Source: https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/akal-ustat/ ਅਕਾਲ ਉਸਤਤਿ [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[Religion](https://jugti.com/kosh/religions/)/[Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religions/scriptures/)/Akal Ustat Religion · Scriptures & texts # Akal Ustatਅਕਾਲ ਉਸਤਤਿ Akal Ustat: Guru Gobind Singh Ji's 271-verse praise of the Timeless One in the Dasam Granth [In short](#in-short)[What is Akal Ustat?](#s-k2)[The name and the opening lines](#s-k5)[When was Akal Ustat composed?](#s-k8)[What does the poem say?](#s-k12)[The poetry: language and metres](#s-k17)[How is Akal Ustat used today?](#s-k20)[Questions scholars still discuss](#s-k23)[Related topics](#related-topics)[More religion entries](#more-like-this) In short Akal Ustat is a devotional poem by Guru Gobind Singh Ji, the tenth Sikh Guru, and the second composition of the Dasam Granth. In 271 verses written in Braj Bhasha, it praises Akal, the Timeless One, a God beyond form, caste and ritual, and declares that all human beings are one. Parts of it are read during Amrit Sanchar, and its most quoted line calls on all people to recognise humankind as one. Updated 07 Nov 2026 Facts Punjabi name ਅਕਾਲ ਉਸਤਤਿ Author Guru Gobind Singh Ji Scripture Dasam Granth (second composition, after Jaap Sahib) Language Braj Bhasha, written in Gurmukhi script Verses 271, plus a half verse Metres Twelve different metres All 11 facts Composed Opening section 1684, remainder 1691 (another source gives 1677) Title meaning Praise of the Timeless One, from its first and last words Opening lines First four lines in Guru Gobind Singh Ji's own hand First compiled Around 1735, by Bhai Mani Singh Ji Recited Parts read during Amrit Sanchar Full story7 min read Akal Ustat is a devotional poem by Guru Gobind Singh Ji, the tenth Sikh Guru, praising Akal, the Timeless One. Written in Braj Bhasha and set in the Dasam Granth, its 271 verses describe a God beyond form, caste and ritual, and declare that all human beings are one. ## What is Akal Ustat? Akal Ustat is the second composition in the Dasam Granth, the collection of writings attributed to Guru Gobind Singh Ji. It follows Jaap Sahib and comes before Bachitar Natak in the order of the Granth. The whole poem is a praise of God, and its name says so plainly. Akal means the Timeless One, the being beyond time and death. Ustat, from the Sanskrit word stuti, means praise. Together the words mean the praise of the Timeless One. The poem is largely devotional in nature, but it is not only a hymn. Across its 271 verses, Guru Gobind Singh Ji describes God in many ways, questions empty ritual, and speaks directly against the idea that any group of people is higher than another by birth, religion, region or colour. For readers coming to the Dasam Granth for the first time, Akal Ustat is one of the clearest places to see what Guru Gobind Singh Ji taught about God and about humanity. ## The name and the opening lines Akal Ustat is the only major composition in the Dasam Granth that carries no title of its own. The name it is known by is made from its own words, its first word, Akal, and its last word, Ustati, meaning praise. The Sikh Encyclopedia notes this detail, and it tells us something about how the text reached us. The poem was not presented as a finished book with a title page. It was a composition that circulated among Sikhs and took its name from the words that open and close it. The opening of the text carries a note that has always mattered to readers. It says the first four lines are a copy of the Tenth Guru's own handwriting, and that what follows is the scribe's writing. Those four opening lines are an invocation to God as protector. They address God as Akal Purakh, the Timeless Being, and as Sarab Loh, the All Steel, a name that joins divine protection to the steel of the sword. The poem begins, in other words, not with argument but with a prayer for shelter. ## When was Akal Ustat composed? The dates given for the composition come from the Sikh Encyclopedia. The opening section is dated to 1684, and the remainder to 1691\. Another early source, the Chaupa Singh Rehitnama, gives 1677 as the year of completion. The difference is a reminder that the dates of early Sikh writings are often given differently in different sources, and no single date should be stated as certain without noting the variation. What is more certain is the setting. The late seventeenth century was a time of great change for the Sikh community. Guru Gobind Singh Ji was building the Khalsa and shaping a community that would stand on its own feet, spiritually and in the world. The Dasam Granth gathers the writings of this period, and Akal Ustat belongs to its devotional core, alongside Jaap Sahib. The first full copy of the Dasam Granth was prepared much later, around 1735, by Bhai Mani Singh Ji, who gathered the Guru's compositions into one volume. There is also a physical link between the poem and the Guru's own life. Verses of Akal Ustat are inscribed on a plate of the charaina, the four-mirror body armour, that Guru Gobind Singh Ji is said to have worn at the Battle of Bhangani, around 1688\. The armour plate carries the opening lines of the composition, a sign of how closely the poem was tied to the Guru's own sense of divine protection in battle. ## What does the poem say? The poem opens by naming God in many forms. God is called Akal Purakh, Sarab Loh, Sarab Kaal and Maha Kaal, names that speak of a being beyond time, beyond death, and present everywhere. Verse after verse describes a God who has no colour, no form, no mark, no caste and no lineage, who is without enemy or friend, father or mother, and yet is closer than close, dwelling in water, on earth and in the heavens. The point is made again and again: the Timeless One cannot be held inside any one image, name or community. From this vision of God, the poem draws a firm conclusion about people. In one of its most quoted verses, Guru Gobind Singh Ji says that one person is Hindu and another Muslim, one Shia and another Sunni, but all human beings, as a species, are recognised as one and the same. The verse is numbered 85 in some editions and is often quoted with the line "Maanas ki jaat sabhe eke pehchanbo", recognise all of humankind as one. The final section returns to this idea, naming peoples of the whole world, from Arabia and France to China, Tibet, Delhi and Kamrup, all blessed because they sing the praises of the one Lord, each in their own way. Much of the poem is a gentle but firm criticism of empty ritual. Ten savaiyyas warn that religious books and rites, severe ascetic practice and worldly power are useless without the love and favour of God. Pilgrimages, ceremonies, fasting and the feats of yogis are described at length, and the conclusion is always the same: without the support of the One Name, all such devotion is fruitless. About a third of the poem is satire of false ways of worship, but it is satire with a kind purpose, to show that true praise is an inner state of heartfelt devotion, not a performance. The poem also speaks of God through images drawn from the world around it. The divine is compared to milk and buttermilk, to moonlight on the Yamuna river, to crystal mirrors and to swans on the Ganges. In one passage, the words "Tu hi, Tu hi", meaning "Thou alone", are repeated sixteen times in a burst of devotion. ## The poetry: language and metres Akal Ustat is written in Braj Bhasha, the literary language of north India in the Guru's time, written in Gurmukhi characters. The Sikh Encyclopedia notes that twelve different metrical measures are used across the poem. Long verse forms such as kabit and savaiyya carry the grand passages of praise, while shorter measures such as tomar and padhari hold lines of only two or three words. The variety is part of the poem's power. It can move from a long, rolling description of God's majesty to a short, sharp line that lands like a hammer blow. The vocabulary draws heavily on Sanskrit, often in its everyday tadbhav forms, and Guru Gobind Singh Ji coins fresh words and compounds of his own. The poem is, like Jaap Sahib, a treasury of adjectives for God, many of them newly made. This richness of language is one reason the composition is still studied by scholars of Punjabi and Braj literature, not only by devotees. ## How is Akal Ustat used today? Parts of Akal Ustat are read during Amrit Sanchar, the Sikh baptism ceremony, where the composition's vision of one God and one humanity frames the new Khalsa Sikh's commitment. The poem is also read and sung in gurdwaras and in homes, and its verses appear in kirtan, including the well-known line "Maanas ki jaat sabhe eke pehchanbo". Because the poem is long, it is usually read in part rather than in full, with readers choosing the sections that speak to the occasion. For students of Sikh scripture, Akal Ustat is a bridge between the two great scriptures of the faith. It shares the spirit of Guru Granth Sahib Ji, where Guru Nanak Dev Ji also taught that God is one and that all people are equal, and it carries that teaching into the distinct voice of the tenth Guru. Reading it alongside Jaap Sahib, which opens the Dasam Granth, gives a fuller picture of how Guru Gobind Singh Ji thought and prayed. ## Questions scholars still discuss Like much of the Dasam Granth, Akal Ustat raises questions that scholars continue to discuss with care. Some Sikh writers have said that verses 211 to 230, which praise the goddess Durga, were not written by Guru Gobind Singh Ji, since they seem to sit apart from the rest of the poem. Others hold that the composition is incomplete in the form we have it, and that parts of it are missing. The last verse itself is only half a verse, and some readers have taken this as a deliberate sign that no praise of God can ever be complete, while others see it as evidence that the text as we have it is unfinished. These discussions are part of honest scholarship, and they do not change the place the poem holds for most Sikhs. For the reader, the safest way to approach them is to know they exist and to read the poem as it stands: God is timeless, beyond all division, and all human beings are one. ਅਕਾਲ ਉਸਤਤਿ ਦਸਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਇੱਕ ਭਗਤੀ ਭਰੀ ਕਵਿਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ, ਅਰਥਾਤ ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਰੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ 271 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ ਜੋ ਰੂਪ, ਜਾਤ ਅਤੇ ਕਰਮਕਾਂਡ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਹਨ। ## ਅਕਾਲ ਉਸਤਤਿ ਕੀ ਹੈ? ਅਕਾਲ ਉਸਤਤਿ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਦੂਜੀ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਉਹਨਾਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਲ ਜੋੜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਬਚਿੱਤਰ ਨਾਟਕ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਕਵਿਤਾ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਹੀ ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਅਕਾਲ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਰੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹ ਸਕਦੇ। ਉਸਤਤਿ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸਤੁਤੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ। ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਮਿਲ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਭਗਤੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਭਜਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਪਣੀਆਂ 271 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਖਾਲੀ ਕਰਮਕਾਂਡ ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਨਮ, ਧਰਮ, ਇਲਾਕੇ ਜਾਂ ਰੰਗ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਿਹੜੇ ਪਾਠਕ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਅਕਾਲ ਉਸਤਤਿ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦੀ ਹੈ। ## ਨਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਤਰਾਂ ਅਕਾਲ ਉਸਤਤਿ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਵੱਡੀ ਰਚਨਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਕੋਈ ਸਿਰਲੇਖ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਬਦ ਅਕਾਲ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸ਼ਬਦ ਉਸਤਤਿ ਤੋਂ। ਸਿੱਖ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰਚਨਾ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੀ। ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਤਿਆਰ ਕਿਤਾਬ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਆਈ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਰਚਨਾ ਸੀ ਜੋ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਪੈ ਗਿਆ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਬੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਚਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਿੱਪਣੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖ਼ਾਸ ਮਹੱਤਵ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀਆਂ ਚਾਰ ਸਤਰਾਂ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਦੀ ਲਿਖਤ ਦੀ ਨਕਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਖਾਰੀ ਦੀ ਲਿਖਤ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਤਰਾਂ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਰੱਖਿਅਕ ਵਜੋਂ ਪੁਕਾਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ, ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸੱਤਾ, ਅਤੇ ਸਰਬ ਲੋਹ, ਸਭ ਲੋਹਾ, ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਂ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਤਲਵਾਰ ਦੇ ਲੋਹੇ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਵਿਤਾ ਦਲੀਲ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਨਾਹ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ## ਇਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਦੋਂ ਹੋਈ? ਰਚਨਾ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਸਿੱਖ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਿੱਸਾ 1684 ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ 1691 ਦਾ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੁਰਾਣਾ ਸਰੋਤ, ਚੌਪਾ ਸਿੰਘ ਰਹਿਤਨਾਮਾ, ਇਸ ਦੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਸਾਲ 1677 ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਵੱਖਰੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਤਾਰੀਖ਼ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਦੱਸੇ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਹੋਰ ਸਰੋਤ ਵੱਖਰਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਇਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸਾਜ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪੰਥਕ ਜਥੇਬੰਦੀ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਵੇ, ਰੂਹਾਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਅਤੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ। ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਉਸਤਤਿ ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੂਰੀ ਨਕਲ ਬਹੁਤ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਲਗਭਗ 1735 ਵਿੱਚ, ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਿਲਦ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਠੋਸ ਸੰਬੰਧ ਵੀ ਹੈ। ਅਕਾਲ ਉਸਤਤਿ ਦੀਆਂ ਸਤਰਾਂ ਚਰੈਣਾ, ਅਰਥਾਤ ਚਾਰ ਸ਼ੀਸ਼ਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕਵਚ, ਦੀ ਇੱਕ ਪਲੇਟ ਤੇ ਉੱਕਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਕਵਚ ਭੰਗਾਣੀ ਦੀ ਲੜਾਈ, ਲਗਭਗ 1688, ਵਿੱਚ ਪਹਿਨਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਕਵਚ ਦੀ ਪਲੇਟ ਤੇ ਰਚਨਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਤਰਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅਹਿਸਾਸ ਨਾਲ ਕਿੰਨੀ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ## ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ? ਕਵਿਤਾ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਕਈ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ, ਸਰਬ ਲੋਹ, ਸਰਬ ਕਾਲ ਅਤੇ ਮਹਾ ਕਾਲ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਂ ਅਜਿਹੀ ਸੱਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਦਰ ਕਵਿਤਾ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਕੋਈ ਰੰਗ ਹੈ, ਨਾ ਰੂਪ, ਨਾ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਨਾ ਜਾਤ ਅਤੇ ਨਾ ਕੁਲ। ਉਸ ਦਾ ਨਾ ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਹੈ, ਨਾ ਮਿੱਤਰ, ਨਾ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਨਾ ਮਾਂ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ, ਨਾਂ ਜਾਂ ਪੰਥ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਇਸ ਸੂਝ ਤੋਂ ਕਵਿਤਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਪੱਕਾ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਹਿੰਦੂ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਮੁਸਲਮਾਨ, ਕੋਈ ਸ਼ੀਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਸੁੰਨੀ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ, ਇੱਕ ਜਾਤ ਵਜੋਂ, ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਸੰਸਕਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਨੰਬਰ 85 ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅਕਸਰ "ਮਾਨਸ ਕੀ ਜਾਤ ਸਭੇ ਏਕੇ ਪਹਿਚਾਨਬੋ" ਸਤਰ ਨਾਲ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸਾਰੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਾਣੋ। ਆਖ਼ਰੀ ਹਿੱਸਾ ਇਸੇ ਵਿਚਾਰ ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਰਬ ਅਤੇ ਫ਼ਰਾਂਸ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚੀਨ, ਤਿੱਬਤ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਕਾਮਰੂਪ ਤੱਕ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਧੰਨ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ। ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਖਾਲੀ ਕਰਮਕਾਂਡ ਦੀ ਨਰਮ ਪਰ ਪੱਕੀ ਆਲੋਚਨਾ ਹੈ। ਦਸ ਸਵੱਈਏ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਰਸਮਾਂ, ਸਖ਼ਤ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਤਾਕਤ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬੇਕਾਰ ਹਨ। ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾਵਾਂ, ਰਸਮਾਂ, ਵਰਤ ਅਤੇ ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਦਾ ਲੰਮਾ ਵਰਣਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿੱਟਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕੋ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਨਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਸਾਰੀ ਭਗਤੀ ਨਿਸਫਲ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਲਗਭਗ ਤੀਜਾ ਹਿੱਸਾ ਪੂਜਾ ਦੇ ਝੂਠੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਤੇ ਵਿਅੰਗ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਵਿਅੰਗ ਦਿਆਲੂ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਸੱਚੀ ਉਸਤਤਿ ਇੱਕ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਲੋਂ ਭਗਤੀ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਦਿਖਾਵਾ ਨਹੀਂ। ਕਵਿਤਾ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਗੱਲ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਲੱਸੀ ਨਾਲ, ਜਮਨਾ ਨਦੀ ਤੇ ਚੰਨ ਦੀ ਚਾਨਣੀ ਨਾਲ, ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਤੇ ਹੰਸਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇੱਕ ਥਾਂ "ਤੂੰ ਹੀ, ਤੂੰ ਹੀ" ਸ਼ਬਦ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸਿਰਫ਼ ਤੂੰ ਹੀ, ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਏ ਗਏ ਹਨ। ## ਕਵਿਤਾ: ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਛੰਦ ਅਕਾਲ ਉਸਤਤਿ ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਗੁਰਮੁਖੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਛੰਦ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਕਬਿੱਤ ਅਤੇ ਸਵੱਈਆ ਜਿਹੇ ਲੰਮੇ ਛੰਦ ਉਸਤਤਿ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹਿੱਸੇ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਤੋਮਰ ਅਤੇ ਪਧਰੀ ਜਿਹੇ ਛੋਟੇ ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀਆਂ ਸਤਰਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਲੰਮੇ ਵਰਣਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਤਿੱਖੀ ਸਤਰ ਤੇ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹਥੌੜੇ ਦੀ ਚੋਟ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਇਸ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਤਦਭਵ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਜੋੜ ਵੀ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ ਵਾਂਗ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਵੀ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣਾਂ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਨਵੇਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਇਹ ਅਮੀਰੀ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਰਚਨਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਅੱਜ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਜ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹੀ ਨਹੀਂ। ## ਅੱਜ ਅਕਾਲ ਉਸਤਤਿ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ? ਅਕਾਲ ਉਸਤਤਿ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਚਾਰ, ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਣ ਦੀ ਰਸਮ, ਦੌਰਾਨ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਇਸ ਰਚਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖਤਾ ਵਾਲੀ ਸੂਝ ਨਵੇਂ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸਿੱਖ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੀ ਨੀਂਹ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਤਰਾਂ ਕੀਰਤਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ "ਮਾਨਸ ਕੀ ਜਾਤ ਸਭੇ ਏਕੇ ਪਹਿਚਾਨਬੋ" ਵਾਲੀ ਸਤਰ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਲੰਮੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਠਕ ਮੌਕੇ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਹਿੱਸੇ ਚੁਣਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਅਕਾਲ ਉਸਤਤਿ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਪੁਲ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਬਰਾਬਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ, ਜੋ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਸੋਚਣ ਅਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਸਵੀਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ## ਵਿਦਵਾਨ ਅਜੇ ਕਿਹੜੇ ਸਵਾਲਾਂ ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਹਿੱਸੇ ਵਾਂਗ, ਅਕਾਲ ਉਸਤਤਿ ਵੀ ਕੁਝ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਿੱਖ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ 211 ਤੋਂ 230 ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਵਿਦਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਚਨਾ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹੈ, ਉਹ ਅਧੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਗੁਆਚ ਗਏ ਹਨ। ਆਖ਼ਰੀ ਕਵਿਤਾ ਆਪ ਹੀ ਅੱਧੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਪਾਠਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਕਦੇ ਮੁਕੰਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਪਾਠ ਅਧੂਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਰਚਾਵਾਂ ਇਮਾਨਦਾਰ ਵਿਦਵਤਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਉਹ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਜੋ ਬਹੁਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਹੈ। ਪਾਠਕ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਾਣੇ ਕਿ ਇਹ ਚਰਚਾਵਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਹੈ ਉਵੇਂ ਪੜ੍ਹੇ: ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਹਰ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਹਨ। ## Related topics [ਦDasam GranthReligion · Dasam Granth: the collection of compositions attributed to Guru Gobind Singh Ji, its contents, manuscripts and daily banis](https://jugti.com/kosh/religion/dasam-granth/)[ਗGuru Gobind Singh JiReligion · Tenth and last human Sikh Guru · 1666–1708](https://jugti.com/kosh/religion/guru-gobind-singh-ji/)[ਜJaap SahibReligion · Jaap Sahib: Guru Gobind Singh Ji's hymn of praise, first bani of the Dasam Granth and second prayer of Nitnem](https://jugti.com/kosh/religion/jaap-sahib/)[ਚChandi di VarReligion · Chandi di Var: Guru Gobind Singh Ji's 55-stanza Punjabi ballad of Chandi's battle with the demons, in the Dasam Granth](https://jugti.com/kosh/religion/chandi-di-var/)[ਚChandi CharitarReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/chandi-charitar/)[ਸSarbloh GranthReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/sarbloh-granth/)[ਸShabad HazareReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/shabad-hazare/)[ਚChandi di VarReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/chandi-di-var/)[ਦDasam GranthReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/dasam-granth/)[ਜJaap SahibReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/jaap-sahib/)[ਗGuru Gobind Singh JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/guru-gobind-singh-ji/) ## More religion entries to explore [ਨNasihatnamaReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/nasihatnama/)[ਮMiharban JanamsakhiReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/miharban-janamsakhi/)[ਲLavanReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/lavan/)[ਸSalok Mahalla NauvanReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/salok-mahalla-nauvan/) Sources (3) 1. [Akal Ustat (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Akal%5FUstat) 2. [Akal Ustati: Timeless Praise by Guru Gobind Singh (The Sikh Encyclopedia)](https://www.thesikhencyclopedia.com/akal-ustati/) 3. [Akal Ustat (SikhiWiki)](https://www.sikhiwiki.org/index.php/Akaal%5FUstat) [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[What is Akal Ustat?](#s-k2)[The name and the opening lines](#s-k5)[When was Akal Ustat composed?](#s-k8)[What does the poem say?](#s-k12)[The poetry: language and metres](#s-k17)[How is Akal Ustat used today?](#s-k20)[Questions scholars still discuss](#s-k23)[Related topics](#related-topics)[More religion entries](#more-like-this) Facts Punjabi name ਅਕਾਲ ਉਸਤਤਿ Author Guru Gobind Singh Ji Scripture Dasam Granth (second composition, after Jaap Sahib) Language Braj Bhasha, written in Gurmukhi script Verses 271, plus a half verse Metres Twelve different metres Composed Opening section 1684, remainder 1691 (another source gives 1677) Title meaning Praise of the Timeless One, from its first and last words Opening lines First four lines in Guru Gobind Singh Ji's own hand First compiled Around 1735, by Bhai Mani Singh Ji Recited Parts read during Amrit Sanchar ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [People491 entries](https://jugti.com/kosh/people/)[Places12,428 places](https://jugti.com/kosh/places/)[Books235 books](https://jugti.com/kosh/books/)[ੳWords607 words](https://jugti.com/kosh/words/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/)