Source: https://jugti.com/kosh/religion/practices/khalsa-bole/ ਖਾਲਸਈ ਬੋਲੇ [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[Religion](https://jugti.com/kosh/religions/)/[Practices & customs](https://jugti.com/kosh/religions/practices/)/Khalsa Bole Religion · Practices & customs # Khalsa Boleਖਾਲਸਈ ਬੋਲੇ Khalsa Bole: the bravado speech of the Nihang Singhs explained, why chickpeas are almonds and one Sikh is sava lakh, its 18th century origins in persecution, and its place in Chardi Kala [In short](#in-short)[What are Khalsa Bole?](#s-s2)[Why did the Khalsa invent a language of bravado?](#s-s4)[When did Khalsa Bole begin?](#s-s6)[Why do Nihangs call chickpeas almonds?](#s-s8)[What do Khalsa Bole words sound like?](#s-s10)[Are Khalsa Bole still spoken today?](#s-s13)[Related topics](#related-topics)[More religion entries](#more-like-this) In short Khalsa Bole, also called Gargajj Bole, words that thunder, is the bravado speech of the Akali Nihang Singhs. Born in the persecutions of the 1700s, it renames hardship as plenty: roasted chickpeas are almonds, a broken hut is a palace of mirrors, and to die is to ascend. It is Chardi Kala, ever rising optimism, turned into a language. Updated 29 Oct 2026 Facts Punjabi name ਖਾਲਸਈ ਬੋਲੇ Punjabi name Khalsai Bole, ਖਾਲਸਈ ਬੋਲੇ, also Khalsa Boli and Gargajj Bole, words that thunder Type A bravado based language variety, or lect, of Punjabi, spoken by the Akali Nihang Singhs Era Early 18th century to the present Word sources Punjabi and its dialects, with Old Hindi and Persian Guiding spirit Chardi Kala, ever rising optimism in the face of adversity All 11 facts Famous example Badam, almonds, means roasted chickpeas, the food of necessity renamed as the richest nut Counting One Sikh is sava lakh, 125,000; five Sikhs are five lakhs Death in the bole Charhai karna, to ascend; sickness is Dharam Raj di dhee, the daughter of the angel of death Recorded in The Mahan Kosh and Sampardaic Ucharan Bodh; described for outsiders as early as a 1903 guide to Darbar Sahib Scholarly name Teja Singh called it the Vocabulary of Heroes in Humour in Sikhism, 1929 Full story5 min read Khalsa Bole is a language built to laugh at hardship. It is the special speech of the Nihang Singhs, the armed Akali order of the Khalsa, in which ordinary Punjabi words are given grand, defiant new meanings: roasted chickpeas become almonds, a tumbledown hut becomes a palace of mirrors, salt becomes the essence of all taste, and a single Sikh becomes sava lakh, one hundred and twenty five thousand. Sant Singh Sekhon, quoted in the scholarship, calls it a grandiloquent patois of euphemisms and jargon symbolic of high spirited confidence and courage. ## What are Khalsa Bole? Khalsa Bole, in Gurmukhi Khalsai Bole or Khalsa Boli, means the words of the Khalsa. The same speech carries other names that describe it well: Gargajj Bole, words that thunder; Nihang Singhan de Bole, the words of the Nihang Singhs; and simply Khalsa de Bole. Scholars describe it as a language variety, a lect, developed and spoken by the Akali Nihang sect, drawing its words from Punjabi and its dialects, with Old Hindi and Persian mixed in, exactly the mixed speech of the Punjab the Nihangs marched through. It has also been described as a coded language, and both descriptions are true: it hid meaning from outsiders, and it lifted the spirits of insiders. Its closest relatives on this site are the jaikara [Bole So Nihal](https://jugti.com/kosh/religion/practices/bole-so-nihal/) and the ideal of the [Sant Sipahi](https://jugti.com/kosh/religion/practices/sant-sipahi/), the saint soldier whose speech this is. ## Why did the Khalsa invent a language of bravado? The purpose is stated in one phrase: [Chardi Kala](https://jugti.com/kosh/religion/practices/chardi-kala/), the Sikh discipline of remaining ever optimistic, in high spirits whatever comes. Wikipedia, summarising the scholarship, says the dialect serves martial and mental objectives: it helps speaker and listeners stay in high spirits in the face of adversity, and it works as a verbal act of dissent in troubling circumstances. The Oxford Handbook of Sikh Studies, quoting Pashaura Singh and Louis Fenech on Sekhon, explains the mechanism: the different meanings are metaphors of optimism and belief in the inevitable achievement of the goal. A Nihang eating parched gram of necessity describes himself as eating almonds. Onions are silver pieces, while rupees, the money of the world that hunted him, are mere pebbles, and a wooden club is the repository of wisdom. Poverty is renamed wealth, wealth is renamed dirt, and the renaming itself is the victory. ## When did Khalsa Bole begin? The speech belongs to the hardest century in Sikh history. It developed in the 1700s, in the decades of intense persecution by the Mughal and then the Durrani empires, after a Mughal edict of 10 December 1710 ordered action against the Sikhs, when the Khalsa left the towns for the mountains, jungles and deserts to survive what Wikipedia plainly calls genocidal policies. Who coined it first is not settled. Some claim it was invented by Baba Banda Singh Bahadur, the Guru and his general. The historian Jasbir Singh Sarna places its evolution in the time of Nawab Kapur Singh, and Piara Singh Padam assigns its origin to the eighteenth century generally. What is certain is the setting: a hunted army that refused to speak like victims, and built its refusal into its vocabulary. ## Why do Nihangs call chickpeas almonds? Because in the days of Abdali the almonds were on the other side. SikhTranslations, retelling the tradition, sets the scene: the invading Pathans carried almonds, raisins and dried fruit in their pockets, while the pockets of the jungle dwelling Nihangs held chickpeas. Seeing the enemy and his luxury, the Singhs did not flinch. They named their chickpeas badaam, almonds, and stayed in Chardi Kala. The joke has a hard history inside it: parched gram was the food of necessity, the meal of men with prices on their heads, and calling it the richest of nuts turned a confession of poverty into a boast. Sekhon makes the same point in the Oxford Handbook account: taking a meal of parched gram of necessity, a Nihang would describe himself as eating almonds. The word survives today, and Nihangs still call chickpeas badaam. ## What do Khalsa Bole words sound like? The examples recorded by SikhiWiki from the Nihang tradition show the pattern at work in every direction. Death is never death: to die is charhai karna, to ascend, to rise. Sickness is Dharam Raj di dhee, the daughter of the angel of death, come in service. A calamity is swarag, heaven. A broken hut, a tutti hoi chhann, is a sheesh mahal, a palace of mirrors. Having nothing left at all is mast, carefree bliss. Salt is sarab ras, the essence of all flavours, because it carries every taste food needs. Grass is hara palla, the green spread. Coarse grain is Gurmukhi parshad. Rupees are chhillar, tree bark. And one person is never one: ek is sava lakh, one and a quarter lakh, 125,000, because Guru Gobind Singh Ji promised to make one Sikh a match for a lakh and a quarter. Oneself is simply fauj, the army. Outsiders noticed early. An account from 1903, printed in a guide to Darbar Sahib at Amritsar and quoted on Wikipedia, describes it with amused respect: if an Akali wishes to say that five of his order are present, he will say five lakhs are before you; asked how he is, he replies that the army is well; asked where he has come from, he says the troops marched from Lahore. Every answer refuses smallness. The numbers, the ranks and the titles all run one way, upward. ## Are Khalsa Bole still spoken today? Yes, wherever the Nihangs gather. The dialect is still used by modern Akali Nihangs in their encampments, their chhaunis, and in conversation with the public, where it now serves comedy as well as secrecy. Many old terms have been forgotten and lost, the scholarship notes, but new ones continue to be coined for modern things, which is the sign of a living speech rather than a museum piece. The writer Teja Singh, in Humour in Sikhism in 1929, gave the speech its finest English name: a Vocabulary of Heroes, in which the things connected with the difficulties of life were expressed in terms of such cheerfulness and bravado, as if, for the Sikhs, pain and suffering had lost all meaning. Three centuries on, that remains the best one line account of what Khalsa Bole are for. ਖਾਲਸਾ ਬੋਲੇ ਮੁਸੀਬਤ ਉੱਤੇ ਹੱਸਣ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਬੋਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ, ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਅਕਾਲੀ ਫੌਜ, ਦੀ ਖਾਸ ਬੋਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਅੜੀਅਲ ਨਵੇਂ ਭਾਵ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭੁੱਜੇ ਛੋਲੇ ਬਦਾਮ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਟੁੱਟੀ ਝੁੱਗੀ ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਲ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਲੂਣ ਸਾਰੇ ਸੁਆਦਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਕੱਲਾ ਸਿੱਖ ਸਵਾ ਲੱਖ, ਇੱਕ ਲੱਖ ਪੱਚੀ ਹਜ਼ਾਰ, ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਦਵਤਾ ਵਿੱਚ ਹਵਾਲਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਉੱਚੇ ਹੌਸਲੇ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਰੂਪਕਾਂ ਅਤੇ ਖਾਸ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਬੋਲਚਾਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ## ਖਾਲਸਾ ਬੋਲੇ ਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਖਾਲਸਾ ਬੋਲੇ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਖਾਲਸੇ ਦੇ ਬੋਲ, ਖਾਲਸੇ ਦੇ ਸ਼ਬਦ। ਇਸੇ ਬੋਲੀ ਦੇ ਹੋਰ ਨਾਂ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਗੜਗੱਜ ਬੋਲੇ, ਗਰਜਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ। ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਬੋਲੇ। ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਲਸਾ ਦੇ ਬੋਲੇ। ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੋਲੀ ਦਾ ਰੂਪ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਕਾਲੀ ਨਿਹੰਗ ਸੰਪਰਦਾ ਨੇ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਬੋਲੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਉਪਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਨਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਰਲੀ ਹੋਈ, ਠੀਕ ਉਹੀ ਰਲੀ ਮਿਲੀ ਬੋਲੀ ਜੋ ਉਸ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਹੰਗ ਲੰਘਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਕੇਤਕ ਬੋਲੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਗੱਲਾਂ ਸੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਬਾਹਰਲਿਆਂ ਤੋਂ ਭਾਵ ਲੁਕਾਉਂਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਅੰਦਰਲਿਆਂ ਦੇ ਹੌਸਲੇ ਚੁੱਕਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਾਈਟ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜੈਕਾਰਾ ਬੋਲੇ ਸੋ ਨਿਹਾਲ ਅਤੇ ਸੰਤ ਸਿਪਾਹੀ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਤ ਸੈਨਿਕ ਜਿਸ ਦੀ ਇਹ ਬੋਲੀ ਹੈ। ## ਖਾਲਸੇ ਨੇ ਅੜੀਅਲ ਹੌਸਲੇ ਵਾਲੀ ਬੋਲੀ ਕਿਉਂ ਬਣਾਈ? ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇੱਕੋ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ, ਹਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਸਵੰਦ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਹੌਸਲੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ, ਵਿਦਵਤਾ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਦਿੰਦਿਆਂ, ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬੋਲੀ ਜੰਗੀ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ, ਦੋਵੇਂ ਮਕਸਦ ਪੂਰੇ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਸੀਬਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉੱਚੇ ਹੌਸਲੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਔਖੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੂੰਹੋਂ ਕੀਤਾ ਇਨਕਾਰ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਔਕਸਫੋਰਡ ਹੈਂਡਬੁੱਕ ਔਫ ਸਿੱਖ ਸਟੱਡੀਜ਼, ਪਸ਼ੌਰਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਲੂਈ ਫੈਨੇਕ ਰਾਹੀਂ ਸੇਖੋਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ, ਇਸ ਦਾ ਢੰਗ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਵੱਖਰੇ ਭਾਵ ਆਸ ਦੇ ਰੂਪਕ ਹਨ ਅਤੇ ਟੀਚੇ ਦੀ ਅਟੱਲ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਯਕੀਨ ਹਨ। ਲੋੜ ਵਜੋਂ ਭੁੱਜੇ ਛੋਲੇ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਨਿਹੰਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਦਾਮ ਖਾਂਦਾ ਦੱਸੇਗਾ। ਪਿਆਜ਼ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰੁਪਏ, ਉਸ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪੈਸੇ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਕੇਵਲ ਕੰਕਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦਾ ਡੰਡਾ ਅਕਲ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ। ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਨਾਂ ਦੌਲਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੌਲਤ ਦਾ ਨਾਂ ਮਿੱਟੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਨਾਂ ਬਦਲਣਾ ਆਪ ਹੀ ਜਿੱਤ ਹੈ। ## ਖਾਲਸਾ ਬੋਲੇ ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ? ਇਹ ਬੋਲੀ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖੀ ਸਦੀ ਦੀ ਹੈ। ਇਹ 1700 ਵਾਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸੀ, ਮੁਗਲਾਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੁਰਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਭਾਰੀ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, 10 ਦਸੰਬਰ 1710 ਦੇ ਉਸ ਮੁਗਲ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਸ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਖਾਲਸਾ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡ ਕੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਮਾਰੂਥਲਾਂ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ ਨੇ ਘੜਿਆ, ਇਹ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਨੇ ਬਣਾਈ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ। ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ ਸਰਨਾ ਇਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਪਦਮ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਅਠਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਗੱਲ ਪੱਕੀ ਹੈ ਉਹ ਹੈ ਮਾਹੌਲ। ਇੱਕ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਈ ਫੌਜ ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਇਆਂ ਵਾਂਗ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਨਕਾਰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਘੜ ਲਿਆ। ## ਨਿਹੰਗ ਛੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬਦਾਮ ਕਿਉਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ? ਕਿਉਂਕਿ ਅਬਦਾਲੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਦਾਮ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਨ। ਸਿੱਖਟਰਾਂਸਲੇਸ਼ਨਜ਼, ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਦੱਸਦਿਆਂ, ਦ੍ਰਿਸ਼ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਹਮਲਾਵਰ ਪਠਾਣ ਆਪਣੀਆਂ ਜੇਬਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਾਮ, ਸੌਂਗੀ ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨਿਹੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਜੇਬਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਲੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਵੈਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਐਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਸਿੰਘ ਝਿਜਕੇ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਲਿਆਂ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਾਮ ਰੱਖ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਮਜ਼ਾਕ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਔਖਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ। ਭੁੱਜੇ ਛੋਲੇ ਲੋੜ ਦਾ ਖਾਣਾ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੰਦਿਆਂ ਦਾ ਖਾਣਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਉੱਤੇ ਇਨਾਮ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗਾ ਮੇਵਾ ਰੱਖਣਾ ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਇਕਬਾਲ ਨੂੰ ਸ਼ੇਖੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਸੇਖੋਂ ਔਕਸਫੋਰਡ ਹੈਂਡਬੁੱਕ ਵਾਲੇ ਵੇਰਵੇ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਲੋੜ ਵਜੋਂ ਭੁੱਜੇ ਛੋਲਿਆਂ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਿਆਂ ਨਿਹੰਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਦਾਮ ਖਾਂਦਾ ਦੱਸੇਗਾ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅੱਜ ਤੱਕ ਜਿਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿਹੰਗ ਅੱਜ ਵੀ ਛੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬਦਾਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ## ਖਾਲਸਾ ਬੋਲਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਸੁਣਦੇ ਹਨ? ਸਿੱਖੀਵਿਕੀ ਵੱਲੋਂ ਨਿਹੰਗ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਉਦਾਹਰਨ ਹਰ ਪਾਸੇ ਇਸ ਢੰਗ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮੌਤ ਕਦੇ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਮਰਨਾ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹਨਾ, ਉੱਠਣਾ। ਬਿਮਾਰੀ ਧਰਮ ਰਾਜ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਮੌਤ ਦੇ ਫਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਧੀ, ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੋਈ। ਮੁਸੀਬਤ ਸਵਰਗ ਹੈ। ਟੁੱਟੀ ਝੁੱਗੀ ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਲ ਹੈ, ਸ਼ੀਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਮਹਲ। ਕੋਲ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਹੋਣਾ ਮਸਤ ਹੈ, ਬੇਫਿਕਰ ਅਨੰਦ। ਲੂਣ ਸਰਬ ਰਸ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸੁਆਦਾਂ ਦਾ ਸਾਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਰ ਉਹ ਸੁਆਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਘਾਹ ਹਰਾ ਪੱਲਾ ਹੈ, ਹਰੀ ਚਾਦਰ। ਮੋਟਾ ਅਨਾਜ ਗੁਰਮੁਖੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਹੈ। ਰੁਪਏ ਛਿੱਲੜ ਹਨ, ਰੁੱਖ ਦੀ ਛਿੱਲ। ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੰਦਾ ਕਦੇ ਇੱਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇੱਕ ਸਵਾ ਲੱਖ ਹੈ, ਇੱਕ ਲੱਖ ਪੱਚੀ ਹਜ਼ਾਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਸਵਾ ਲੱਖ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਫੌਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਹਰਲਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਛੇਤੀ ਵੇਖ ਲਿਆ। 1903 ਦਾ ਇੱਕ ਵੇਰਵਾ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਗਾਈਡ ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਹਾਸੇ ਅਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਅਕਾਲੀ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੇ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਪੰਜ ਬੰਦੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਹੇਗਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੰਜ ਲੱਖ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਹਾਲ ਪੁੱਛੋ ਤਾਂ ਉਹ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫੌਜ ਠੀਕ ਹੈ। ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਉਹ ਆਇਆ ਕਿੱਥੋਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫੌਜਾਂ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਚੱਲੀਆਂ। ਹਰ ਜਵਾਬ ਛੋਟੇਪਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਿਣਤੀ, ਅਹੁਦੇ ਅਤੇ ਖਿਤਾਬ, ਸਭ ਇੱਕੋ ਪਾਸੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਉੱਪਰ ਵੱਲ। ## ਕੀ ਖਾਲਸਾ ਬੋਲੇ ਅੱਜ ਵੀ ਬੋਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਨਿਹੰਗ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੋਲੀ ਅੱਜ ਦੇ ਅਕਾਲੀ ਨਿਹੰਗ ਆਪਣੀਆਂ ਛਾਉਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਹੁਣ ਗੁਪਤਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਹਾਸੇ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਬਦ ਭੁੱਲੇ ਅਤੇ ਗੁਆਚ ਗਏ ਹਨ, ਵਿਦਵਤਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੋਕੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਅਜੇ ਵੀ ਘੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਜਿਉਂਦੀ ਬੋਲੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ, ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਨਹੀਂ। ਲੇਖਕ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਨੇ 1929 ਵਿੱਚ ਹਿਊਮਰ ਇਨ ਸਿੱਖਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ। ਬਹਾਦਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਔਕੜਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਐਨੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਅੜੀਅਲ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਕਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਦਰਦ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਭਾਵ ਹੀ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਤਿੰਨ ਸਦੀਆਂ ਬਾਅਦ, ਖਾਲਸਾ ਬੋਲੇ ਕਿਸ ਲਈ ਹਨ, ਇਸ ਦਾ ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਇੱਕ ਪੰਕਤੀ ਵਾਲਾ ਵੇਰਵਾ ਹੈ। ## Related topics [ਚChardi KalaReligion · Chardi Kala: the Sikh state of ever rising spirits, eternal optimism and high morale held through faith in Naam and acceptance of Bhana](https://jugti.com/kosh/religion/chardi-kala/)[ਖKhalsa PanthReligion · Khalsa Panth: the collective body of initiated Sikhs founded by Guru Gobind Singh Ji at Anandpur Sahib on Vaisakhi 1699, its Panj Pyare, Five Ks and Guru Panth role](https://jugti.com/kosh/religion/khalsa-panth/)[ਸSant SipahiReligion · Sant Sipahi: the Sikh saint soldier ideal explained, why Sant comes before Sipahi, Guru Hargobind Ji and Miri Piri, Guru Gobind Singh Ji and the Khalsa, and the rules of the sword](https://jugti.com/kosh/religion/sant-sipahi/)[ਬBole So NihalReligion · Bole So Nihal, Sat Sri Akal: what the Sikh jaikara means word by word, its place at the end of Ardas, its Khalsa history, and how Sat Sri Akal became a greeting](https://jugti.com/kosh/religion/bole-so-nihal/)[ਪPanj GunReligion · Panj Gun: the Five Virtues in Sikhism, Sat, Santokh, Daya, Nimrata and Pyar, what each one means, its roots in Gurbani, and how the virtues answer the five thieves](https://jugti.com/kosh/religion/panj-gun/)[ਦDeg Tegh FatehReligion · Deg Tegh Fateh: the Sikh ideal of the cauldron and the sword, feeding everyone and protecting the weak, and what victory means in this saying](https://jugti.com/kosh/religion/deg-tegh-fateh/)[ਰRaj Karega KhalsaReligion · Raj Karega Khalsa: what the dohra sung after Ardas means word by word, where the words come from in Bhai Nand Lal Ji and his Tankhahnama, and how Sikhs read its promise of rule](https://jugti.com/kosh/religion/raj-karega-khalsa/)[ਸSat Sri AkalReligion · Practices & customs](https://jugti.com/kosh/religion/practices/sat-sri-akal/)[ਸSava LakhReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/sava-lakh/)[ਨNihang SinghsReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/nihang/)[ਰRaj Karega KhalsaReligion · Practices & customs](https://jugti.com/kosh/religion/practices/raj-karega-khalsa/)[ਸSant SipahiReligion · Practices & customs](https://jugti.com/kosh/religion/practices/sant-sipahi/)[ਬBole So NihalReligion · Practices & customs](https://jugti.com/kosh/religion/practices/bole-so-nihal/)[ਪPanj GunReligion · Practices & customs](https://jugti.com/kosh/religion/practices/panj-gun/)[ਦDeg Tegh FatehReligion · Practices & customs](https://jugti.com/kosh/religion/practices/deg-tegh-fateh/)[ਖKhalsa PanthReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/khalsa-panth/)[ਚChardi KalaReligion · Practices & customs](https://jugti.com/kosh/religion/practices/chardi-kala/) ## More religion entries to explore [ਚChaur SahibReligion · Practices & customs](https://jugti.com/kosh/religion/practices/chaur-sahib/)[ਨNaam KaranReligion · Practices & customs](https://jugti.com/kosh/religion/practices/naam-karan/)[ਸSukhasanReligion · Practices & customs](https://jugti.com/kosh/religion/practices/sukhasan/)[ਕKathaReligion · Practices & customs](https://jugti.com/kosh/religion/practices/katha/) Sources (3) 1. [Khalsa bole, Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Khalsa%5Fbole) 2. [Nihang, SikhiWiki](https://www.sikhiwiki.org/index.php/Nihang) 3. [GarrhGajj Bole (Code Words), SikhTranslations](https://www.sikhtranslations.com/garrhgajj-bole-code-words/) [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[What are Khalsa Bole?](#s-s2)[Why did the Khalsa invent a language of bravado?](#s-s4)[When did Khalsa Bole begin?](#s-s6)[Why do Nihangs call chickpeas almonds?](#s-s8)[What do Khalsa Bole words sound like?](#s-s10)[Are Khalsa Bole still spoken today?](#s-s13)[Related topics](#related-topics)[More religion entries](#more-like-this) Facts Punjabi name ਖਾਲਸਈ ਬੋਲੇ Punjabi name Khalsai Bole, ਖਾਲਸਈ ਬੋਲੇ, also Khalsa Boli and Gargajj Bole, words that thunder Type A bravado based language variety, or lect, of Punjabi, spoken by the Akali Nihang Singhs Era Early 18th century to the present Word sources Punjabi and its dialects, with Old Hindi and Persian Guiding spirit Chardi Kala, ever rising optimism in the face of adversity Famous example Badam, almonds, means roasted chickpeas, the food of necessity renamed as the richest nut Counting One Sikh is sava lakh, 125,000; five Sikhs are five lakhs Death in the bole Charhai karna, to ascend; sickness is Dharam Raj di dhee, the daughter of the angel of death Recorded in The Mahan Kosh and Sampardaic Ucharan Bodh; described for outsiders as early as a 1903 guide to Darbar Sahib Scholarly name Teja Singh called it the Vocabulary of Heroes in Humour in Sikhism, 1929 ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [People489 entries](https://jugti.com/kosh/people/)[Places12,428 places](https://jugti.com/kosh/places/)[Books235 books](https://jugti.com/kosh/books/)[ੳWords607 words](https://jugti.com/kosh/words/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/)