਂ ਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ? ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਪਿੱਛੇ ਯਮ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਯਮ, ਮੌਤ ਦੇ ਦੇਵਤੇ, ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ, ਨਦੀ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਬੱਚੇ ਸਨ। ਯਮੁਨਾ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਘਰ ਬੁਲਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਯਮ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੱਤਕ ਸ਼ੁਕਲ ਦੁਤੀਆ ਨੂੰ ਉਹ ਆ ਗਏ। ਯਮੁਨਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤਿਲਕ ਲਾਇਆ, ਆਰਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਖਾਣਾ ਖੁਆਇਆ। ਯਮ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋ ਭਰਾ ਇਸ ਦਿਨ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਤੋਂ ਤਿਲਕ ਅਤੇ ਖਾਣਾ ਲਵੇਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਮ ਦਿਆਲਤਾ ਨਾਲ ਯਾਦ ਰੱਖਣਗੇ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਯਮ ਦੁਤੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਥੁਰਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ ਭਰਾ ਭੈਣ ਯਮੁਨਾ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਨਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਘਾਟ ਉੱਤੇ। ਦੂਜੀ ਕਹਾਣੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੁਭਦਰਾ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਦੈਂਤ ਨਰਕਾਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਸੁਭਦਰਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਏ। ਸੁਭਦਰਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਠਿਆਈਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ, ਆਰਤੀ ਅਤੇ ਤਿਲਕ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਪਰਿਵਾਰ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਅਰਥ ਹੈ: ਭੈਣ ਦਾ ਪਿਆਰ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ## ਭਾਈ ਦੂਜ ਕਿਵੇਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਦੀ ਰਸਮ ਸਧਾਰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਲਗਭਗ ਇੱਕੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭੈਣ ਕੁਮਕੁਮ ਜਾਂ ਰੋਲੀ, ਚਾਵਲ, ਦੀਵਾ, ਮਠਿਆਈ, ਨਾਰੀਅਲ ਜਾਂ ਫਲ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਥਾਲੀ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭਰਾ ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਭੈਣ ਉਸ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤਿਲਕ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਚਾਵਲ ਦੇ ਦਾਣੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੀਵੇ ਨਾਲ ਆਰਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਮਠਿਆਈ ਖੁਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਖਾਣਾ ਪਰੋਸਦੀ ਹੈ। ਭਰਾ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਕਈ ਵਾਰ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਹੱਥ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੱਪੜੇ ਜਾਂ ਪੈਸੇ। ਕੁਝ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੈਣ ਤਿਲਕ ਹੋਣ ਤੱਕ ਵਰਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਭਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਚੰਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਚੰਦਾਮਾਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਭਰਾ ਭੈਣਾਂ ਅਕਸਰ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲ ਉੱਤੇ ਤਿਲਕ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਚਚੇਰੇ ਭੈਣ ਭਰਾ ਅਤੇ ਭੈਣ ਭਰਾ ਵਰਗੇ ਦੋਸਤ ਵੀ ਇਸ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ## ਭਾਈ ਦੂਜ ਦੇ ਹੋਰ ਨਾਂ ਕੀ ਹਨ? ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਹਰ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਨਾਂ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਗੁਜਰਾਤ, ਗੋਆ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਊ ਬੀਜ ਜਾਂ ਭਾਈ ਬੀਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਭੈਣ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਔਕਸ਼ਣ ਆਰਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਇਕੱਠੇ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਬਾਸੁੰਦੀ ਪੂੜੀ। ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭਾਈ ਫੋਟਾ ਹੈ: ਭੈਣ ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਕੱਜਲ ਨਾਲ ਭਰਾ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਫੋਟਾ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕਵਿਤਾ ਪੜ੍ਹਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਦਾਵਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭਰਾ ਅਤੇ ਭੈਣ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭਾਈ ਟੀਕਾ ਹੈ, ਤਿਹਾਰ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ, ਅਤੇ ਦਸ਼ੈਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤਿਉਹਾਰ। ਉੱਥੇ ਭੈਣਾਂ ਸੱਤ ਰੰਗਾਂ ਦਾ ਟੀਕਾ ਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਮਖਮਲੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੇਲਗੂ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਭਗਿਨੀ ਹਸਤ ਭੋਜਨਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਭੈਣ ਦੇ ਹੱਥ ਦਾ ਖਾਣਾ: ਭਰਾ ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਭੈਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਪਰੋਸਿਆ ਹੋਵੇ। ਪੱਛਮੀ ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਭਾਈ ਜਿਉਂਤੀਆ ਹੈ। ਕਾਇਸਥ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਭਾਈ ਦੂਜ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਦਿਨ ਚਿੱਤਰਗੁਪਤ ਪੂਜਾ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ## 2026 ਅਤੇ 2027 ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਦੂਜ ਕਦੋਂ ਹੈ? 2026 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਦੂਜ ਬੁੱਧਵਾਰ, 11 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੈ। ਦੁਤੀਆ ਮੰਗਲਵਾਰ 10 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ 2 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਬੁੱਧਵਾਰ 11 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ 3:53 ਵਜੇ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਿਲਕ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ, ਅਪਰਾਹਣ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦੁਪਹਿਰ 1:10 ਤੋਂ 3:20 ਵਜੇ ਤੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ 1:11 ਤੋਂ 3:19 ਵਜੇ ਤੱਕ। ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਨੇਡਾ, ਬਰਤਾਨੀਆ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੰਗਲਵਾਰ 10 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੇ ਦੁਤੀਆ ਮੰਗਲਵਾਰ ਦੀ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਹੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿੱਚ ਤਿਲਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦੁਪਹਿਰ 1:00 ਤੋਂ 2:59 ਵਜੇ ਤੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਰੀਖ਼ ਹਰ ਸਾਲ ਬਦਲਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਚੰਨ ਦੇ ਕੈਲੰਡਰ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀ ਹੈ: 2025 ਵਿੱਚ ਇਹ 23 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਐਤਵਾਰ, 31 ਅਕਤੂਬਰ 2027 ਨੂੰ ਹੋਵੇਗੀ। ## ਕੀ ਭਾਈ ਦੂਜ ਕਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਗਿਆ? ਇੱਕ ਵਾਰ, ਘੱਟੋ ਘੱਟ, ਇਹ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। 1905 ਵਿੱਚ ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਭਾਈ ਦੂਜ ਦੀ ਰਸਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈ ਕੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਰਾਖੀ ਬੰਧਨ ਸਮਾਰੋਹ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਗੁੱਟ ਉੱਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਧਾਗਾ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਭੈਣ ਭਰਾ ਦਾ ਪਿਆਰ ਸਾਰੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਪਿਆਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਵਾਸ ਵਿੱਚ, ਬਰੈਂਪਟਨ, ਟੋਰਾਂਟੋ ਅਤੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਸਮੇਤ, ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਭੈਣ ਭਰਾ ਵੱਖ ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤਿਲਕ ਅਕਸਰ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਅਜੇ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ, ਕਿ ਭੈਣ ਭਰਾ ਦਾ ਪਿਆਰ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ## Related topics [ਦDiwaliReligion · The Hindu festival of lights: five days of lamps, Lakshmi worship and the victory of light over darkness](https://jugti.com/kosh/religion/diwali/)[ਰRaksha BandhanReligion · The festival of the protective thread: a sister ties a rakhi on her brother's wrist on the full moon of Shravana](https://jugti.com/kosh/religion/raksha-bandhan/)[ਜJanmashtamiReligion · The Hindu festival of the birth of Lord Krishna, kept with a day-long fast and a midnight puja.](https://jugti.com/kosh/religion/janmashtami/)[ਕKarva ChauthReligion · The autumn fast married women keep from sunrise to moonrise for their husbands' safety and long life](https://jugti.com/kosh/religion/karva-chauth/)[ਦDussehraReligion · Vijayadashami, the tenth day of Navratri: Ram's victory over Ravana in the north and Durga's over Mahishasura in the east](https://jugti.com/kosh/religion/dussehra/)[ਨNavratriReligion · The nine nights of the goddess: Durga's battle with Mahishasura, the nine forms, garba, fasting and Durga Puja](https://jugti.com/kosh/religion/navratri/)[ਹHoliReligion · The Hindu spring festival of colours and love: bonfires for Prahlad and Holika, and a day of colour for Radha and Krishna](https://jugti.com/kosh/religion/holi/)[ਬBandi Chhor DivasReligion · Sikh Day of Liberation · Amavasya of Kartik](https://jugti.com/kosh/religion/bandi-chhor-divas/)[ਜJanmashtamiReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/janmashtami/)[ਨNavratriReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/navratri/)[ਕKarva ChauthReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/karva-chauth/)[ਰRaksha BandhanReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/raksha-bandhan/)[ਦDussehraReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/dussehra/)[ਹHoliReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/holi/)[ਦDiwaliReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/diwali/)[ਬBandi Chhor DivasReligion · Festivals & observances](https://jugti.com/kosh/religion/festivals/bandi-chhor-divas/) ## More religion entries to explore [ਰRam NavamiReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/ram-navami/)[ਛChhath PujaReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/chhath-puja/)[ਵVishnuReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/vishnu/)[ਕKrishnaReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/krishna/) Advertisement Sources (4) 1. [Bhai Dooj 2026: Date, Tilak Muhurat, Significance and Rituals - HinduTone](https://hindutone.com/festivals/bhai-dooj-2026/) 2. [Bhai Dooj - Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Bhau-beej) 3. [2026 Bhai Dooj - Drik Panchang](https://www.drikpanchang.com/festivals/bhai-dooj/bhai-dooj-date-time.html?geoname-id=7304591) 4. [2027 Hindu Calendar - Drik Panchang](https://www.drikpanchang.com/calendars/hindu/hinducalendar.html?year=2027) [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[What is Bhai Dooj?](#s-k2)[Why do sisters apply tilak on Bhai Dooj?](#s-k4)[How is Bhai Dooj celebrated?](#s-k7)[What are Bhai Dooj's many names?](#s-k9)[When is Bhai Dooj in 2026 and 2027?](#s-k11)[Did Bhai Dooj ever leave the home?](#s-k13)[Related topics](#related-topics)[More religion entries](#more-like-this) Facts Punjabi name ਭਾਈ ਦੂਜ Also called Bhai Tika, Bhau Beej, Bhai Phonta, Yama Dwitiya Observed by Hindus in India, Nepal and the diaspora Date Kartik Shukla Dwitiya, the 2nd day of the bright fortnight Part of The five days of Diwali (last day) 2026 (India) Wednesday 11 November 2026 (abroad) Tuesday 10 November (USA, Canada, UK, UAE) 2027 Sunday 31 October (India) Main ritual Sister applies tilak and performs aarti for her brother Advertisement ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [People502 entries](https://jugti.com/kosh/people/)[Places12,428 places](https://jugti.com/kosh/places/)[Books246 books](https://jugti.com/kosh/books/)[ੳWords627 words](https://jugti.com/kosh/words/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/)