Source: https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/durga/ ਦੁਰਗਾ [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[Religion](https://jugti.com/kosh/religions/)/[Hinduism](https://jugti.com/kosh/religions/hinduism/)/Durga Religion · Hinduism # Durgaਦੁਰਗਾ The warrior goddess of Hinduism: form of the supreme Shakti who slew the buffalo demon Mahishasura, worshipped at Navratri and Durga Puja [In short](#in-short)[Who is Durga?](#s-k1k8)[The slaying of Mahishasura](#s-k1kf)[The nine forms of Navratri](#s-k1km)[Festivals and temples](#s-k1kq)[Durga in Punjab](#s-k1l3)[The nine forms of Navratri](#s-k1l5)[Related topics](#related-topics)[In the news](#news)[More religion entries](#more-like-this) In short Durga is the great warrior goddess of Hinduism, the divine feminine power, Shakti, in battle form. Hindus believe the gods created her from their combined energies to destroy the buffalo demon Mahishasura, whom no man or god could kill. Riding a lion with weapons in her many arms, she is worshipped across India at Navratri and, in Bengal, at the vast Durga Puja festival, as mother, protector and the power that defeats evil. Facts Punjabi name ਦੁਰਗਾ What she is The supreme goddess (Shakti) in warrior form Famous victory The slaying of Mahishasura, the buffalo demon Mount (vahana) The lion (sometimes a tiger) Nine forms Shailaputri, Brahmacharini, Chandraghanta, Kushmanda, Skandamata, Katyayani, Kalaratri, Mahagauri, Siddhidatri Great text The Devi Mahatmya, within the Markandeya Purana All 8 facts Main festivals Navratri, Durga Puja, Dussehra (Vijayadashami) Famous temples Vaishno Devi, Kamakhya, Durgiana Temple Amritsar, Devi Talab Mandir Jalandhar Full story4 min read Durga is the Hindu goddess as warrior: the concentrated power of all the gods, created for a battle none of them could win alone. Her name means the invincible, the one hard to reach, and her image is unmistakable, a serene-faced goddess with many arms holding the weapons of the gods, riding a lion into battle. For the Shakta tradition, which worships the goddess as supreme, Durga is not a consort or a helper but ultimate reality itself, the mother of the universe in her fighting form. ## Who is Durga? Durga is a form of the great goddess, the divine feminine power called Shakti, closely linked with Parvati, the wife of [Shiva](https://jugti.com/kosh/religion/other-faiths/shiva/). Where Parvati is gentle, Durga is the goddess armed. Hindus turn to her as a mother who protects fiercely: she is worshipped as the power that stands between her children and every form of evil, from demons in the old stories to disease, injustice and fear in daily life. ## The slaying of Mahishasura Her most famous story is told in the Devi Mahatmya, the scripture at the heart of goddess worship. The buffalo demon Mahishasura had won a boon that no man or god could kill him, and he drove the gods from heaven. In their anger and desperation, the gods poured out their energies, which fused into a blazing goddess: Durga. Each god gave her his weapon: a trident, a discus, a conch, a bow. Riding her lion, she fought Mahishasura's armies for days as he changed shape, buffalo, lion, man, elephant, until at last she pinned the buffalo form and cut off the head of the demon emerging from its neck. The same text tells how [Kali](https://jugti.com/kosh/religion/other-faiths/kali/) sprang from Durga's forehead in battle, and how the goddess destroyed the demon brothers Shumbha and Nishumbha. ## The nine forms of Navratri At Navratri, the festival of nine nights kept in spring and, most grandly, in autumn, devotees worship Durga in nine forms, one for each night: Shailaputri the daughter of the mountains, Brahmacharini the ascetic, Chandraghanta with the moon-bell on her forehead, Kushmanda the creator of the cosmic egg, Skandamata the mother of the war god, Katyayani the warrior born to a sage, Kalaratri the dark destroyer, Mahagauri the radiant one, and Siddhidatri the giver of powers. Each form carries a different gift, from courage to knowledge to peace. ## Festivals and temples Sharad Navratri in autumn is her great season. In Bengal it becomes Durga Puja: huge decorated pandals house clay images of the goddess slaying the demon, and on the final day, Vijayadashami, the images are carried in procession and immersed in rivers; Kolkata's Durga Puja was placed on UNESCO's heritage list in 2021\. In Gujarat the nights belong to garba dancing, and in the north the same season closes with Dussehra. Her temples draw millions: the cave shrine of [Vaishno Devi](https://jugti.com/kosh/religion/mandirs/vaishno-devi-katra/) in the Trikuta hills, where the goddess is worshipped as three rock forms; [Kamakhya](https://jugti.com/kosh/religion/mandirs/kamakhya-guwahati/) in Assam, one of the greatest Shakti Peethas; and [Hinglaj Mata](https://jugti.com/kosh/religion/mandirs/hinglaj-mata-balochistan/) in Balochistan, reached by a desert pilgrimage. ## Durga in Punjab ## The nine forms of Navratri Across the nine nights of Navratri, devotees honour Durga in nine successive forms, the Navadurga. She is Shailaputri, daughter of the mountain; Brahmacharini, the ascetic who won Shiva by penance; Chandraghanta, with a crescent moon like a bell on her brow, riding a tiger; Kushmanda, who is said to have smiled the universe into being; Skandamata, mother of the war god Kartikeya; Katyayani, the warrior maiden born to the sage Katyayana; Kalaratri, her dark and fearsome night form; Mahagauri, radiant and forgiving; and Siddhidatri, giver of supernatural powers, worshipped on the ninth night. In Bengal the same festival narrows to the last five days, when the great public images of Durga with her four children are unveiled in thousands of pandals. For Punjabi devotees the goddess's most visited shrines are close at hand in the Shivalik hills of Himachal Pradesh. Jwalamukhi, where natural flames burn from the rock without fuel and are worshipped as the goddess's nine forms, and Chintpurni, the mother who takes away worries, draw processions of pilgrims from every Punjab town, above all in Navratri, when buses run through the night and the hill roads are lined with langar stalls feeding all who pass. Punjab honours Durga with unusual warmth. Amritsar's [Durgiana Temple](https://jugti.com/kosh/religion/mandirs/durgiana-temple-amritsar/), built in the style of the Golden Temple in the middle of a sacred pool, is dedicated to her and draws devotees through the year. At Jalandhar, the [Devi Talab Mandir](https://jugti.com/kosh/religion/mandirs/devi-talab-mandir-jalandhar/) stands by its ancient tank, and its Harballabh Sangeet Sammelan is among India's oldest classical music festivals. Punjabi families keep the Navratri fasts, sow barley shoots for the goddess, and on Ashtami and Navami feed young girls as living forms of the goddess, a custom called kanjak. Vaishno Devi, a few hours from Punjab's plains, is among the most loved pilgrimages of Punjabi Hindus. ਦੁਰਗਾ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਦਾ ਯੋਧਾ ਰੂਪ ਹੈ: ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੰਘਣੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਲੜਾਈ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਅਜਿੱਤ, ਜਿਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਪਛਾਣਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭੁੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸ਼ਾਂਤ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਕਈ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੇਰ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੋਈ। ਸ਼ਾਕਤ ਪਰੰਪਰਾ ਲਈ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪਰਮ ਮੰਨਦੀ ਹੈ, ਦੁਰਗਾ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਮਦਦਗਾਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪ ਪਰਮ ਸੱਚਾਈ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਲੜਾਕੂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ। ## ਦੁਰਗਾ ਕੌਣ ਹਨ? ਦੁਰਗਾ ਮਹਾਨ ਦੇਵੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ [ਸ਼ਿਵ](https://jugti.com/kosh/religion/other-faiths/shiva/) ਦੀ ਪਤਨੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨਾਲ ਡੂੰਘੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪਾਰਵਤੀ ਕੋਮਲ ਹੈ, ਦੁਰਗਾ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਅਜਿਹੀ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਮੁੜਦੇ ਹਨ ਜੋ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਬੁਰਾਈ ਦੇ ਹਰ ਰੂਪ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਦੈਂਤਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀ, ਅਨਿਆਂ ਅਤੇ ਡਰ ਤੱਕ। ## ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਦਾ ਵਧ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਥਾ ਦੇਵੀ ਮਹਾਤਮਿਆ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਮੱਝ ਦੈਂਤ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵਰ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਦੇਵਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰ ਸਕੇਗਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਬੇਵਸੀ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਕੱਢੀਆਂ, ਜੋ ਰਲ ਕੇ ਇੱਕ ਜਲਦੀ-ਬਲਦੀ ਦੇਵੀ ਬਣ ਗਈਆਂ: ਦੁਰਗਾ। ਹਰ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹਥਿਆਰ ਦਿੱਤਾ: ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਚੱਕਰ, ਸ਼ੰਖ, ਕਮਾਨ। ਆਪਣੇ ਸ਼ੇਰ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਕਈ ਦਿਨ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਲੜੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਰੂਪ ਬਦਲਦਾ ਰਿਹਾ, ਮੱਝ, ਸ਼ੇਰ, ਮਨੁੱਖ, ਹਾਥੀ, ਜਦ ਤੱਕ ਅਖੀਰ ਉਸ ਨੇ ਮੱਝ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦਬੋਚਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਦੈਂਤ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਇਹੋ ਗ੍ਰੰਥ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ [ਕਾਲੀ](https://jugti.com/kosh/religion/other-faiths/kali/) ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਮੱਥੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਵੇਂ ਨਿਕਲੀ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਨੇ ਦੈਂਤ ਭਰਾਵਾਂ ਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ## ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਨੌ ਰੂਪ ਨਵਰਾਤਰੀ ਵਿੱਚ, ਨੌ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਜੋ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਨੌ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਰਾਤ ਲਈ ਇੱਕ: ਸ਼ੈਲਪੁੱਤਰੀ ਪਰਬਤਾਂ ਦੀ ਧੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ ਤਪੱਸਵਿਨੀ, ਚੰਦਰਘੰਟਾ ਜਿਸ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਚੰਦ-ਘੰਟਾ ਹੈ, ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਅੰਡੇ ਦੀ ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਸਕੰਦਮਾਤਾ ਯੁੱਧ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਮਾਂ, ਕਾਟਿਆਇਨੀ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮੀ ਯੋਧਾ, ਕਾਲਰਾਤਰੀ ਹਨੇਰੀ ਸੰਹਾਰਕ, ਮਹਾਗੌਰੀ ਉੱਜਲੀ, ਅਤੇ ਸਿੱਧੀਦਾਤਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ। ਹਰ ਰੂਪ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਵਰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਹਿੰਮਤ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਤੱਕ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੱਕ। ## ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਪਤਝੜ ਦੀ ਸ਼ਰਦ ਨਵਰਾਤਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਮੌਸਮ ਹੈ। ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਵੱਡੇ ਸਜਾਏ ਪੰਡਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਮਾਰਦੀ ਦੇਵੀ ਦੀਆਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ, ਵਿਜੇਦਸ਼ਮੀ ਉੱਤੇ, ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲੂਸ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾ ਕੇ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸਰਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ 2021 ਵਿੱਚ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਰਾਤਾਂ ਗਰਬਾ ਨਾਚ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹੋ ਮੌਸਮ ਦੁਸਹਿਰੇ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਲੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ: ਤ੍ਰਿਕੁਟਾ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ [ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ](https://jugti.com/kosh/religion/mandirs/vaishno-devi-katra/) ਦਾ ਗੁਫਾ ਸਥਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਚੱਟਾਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ [ਕਾਮਾਖਿਆ](https://jugti.com/kosh/religion/mandirs/kamakhya-guwahati/), ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਪੀਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ; ਅਤੇ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ [ਹਿੰਗਲਾਜ ਮਾਤਾ](https://jugti.com/kosh/religion/mandirs/hinglaj-mata-balochistan/), ਜਿੱਥੇ ਮਾਰੂਥਲ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ## ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਦੁਰਗਾ ## ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਨੌਂ ਰੂਪ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੀਆਂ ਨੌਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਨੌਂ ਲਗਾਤਾਰ ਰੂਪਾਂ, ਨਵਦੁਰਗਾ, ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸ਼ੈਲਪੁਤਰੀ ਹਨ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ; ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ, ਤਪੱਸਵੀ ਜਿਸ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ; ਚੰਦਰਘੰਟਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਘੰਟੇ ਵਰਗਾ ਅਰਧ ਚੰਦ ਹੈ, ਸ਼ੇਰ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ; ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨੂੰ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ; ਸਕੰਦਮਾਤਾ, ਯੁੱਧ ਦੇਵਤੇ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦੀ ਮਾਂ; ਕਾਤਿਆਇਨੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਕਾਤਿਆਇਨ ਦੇ ਘਰ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਯੋਧਾ ਕੁੜੀ; ਕਾਲਰਾਤਰੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਰਾਤ ਵਾਲਾ ਰੂਪ; ਮਹਾਗੌਰੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਮਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲੀ; ਅਤੇ ਸਿੱਧੀਦਾਤਰੀ, ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਦਾਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨੌਵੀਂ ਰਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਤਿਉਹਾਰ ਆਖਰੀ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਮਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦੁਰਗਾ ਦੀਆਂ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਜਨਤਕ ਮੂਰਤੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੰਡਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਗਟ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੇਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨੇੜੇ ਹੀ ਹਨ। ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ, ਜਿੱਥੇ ਕੁਦਰਤੀ ਲਾਟਾਂ ਬਿਨਾਂ ਬਾਲਣ ਪੱਥਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨੌਂ ਰੂਪਾਂ ਵਜੋਂ ਪੂਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ, ਉਹ ਮਾਂ ਜੋ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਕਸਬੇ ਤੋਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਜਲੂਸ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਵਰਾਤਰੀ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਬੱਸਾਂ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਸੜਕਾਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਖਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੰਗਰ ਅਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਖਾਸ ਨਿੱਘ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰਦਾ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ [ਦੁਰਗਿਆਣਾ ਮੰਦਰ](https://jugti.com/kosh/religion/mandirs/durgiana-temple-amritsar/), ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤਲਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਲ ਭਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ। ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ [ਦੇਵੀ ਤਲਾਬ ਮੰਦਰ](https://jugti.com/kosh/religion/mandirs/devi-talab-mandir-jalandhar/) ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਤਲਾਅ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਹਰਬੱਲਭ ਸੰਗੀਤ ਸੰਮੇਲਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਦੇਵੀ ਲਈ ਜੌਂ ਬੀਜਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਮੀ ਅਤੇ ਨੌਮੀ ਉੱਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਦੇ ਜੀਵਤ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਰਿਵਾਜ ਨੂੰ ਕੰਜਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਦੂਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ## Related topics [ਕKaliReligion · The dark goddess of time, death and liberation: Durga's fiercest form, who destroys evil and frees her children from fear](https://jugti.com/kosh/religion/kali/)[ਲLakshmiReligion · The goddess of wealth, fortune and prosperity: consort of Vishnu, born from the churning of the ocean, welcomed into every home at Diwali](https://jugti.com/kosh/religion/lakshmi/)[ਸSaraswatiReligion · The goddess of knowledge, learning, music and the arts: white-clad player of the veena, honoured by every student at Vasant Panchami](https://jugti.com/kosh/religion/saraswati/)[ਸShivaReligion · One of the three great gods of Hinduism: destroyer in the Trimurti, supreme god of Shaivism, lord of yoga and meditation](https://jugti.com/kosh/religion/shiva/)[ਭHindu Mandirs in IndiaReligion · The great temples of India, the 12 Jyotirlingas, the Char Dham, and the iconic mandirs, with their styles and stories.](https://jugti.com/kosh/religion/mandirs-in-india/)[ਨNavratriReligion · The nine nights of the goddess: Durga's battle with Mahishasura, the nine forms, garba, fasting and Durga Puja](https://jugti.com/kosh/religion/navratri/)[ਦDussehraReligion · Vijayadashami, the tenth day of Navratri: Ram's victory over Ravana in the north and Durga's over Mahishasura in the east](https://jugti.com/kosh/religion/dussehra/)[ਹHinduismReligion · The Hindu faith: its deities, festivals, ideas and sacred texts, and its deep roots in Punjab](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/)[ਹHinduismReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/hinduism/)[ਨNavratriReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/navratri/)[ਦDussehraReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/dussehra/)[ਕKaliReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/kali/)[ਸSaraswatiReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/saraswati/)[ਲLakshmiReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/lakshmi/)[ਸShivaReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/shiva/)[ਭHindu Mandirs in IndiaReligion · Mandirs & temples](https://jugti.com/kosh/religion/mandirs/mandirs-in-india/) ## Durga in the news [India19 Dead in Kolkata Durga Puja Pandal Stampede; Organisers Detained, Probe Orderedਕੋਲਕਾਤਾ ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਪੰਡਾਲ ਭਗਦੜ 'ਚ 19 ਮੌਤਾਂ; ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ, ਜਾਂਚ ਦੇ ਹੁਕਮ](https://jugti.com/news/india/kolkata-durga-puja-pandal-stampede-19-dead-organisers-detained/) ## More religion entries to explore [ਵVishnuReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/vishnu/)[ਰRamayanaReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/ramayana/)[ਰRamReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/ram/)[ਰRaksha BandhanReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/raksha-bandhan/) [← Back to Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/hinduism/) [← PreviousRamਰਾਮ](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/ram/)[Next →Lakshmiਲਕਸ਼ਮੀ](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/lakshmi/) Sources (3) 1. [Durga Puja - Encyclopaedia Britannica](https://www.britannica.com/topic/Durga-Puja?ref=tripwyz.ai) 2. [Dussehra and Vijayadashami - Encyclopaedia Britannica](https://www.britannica.com/topic/difference-between-Dussehra-and-Vijayadashami) 3. [Navratri - Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Navratri) [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[Who is Durga?](#s-k1k8)[The slaying of Mahishasura](#s-k1kf)[The nine forms of Navratri](#s-k1km)[Festivals and temples](#s-k1kq)[Durga in Punjab](#s-k1l3)[The nine forms of Navratri](#s-k1l5)[Related topics](#related-topics)[In the news](#news)[More religion entries](#more-like-this) Facts Punjabi name ਦੁਰਗਾ What she is The supreme goddess (Shakti) in warrior form Famous victory The slaying of Mahishasura, the buffalo demon Mount (vahana) The lion (sometimes a tiger) Nine forms Shailaputri, Brahmacharini, Chandraghanta, Kushmanda, Skandamata, Katyayani, Kalaratri, Mahagauri, Siddhidatri Great text The Devi Mahatmya, within the Markandeya Purana Main festivals Navratri, Durga Puja, Dussehra (Vijayadashami) Famous temples Vaishno Devi, Kamakhya, Durgiana Temple Amritsar, Devi Talab Mandir Jalandhar ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [People167 entries](https://jugti.com/kosh/people/)[Places12,424 places](https://jugti.com/kosh/places/)[Books55 books](https://jugti.com/kosh/books/)[ੳWords342 words](https://jugti.com/kosh/words/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/)