Source: https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/lakshmi/ ਲਕਸ਼ਮੀ [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[Religion](https://jugti.com/kosh/religions/)/[Hinduism](https://jugti.com/kosh/religions/hinduism/)/Lakshmi Religion · Hinduism # Lakshmiਲਕਸ਼ਮੀ The goddess of wealth, fortune and prosperity: consort of Vishnu, born from the churning of the ocean, welcomed into every home at Diwali [In short](#in-short)[Who is Lakshmi?](#s-k1my)[Born from the ocean of milk](#s-k1n8)[The eight Lakshmis](#s-k1ni)[How is Lakshmi worshipped?](#s-k1nm)[Lakshmi in Punjab](#s-k1nz)[The eight Lakshmis](#s-k1o1)[Related topics](#related-topics)[More religion entries](#more-like-this) In short Lakshmi is the Hindu goddess of wealth, fortune, prosperity and beauty, and the consort of the preserver god Vishnu. Hindus believe she rose from the churning of the ocean of milk, seated on a lotus, and chose Vishnu as her husband. At Diwali her puja is performed in homes, shops and temples everywhere, asking her blessing of abundance for the year ahead, and she is honoured with Ganesh, so that wealth is joined with wisdom. Updated 24 Oct 2026 Facts Punjabi name ਲਕਸ਼ਮੀ What she is Goddess of wealth, fortune, prosperity and beauty Other names Shri, Padma, Kamala, Narayani Consort Vishnu Tridevi One of the three great goddesses, with Parvati and Saraswati Eight forms The Ashtalakshmi: Adi, Dhana, Dhanya, Gaja, Santana, Dhairya, Vijaya and Vidya Lakshmi All 9 facts Symbols Lotus, gold coins, elephants, the owl Day Friday Main festival Diwali (Lakshmi Puja), Dhanteras, Varalakshmi Vratam Full story4 min read Lakshmi is the goddess Hindus invite across their thresholds: the bringer of wealth, luck, beauty and abundance, whose name is also spoken as Shri, the embodiment of auspiciousness itself. She is shown standing or seated on a lotus, golden and serene, coins flowing from one hand while elephants shower her with water, an image found in temples, shops and living rooms across the Hindu world. Prosperity in her keeping is not money alone: tradition counts food, children, courage, victory and knowledge among her gifts. ## Who is Lakshmi? Lakshmi is the consort of [Vishnu](https://jugti.com/kosh/religion/other-faiths/vishnu/), the preserver, and his divine energy, his shakti. With Parvati and [Saraswati](https://jugti.com/kosh/religion/other-faiths/saraswati/) she forms the Tridevi, the triple goddess who mirrors the Trimurti of the gods. The idea of Shri, good fortune and royal splendour, is very old in Indian religion; by the time of the later epics she had become a goddess in full, inseparable from Vishnu, and in the Sri Vaishnava tradition devotion to her is the very doorway to him. ## Born from the ocean of milk Her most famous story is her birth. When the gods and demons churned the ocean of milk to win the nectar of immortality, wonders rose from the waters one by one, and among them came Lakshmi, fully formed and radiant on a lotus, and she chose Vishnu for her husband. Hindu teaching adds that whenever Vishnu descends to earth as an avatar, Lakshmi comes with him as his consort: as Sita beside [Ram](https://jugti.com/kosh/religion/other-faiths/ram/), and as Rukmini, and in the Braj tradition as Radha, beside [Krishna](https://jugti.com/kosh/religion/other-faiths/krishna/). ## The eight Lakshmis Devotees honour Lakshmi in eight forms, the Ashtalakshmi, each a different source of wealth: Adi Lakshmi, the primal goddess; Dhana Lakshmi, wealth in money; Dhanya Lakshmi, the wealth of grain and food; Gaja Lakshmi, shown with elephants, the wealth of fertility and royal power; Santana Lakshmi, the gift of children; Dhairya or Veera Lakshmi, courage; Vijaya Lakshmi, victory; and Vidya Lakshmi, knowledge. The list makes the tradition's point clearly: a household can be poor in one of these while rich in another. ## How is Lakshmi worshipped? Her greatest hour is Diwali, when lamps are lit to guide her into cleaned and decorated homes, and Lakshmi Puja is performed with [Ganesh](https://jugti.com/kosh/religion/other-faiths/ganesh/), the remover of obstacles, so that prosperity arrives with wisdom to use it. Merchants open new account books before her. Two days earlier, Dhanteras is kept for wealth and health; on Fridays women fast for her, and in the south the Varalakshmi Vratam is a major observance. She is worshipped with Vishnu in his greatest temples, where the [Padmanabhaswamy Temple](https://jugti.com/kosh/religion/mandirs/padmanabhaswamy-thiruvananthapuram/) and the [Tirumala Venkateswara Temple](https://jugti.com/kosh/religion/mandirs/tirumala-venkateswara/) honour the divine couple together; her own famous shrines include the Mahalakshmi temples of Kolhapur and Mumbai. ## Lakshmi in Punjab ## The eight Lakshmis Devotees also worship Lakshmi in eight forms together, the Ashta Lakshmi, each guarding one kind of wealth. Adi Lakshmi is the first and timeless goddess; Dhana Lakshmi gives money and gold; Dhanya Lakshmi gives grain and food; Gaja Lakshmi, flanked by elephants, gives royal fortune and the power of the state; Santana Lakshmi gives children; Veera or Dhairya Lakshmi gives courage; Vijaya Lakshmi gives victory in undertakings; and Vidya Lakshmi gives knowledge, the wealth no thief can steal. Temples to the eight together stand in Chennai and elsewhere, and their names make the tradition's point plainly: in Hindu eyes wealth was never only money. Her weekly day is Friday, when women in many regions fast and light lamps for her, and in the south the festival of Varalakshmi Vratam, kept by married women before the full moon of Shravana, sets a decorated pot as the goddess and invites her into the home for the year. At Diwali her expected arrival shapes the whole festival: houses are cleaned and whitewashed weeks ahead, thresholds are painted with her footprints walking inward, and oil lamps are set in rows so that the goddess of fortune, arriving in the dark, will find the way lit and stay. At Diwali Lakshmi shares the merchant's worship with Kubera, the treasurer of the gods, and with the tools of honest trade. Shopkeepers and business families open new account books before her image in the chopda pujan, offer the first page of the ledger to her blessing, and pray not for riches dropped from the sky but for a prosperous year of clean dealing. In Bengal her images sometimes show an owl at her side, her watchful companion through the darkness, a quiet hint that fortune favours those who stay awake and alert. For Punjabi Hindus, Lakshmi Puja is the heart of Diwali night: homes are whitewashed and lit, sweets and new coins are placed before her image, and traders from Ludhiana's markets to Brampton's plazas begin their new ledgers under her name. In farming families her aspect as Dhanya Lakshmi, goddess of grain, is quietly honoured at harvest. Wherever Punjabis have settled, the Diwali lamps are lit for her first. ਲਕਸ਼ਮੀ ਉਹ ਦੇਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਆਪਣੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਅੰਦਰ ਸੱਦਦੇ ਹਨ: ਧੰਨ, ਕਿਸਮਤ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰਤਾ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦਾ ਸਾਕਾਰ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਜਾਂ ਬੈਠੇ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ, ਇੱਕ ਹੱਥ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿੱਕੇ ਵਗਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਹਾਥੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਹਿੰਦੂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ, ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਕੇਵਲ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ: ਪਰੰਪਰਾ ਭੋਜਨ, ਬੱਚੇ, ਹਿੰਮਤ, ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਦੀ ਹੈ। ## ਲਕਸ਼ਮੀ ਕੌਣ ਹਨ? ਲਕਸ਼ਮੀ ਪਾਲਣਹਾਰ [ਵਿਸ਼ਨੂੰ](https://jugti.com/kosh/religion/other-faiths/vishnu/) ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬ੍ਰਹਮ ਸ਼ਕਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ। ਪਾਰਵਤੀ ਅਤੇ [ਸਰਸਵਤੀ](https://jugti.com/kosh/religion/other-faiths/saraswati/) ਨਾਲ ਉਹ ਤ੍ਰਿਦੇਵੀ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਦੇਵੀਆਂ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਵਿਚਾਰ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਸ਼ਾਨ, ਭਾਰਤੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ; ਬਾਅਦ ਦੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿਆਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਹ ਪੂਰੀ ਦੇਵੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਸ਼ਨਵ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੱਕ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ। ## ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚੋਂ ਜਨਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਥਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਰਿੜਕਿਆ, ਤਾਂ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਅਚਰਜ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਿਕਲੀਆਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਆਈ, ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਅਤੇ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਚੁਣਿਆ। ਹਿੰਦੂ ਸਿੱਖਿਆ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਵਤਾਰ ਵਜੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਤਰਦੇ ਹਨ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ: [ਰਾਮ](https://jugti.com/kosh/religion/other-faiths/ram/) ਨਾਲ ਸੀਤਾ ਵਜੋਂ, ਅਤੇ ਰੁਕਮਿਣੀ ਵਜੋਂ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਜ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਰਾਧਾ ਵਜੋਂ, [ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ](https://jugti.com/kosh/religion/other-faiths/krishna/) ਨਾਲ। ## ਅੱਠ ਲਕਸ਼ਮੀਆਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਦੇ ਹਨ, ਅਸ਼ਟਲਕਸ਼ਮੀ, ਹਰ ਇੱਕ ਧੰਨ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਸੋਮਾ: ਆਦਿ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਮੂਲ ਦੇਵੀ; ਧਨ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਪੈਸੇ ਦਾ ਧੰਨ; ਧਾਨਯ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦਾ ਧੰਨ; ਗਜ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਖਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ, ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਧੰਨ; ਸੰਤਾਨ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਵਰ; ਧੈਰਯ ਜਾਂ ਵੀਰ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਹਿੰਮਤ; ਵਿਜੇ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਜਿੱਤ; ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਗਿਆਨ। ਇਹ ਸੂਚੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ## ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਘੜੀ ਦੀਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸਾਫ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਸਜਾਏ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਲਈ ਦੀਵੇ ਜਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪੂਜਾ [ਗਣੇਸ਼](https://jugti.com/kosh/religion/other-faiths/ganesh/) ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਿ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਇਸ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਦੀ ਸੂਝ ਨਾਲ ਆਵੇ। ਵਪਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਵੀਆਂ ਬਹੀਆਂ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਧੰਤੇਰਸ ਧੰਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਰਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵਰਲਕਸ਼ਮੀ ਵਰਤਮ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ [ਪਦਮਨਾਭਸਵਾਮੀ ਮੰਦਰ](https://jugti.com/kosh/religion/mandirs/padmanabhaswamy-thiruvananthapuram/) ਅਤੇ [ਤਿਰੁਮਲਾ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਰ](https://jugti.com/kosh/religion/mandirs/tirumala-venkateswara/) ਬ੍ਰਹਮ ਜੋੜੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਸਨਮਾਨਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਮੰਦਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ## ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ## ਅੱਠ ਲਕਸ਼ਮੀਆਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਅਸ਼ਟ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਹਰ ਇੱਕ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਧੰਨ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਆਦਿ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਦੇਵੀ ਹੈ; ਧਨ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪੈਸਾ ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਧਾਨਿਆ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਖਾਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਗਜ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ, ਸ਼ਾਹੀ ਕਿਸਮਤ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਸੰਤਾਨ ਲਕਸ਼ਮੀ ਬੱਚੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਵੀਰ ਜਾਂ ਧੈਰਿਆ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹਿੰਮਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਵਿਜੈ ਲਕਸ਼ਮੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਲਕਸ਼ਮੀ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਧੰਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਚੋਰ ਨਹੀਂ ਚੁਰਾ ਸਕਦਾ। ਅੱਠਾਂ ਦੇ ਮਿਲ ਕੇ ਮੰਦਰ ਚੇਨਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਫ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਹਿੰਦੂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਧੰਨ ਕਦੇ ਸਿਰਫ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਦਿਨ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵਰਤ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦੀਵੇ ਜਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵਰਲਕਸ਼ਮੀ ਵਰਤਮ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ, ਜੋ ਵਿਆਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਸ਼ਰਾਵਣ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਕ ਸਜਾਏ ਘੜੇ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਵਜੋਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲ ਲਈ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੀਵਾਲੀ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਸ ਵਾਲੀ ਆਮਦ ਸਾਰੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਢਾਲਦੀ ਹੈ: ਘਰ ਹਫਤਿਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਫ ਅਤੇ ਚੂਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦਹਿਲੀਜ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਤੁਰਦੇ ਰੰਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੇ ਦੀਵੇ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਿਆਂ, ਰਾਹ ਰੌਸ਼ਨ ਪਾਵੇ ਅਤੇ ਰੁਕ ਜਾਵੇ। ਦੀਵਾਲੀ ਉੱਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਪਾਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੁਬੇਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨਚੀ, ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਵਪਾਰ ਦੇ ਔਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਚੋਪੜਾ ਪੂਜਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਅੱਗੇ ਨਵੀਆਂ ਵਹੀ-ਖਾਤਾ ਕਿਤਾਬਾਂ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਖਾਤੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸੀਸ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗੀ ਦੌਲਤ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਫ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸਾਲ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਕਦੇ ਕਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਉੱਲੂ ਵਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚੌਕਸ ਸਾਥੀ, ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਸੰਕੇਤ ਕਿ ਕਿਸਮਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜਾਗਦੇ ਅਤੇ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਲਈ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪੂਜਾ ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਰਾਤ ਦਾ ਦਿਲ ਹੈ: ਘਰਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮਿਠਾਈਆਂ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸਿੱਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਅੱਗੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਰੈਂਪਟਨ ਦੇ ਪਲਾਜ਼ਿਆਂ ਤੱਕ ਵਪਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਆਪਣੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਬਹੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਦੀ ਦੇਵੀ ਧਾਨਯ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਵਾਢੀ ਵੇਲੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਵੱਸੇ ਹਨ, ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਦੀਵੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ## Related topics [ਵVishnuReligion · The preserver of the Trimurti and supreme God of Vaishnavism, who descends to earth in ten famous avatars including Ram and Krishna](https://jugti.com/kosh/religion/vishnu/)[ਗGaneshReligion · The elephant-headed son of Shiva and Parvati: remover of obstacles, god of beginnings and wisdom, worshipped first before every venture](https://jugti.com/kosh/religion/ganesh/)[ਸSaraswatiReligion · The goddess of knowledge, learning, music and the arts: white-clad player of the veena, honoured by every student at Vasant Panchami](https://jugti.com/kosh/religion/saraswati/)[ਦDurgaReligion · The warrior goddess of Hinduism: form of the supreme Shakti who slew the buffalo demon Mahishasura, worshipped at Navratri and Durga Puja](https://jugti.com/kosh/religion/durga/)[ਭHindu Mandirs in IndiaReligion · The great temples of India, the 12 Jyotirlingas, the Char Dham, and the iconic mandirs, with their styles and stories.](https://jugti.com/kosh/religion/mandirs-in-india/)[ਦDiwaliReligion · The Hindu festival of lights: five days of lamps, Lakshmi worship and the victory of light over darkness](https://jugti.com/kosh/religion/diwali/)[ਰRaksha BandhanReligion · The festival of the protective thread: a sister ties a rakhi on her brother's wrist on the full moon of Shravana](https://jugti.com/kosh/religion/raksha-bandhan/)[ਹHinduismReligion · The Hindu faith: its deities, festivals, ideas and sacred texts, and its deep roots in Punjab](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/)[ਹHinduismReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/hinduism/)[ਰRaksha BandhanReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/raksha-bandhan/)[ਦDiwaliReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/diwali/)[ਸSaraswatiReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/saraswati/)[ਗGaneshReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/ganesh/)[ਦDurgaReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/durga/)[ਵVishnuReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/vishnu/)[ਭHindu Mandirs in IndiaReligion · Mandirs & temples](https://jugti.com/kosh/religion/mandirs/mandirs-in-india/) ## More religion entries to explore [ਸShivaReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/shiva/)[ਕKrishnaReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/krishna/)[ਰRamReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/ram/)[ਹHanumanReligion · Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/hanuman/) [← Back to Hinduism](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/hinduism/) [← PreviousDurgaਦੁਰਗਾ](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/durga/)[Next →Ganeshਗਣੇਸ਼](https://jugti.com/kosh/religion/hinduism/ganesh/) Sources (3) 1. [Lakshmi - Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Dhanalakshmi) 2. [Lakshmi - Encyclopaedia Britannica (1911 text, StudyLight)](https://www.StudyLight.org/encyclopedias/eng/bri/l/lakshmi.html) 3. [Lakshmi - Simple English Wikipedia](https://simple.wikipedia.org/wiki/Lakshmi) [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[Who is Lakshmi?](#s-k1my)[Born from the ocean of milk](#s-k1n8)[The eight Lakshmis](#s-k1ni)[How is Lakshmi worshipped?](#s-k1nm)[Lakshmi in Punjab](#s-k1nz)[The eight Lakshmis](#s-k1o1)[Related topics](#related-topics)[More religion entries](#more-like-this) Facts Punjabi name ਲਕਸ਼ਮੀ What she is Goddess of wealth, fortune, prosperity and beauty Other names Shri, Padma, Kamala, Narayani Consort Vishnu Tridevi One of the three great goddesses, with Parvati and Saraswati Eight forms The Ashtalakshmi: Adi, Dhana, Dhanya, Gaja, Santana, Dhairya, Vijaya and Vidya Lakshmi Symbols Lotus, gold coins, elephants, the owl Day Friday Main festival Diwali (Lakshmi Puja), Dhanteras, Varalakshmi Vratam ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [People194 entries](https://jugti.com/kosh/people/)[Places12,425 places](https://jugti.com/kosh/places/)[Books55 books](https://jugti.com/kosh/books/)[ੳWords382 words](https://jugti.com/kosh/words/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/)