Source: https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/chandi-charitar/ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[Religion](https://jugti.com/kosh/religions/)/[Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religions/scriptures/)/Chandi Charitar Religion · Scriptures & texts # Chandi Charitarਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ Two heroic poems by Guru Gobind Singh Ji in the Dasam Granth, retelling the goddess Chandi's battles in Braj verse. [In short](#in-short)[What is Chandi Charitar?](#s-k42)[What story does it tell?](#s-k45)[When and where was it written?](#s-k48)[Why did Guru Gobind Singh Ji write it?](#s-k51)[What is its best-known verse?](#s-k54)[Is Chandi Charitar the same as Chandi di Var?](#s-k57)[Related topics](#related-topics)[More religion entries](#more-like-this) In short Chandi Charitar is the title of two heroic poems by Guru Gobind Singh Ji in the Dasam Granth, retelling in Braj verse how the goddess Chandi, or Durga, defeats the demons who threaten the gods. Written at Anandpur Sahib in the 1690s, the poems were meant to stir a spirit of chivalry in the Guru's followers, and their best-known verse, “Deh Shiva bar mohe ihe”, is still sung by Sikhs today. A companion piece in Punjabi, Chandi di Var, opens the daily Ardas. Updated 09 Nov 2026 Facts Punjabi name ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ Author Guru Gobind Singh Ji (traditionally attributed) Language Braj Part of Dasam Granth, 4th bani Composed Anandpur Sahib, c. 1695 First part Chandi Charitar Ukti Bilas, 233 verses, 8 cantos All 11 facts Second part Chandi Charitar II, 262 verses, 8 cantos Source story Durga Saptasati, Markandeya Purana Companion Chandi di Var, 55 stanzas in Punjabi Best-known verse “Deh Shiva bar mohe ihe”, verse 231 Dasam Granth 1,428 pages, 17,293 verses, 18 sections Full story6 min read Chandi Charitar is the title of two heroic poems by Guru Gobind Singh Ji in the Dasam Granth, retelling in Braj verse how the goddess Chandi, or Durga, defeats the demons who threaten the gods. Written at Anandpur Sahib in the 1690s, the poems were meant to stir a spirit of chivalry in the Guru's followers, and their best-known verse, “Deh Shiva bar mohe ihe”, is still sung by Sikhs today. ## What is Chandi Charitar? Chandi Charitar is the name of two compositions in the Dasam Granth, the Book of the Tenth Master, and it is the fourth section, or bani, of that book, running from page 175 to page 297 of the 1,478-page edition. Both are written in Braj verse, and both tell the same story: the exploits of the goddess Chandi, another name for Durga. The first is called Chandi Charitar Ukti Bilas, which means the enjoyment of reciting Chandi's deeds. It is divided into eight cantos, the last of them incomplete, and holds 233 couplets and quatrains in seven different metres, with the Savaiyya and the Dohara used most. The second has no qualifying title of its own, except in the Dasam Granth manuscript kept at Takht Sri Harmandar Sahib at Patna, where it is called Chandi Charitar Trambi Mahatam. It too has eight cantos, with 262 couplets and quatrains, mostly in the Bhujang Prayat and Rasaval measures. Authorship is generally and traditionally attributed to Guru Gobind Singh Ji. ## What story does it tell? The story comes from the Durga Saptasati, the seven hundred verses on the goddess that form chapters 81 to 94 of the Markandeya Purana. The gods, beaten by the demons and unable to defeat them, admit their weakness, and the goddess Chandi rises to fight in their place. She meets the demon leaders one by one: Madhu and Kaitabh, the buffalo demon Mahishasura, Dhumra and Lochana, Shumbh and Nishumbh, Chand and Mund, and Rakt Beej, whose every drop of spilled blood births another demon. She slays them all and emerges victorious. The second Charitar tells the same events and battles in more detail and in a somewhat different mode of expression, and though it follows the same source, the Guru's telling is his own. The battle scenes are drawn with a wealth of poetic imagery, in similes and metaphors that make the fighting vivid, and the poems are written in a forceful, fierce style that suits a story of war. ## When and where was it written? Both works were composed at [Anandpur Sahib](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/anandpur-sahib/), sometime before 1698, the year the [Bachitra Natak](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/bachittar-natak/) was completed. The closing lines of the last canto of the Ukti Bilas, as preserved in the Dasam Granth manuscript at Patna, give 1752 Bikrami, or AD 1695, as the year of the composition. The language is Braj, the literary language of the Guru's court, where he had employed fifty-two poets to translate classical texts into Braj Bhasha. In the Dasam Granth the Chandi Charitar follows the Bachitra Natak and is itself followed by Chandi Charitar II, and the three Chandi compositions together, with [Chandi di Var](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/chandi-di-var/), form a small group inside the larger book. The standard printed edition of the Dasam Granth, in print since 1902, has 1,428 pages with 17,293 verses in eighteen sections. ## Why did Guru Gobind Singh Ji write it? The poems were written to inspire. Their aim, as the old summaries put it, was to stir warriors to stand up for truth and righteousness in the face of tyranny and oppression, and to create among the people a spirit of chivalry and dignity. The goddess is the embodiment of might in female form, and her victories show a community that felt itself outnumbered that the powerful can be beaten. That purpose fits the book they stand in. The Dasam Granth is set apart from Guru Granth Sahib Ji by its martial themes, the bir ras, or heroic strain, of warfare and weaponry, against the shanti ras, the verses of peace, of the Guru Granth Sahib. Scholars who have studied the text say it was composed to prepare the Sikhs for warfare against their Mughal enemy. On a deeper level the poems also deal with the inner struggle, the fight to master the base instincts within oneself, and the same story can be read as the battle of the soul. ## What is its best-known verse? The most famous passage in Chandi Charitar comes near the end of the Ukti Bilas, in verse 231\. It is a prayer the warrior speaks before battle: “Deh Shiva bar mohe ihe, shubh karman te kabhoon na taron. Na daron ar so jab jai laron, nischai kar apuni jeet karon.” In English: “O Shiva, grant me this boon, that I may never turn away from doing a good deed. That I shall not fear when I go into battle, and with determination I will be victorious.” The verse goes on: “That I may teach myself only this longing, to sing only Thy praises. And when the last days of my life come, I may die fighting in the battlefield.” It is one of the most popular hymns in Sikhism, sung at moments of resolve, and it carries the whole purpose of the poem in a few lines: do good, do not fear, and do not turn back. ## Is Chandi Charitar the same as Chandi di Var? No, though the two are closely related. Chandi di Var, also called Var Sri Bhagauti Ji Ki, is the third piece of writing associated with the goddess Chandi, and it is the only one of the three written in Punjabi, in fifty-five stanzas. Its first stanza forms the opening of the [Ardas](https://jugti.com/kosh/religion/practices/ardas/), the Sikh prayer read daily by all Sikhs: “Pritham bhagouti simar ke, Guru Nanak layin dhyay.” The opening line has been much discussed, because “Bhagauti” can be read as the goddess, or as a metaphor for the sword. The three compositions together, the two Chandi Charitars and Chandi di Var, were written to affect a change in the mind of the society of the time, to enthuse and encourage the people for the war of righteousness the Guru planned to undertake. That is why they are still read today: as poetry, as history, and as a call to stand firm. One honest note belongs here. The compositions of the Dasam Granth are traditionally accepted as the work of Guru Gobind Singh Ji, but a section of Sikhs questions the authorship of the book, and scholars hold three views: that the Guru wrote it all, that the poets of his court compiled it, or that only part of it is his. What is not in doubt is that Sikh society before the colonial period accepted the Dasam Granth wholeheartedly as the Guru's work, and that the Chandi Charitars have been read and loved ever since. ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀਆਂ ਦੋ ਵੀਰ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਜ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਚੰਡੀ, ਅਰਥਾਤ ਦੁਰਗਾ, ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਧਮਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਚਨਾਵਾਂ 1690 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹਾਦਰੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਜਾਗੇ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਬਦ, “ਦੇਹ ਸ਼ਿਵਾ ਬਰੁ ਮੋਹਿ ਇਹੈ”, ਅੱਜ ਵੀ ਸਿੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ## ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕੀ ਹੈ? ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ, ਅਰਥਾਤ ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ, ਦੀਆਂ ਦੋ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਉਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਚੌਥਾ ਭਾਗ, ਜਾਂ ਬਾਣੀ, ਹੈ, ਜੋ 1,478 ਪੰਨਿਆਂ ਦੇ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਪੰਨਾ 175 ਤੋਂ 297 ਤੱਕ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਬ੍ਰਜ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ: ਦੇਵੀ ਚੰਡੀ, ਜੋ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਨਾਂ ਹੈ, ਦੇ ਕਾਰਨਾਮੇ। ਪਹਿਲੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਉਕਤਿ ਬਿਲਾਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਚੰਡੀ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ ਦੇ ਵਰਣਨ ਦਾ ਆਨੰਦ। ਇਹ ਅੱਠ ਅਧਿਆਇਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਆਖ਼ਰੀ ਅਧਿਆਇ ਅਧੂਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 233 ਦੋਹੇ ਅਤੇ ਚੌਪਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸੱਤ ਵੱਖਰੇ ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵੱਈਆ ਅਤੇ ਦੋਹਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਦੂਜੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਆਪਣਾ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਿਵਾਏ ਪਟਨਾ ਦੇ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਰੱਖੀ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਹੱਥ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਤ੍ਰੰਬੀ ਮਹਾਤਮ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅੱਠ ਅਧਿਆਇ ਹਨ, ਅਤੇ 262 ਦੋਹੇ ਅਤੇ ਚੌਪਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਅਤੇ ਰਸਾਵਲ ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ## ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ? ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸਤੀ ਤੋਂ ਲਈ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਧਿਆਇ 81 ਤੋਂ 94 ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਬਾਰੇ ਸੱਤ ਸੌ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ। ਦੈਂਤਾਂ ਤੋਂ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਚੰਡੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਲੜਨ ਲਈ ਉੱਠਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਦੈਂਤ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇੱਕ ਕਰ ਕੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ: ਮਧੂ ਅਤੇ ਕੈਟਭ, ਮੱਝ ਦੈਂਤ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ, ਧੂਮਰ ਅਤੇ ਲੋਚਨ, ਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ, ਚੰਡ ਅਤੇ ਮੁੰਡ, ਅਤੇ ਰਕਤ ਬੀਜ, ਜਿਸ ਦੇ ਲਹੂ ਦੀ ਹਰ ਬੂੰਦ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੈਂਤ ਜੰਮਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਚਰਿਤ੍ਰ ਉਹੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੜਾਈਆਂ ਹੋਰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕੁਝ ਵੱਖਰੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਉਸੇ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਕਥਾ ਆਪਣੀ ਹੈ। ਲੜਾਈ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਕਾਵਿ ਚਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਉਪਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਸਜੀਵ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਾਵਿ ਤਾਕਤਵਰ ਅਤੇ ਉੱਗਰ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਢੁੱਕਦਾ ਹੈ। ## ਇਹ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ? ਦੋਵੇਂ ਰਚਨਾਵਾਂ [ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/anandpur-sahib/) ਵਿਖੇ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, 1698 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਿਸ ਸਾਲ [ਬਚਿੱਤਰ ਨਾਟਕ](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/bachittar-natak/) ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਕਤਿ ਬਿਲਾਸ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਅਧਿਆਇ ਦੀਆਂ ਅੰਤਿਮ ਸਤਰਾਂ, ਜੋ ਪਟਨਾ ਦੀ ਹੱਥ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ, ਰਚਨਾ ਦਾ ਸਾਲ 1752 ਬਿਕਰਮੀ, ਅਰਥਾਤ 1695 ਈਸਵੀ, ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬ੍ਰਜ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਭਾਸ਼ਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਵਨ ਕਵੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਬਚਿੱਤਰ ਨਾਟਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦੂਜਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨੇ ਚੰਡੀ ਰਚਨਾਵਾਂ, [ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/chandi-di-var/) ਸਮੇਤ, ਵੱਡੇ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਸਮੂਹ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਮਿਆਰੀ ਛਪਿਆ ਸੰਸਕਰਣ, ਜੋ 1902 ਤੋਂ ਛਪ ਰਿਹਾ ਹੈ, 1,428 ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 17,293 ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਅਠਾਰਾਂ ਭਾਗ ਹਨ। ## ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਲਿਖਿਆ? ਇਹ ਕਾਵਿ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲਈ ਲਿਖੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਾਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ੁਲਮ ਅਤੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਲਈ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਣਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਮਾਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨੀ ਸੀ। ਦੇਵੀ ਇਸਤਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਉਸ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਘੱਟ ਗਿਣਦੀ ਸੀ, ਕਿ ਤਾਕਤਵਰ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਕਸਦ ਉਸ ਗ੍ਰੰਥ ਨੂੰ ਢੁੱਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਕਰ ਕੇ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੀਰ ਰਸ, ਅਰਥਾਤ ਵੀਰਤਾ ਦਾ ਰਸ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਸ਼ਾਂਤਿ ਰਸ, ਅਰਥਾਤ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀਆਂ ਬਾਣੀਆਂ, ਦਾ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੁਗ਼ਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਡੂੰਘੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਇਹ ਕਾਵਿ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਬਾਰੇ ਵੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੀਆਂ ਨੀਵੀਆਂ ਬਿਰਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਦੀ ਲੜਾਈ, ਅਤੇ ਉਹੀ ਕਹਾਣੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ## ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹੜਾ ਹੈ? ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਿੱਸਾ ਉਕਤਿ ਬਿਲਾਸ ਦੇ ਅੰਤ ਨੇੜੇ, ਸ਼ਬਦ 231 ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਧਾ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ: “ਦੇਹ ਸ਼ਿਵਾ ਬਰੁ ਮੋਹਿ ਇਹੈ, ਸੁਭ ਕਰਮਨ ਤੇ ਕਬਹੂੰ ਨ ਟਰੋਂ। ਨ ਡਰੋਂ ਅਰਿ ਸੋ ਜਬ ਜਾਇ ਲਰੋਂ, ਨਿਸਚੈ ਕਰਿ ਅਪੁਨੀ ਜੀਤ ਕਰੋਂ।” ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ: “ਹੇ ਸ਼ਿਵਾ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦਿਓ, ਕਿ ਮੈਂ ਚੰਗਾ ਕਰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਕਦੇ ਨਾ ਹਟਾਂ। ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਲੜਨ ਜਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਨਾ ਲੱਗੇ, ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ।” ਸ਼ਬਦ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: “ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਹੀ ਲਾਲਚ ਸਿਖਾਵਾਂ, ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਵਾਂ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ ਆਉਣ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਰਣ ਵਿੱਚ ਲੜਦਾ ਹੋਇਆ ਮਰਾਂ।” ਇਹ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਦੇ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕੁਝ ਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ ਦਾ ਸਾਰਾ ਮਕਸਦ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ: ਚੰਗਾ ਕਰੋ, ਡਰੋ ਨਾ, ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟੋ। ## ਕੀ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਹੈ? ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਦੋਵੇਂ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਾਰ ਸ੍ਰੀ ਭਗੌਤੀ ਜੀ ਕੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇਵੀ ਚੰਡੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਤੀਜੀ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਪੰਜਾਹ ਪੰਜ ਬੰਦਾਂ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬੰਦ [ਅਰਦਾਸ](https://jugti.com/kosh/religion/practices/ardas/) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ: “ਪ੍ਰਿਥਮ ਭਗੌਤੀ ਸਿਮਰਿ ਕੈ, ਗੁਰੁ ਨਾਨਕ ਲਾਇਨਿ ਧਿਆਇ।” ਇਸ ਪਹਿਲੀ ਸਤਰ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ “ਭਗੌਤੀ” ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਵੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਦਾ ਰੂਪਕ ਵੀ। ਤਿੰਨੇ ਰਚਨਾਵਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਹੌਸਲਾ ਜਾਗੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਹ ਅੱਜ ਵੀ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ: ਕਾਵਿ ਵਜੋਂ, ਇਤਿਹਾਸ ਵਜੋਂ, ਅਤੇ ਡਟ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਸੱਦੇ ਵਜੋਂ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਇਮਾਨਦਾਰ ਗੱਲ ਕਹਿਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਰਚਨਾ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਿਚਾਰ ਹਨ: ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਖ਼ੁਦ ਲਿਖਿਆ, ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਕਲਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਾਂ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੱਖ ਸਮਾਜ ਨੇ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਮੰਨਿਆ, ਅਤੇ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹੇ ਅਤੇ ਪਿਆਰੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ## Related topics [ਦDasam GranthReligion · Dasam Granth: the collection of compositions attributed to Guru Gobind Singh Ji, its contents, manuscripts and daily banis](https://jugti.com/kosh/religion/dasam-granth/)[ਗGuru Gobind Singh JiReligion · Tenth and last human Sikh Guru · 1666–1708](https://jugti.com/kosh/religion/guru-gobind-singh-ji/)[ਚChandi di VarReligion · Chandi di Var: Guru Gobind Singh Ji's 55-stanza Punjabi ballad of Chandi's battle with the demons, in the Dasam Granth](https://jugti.com/kosh/religion/chandi-di-var/)[ਅArdasReligion · Ardas: the standing congregational prayer of the Sikhs, its three parts, meaning and occasions explained](https://jugti.com/kosh/religion/ardas/)[ਬBachittar NatakReligion · Guru Gobind Singh Ji's autobiographical composition in the Dasam Granth, telling his family history, previous birth and battles up to 1696.](https://jugti.com/kosh/religion/bachittar-natak/)[ਜJaap SahibReligion · Jaap Sahib: Guru Gobind Singh Ji's hymn of praise, first bani of the Dasam Granth and second prayer of Nitnem](https://jugti.com/kosh/religion/jaap-sahib/)[ਅAkal UstatReligion · Akal Ustat: Guru Gobind Singh Ji's 271-verse praise of the Timeless One in the Dasam Granth](https://jugti.com/kosh/religion/akal-ustat/)[ਸShabadReligion · A shabad is a hymn of Guru Granth Sahib, sung in gurdwaras as shabad kirtan.](https://jugti.com/kosh/religion/shabad/)[ਅAnandpur SahibReligion · Town · where the Khalsa began, 1699](https://jugti.com/kosh/religion/anandpur-sahib/)[ਸSant SipahiReligion · Sant Sipahi: the Sikh saint soldier ideal explained, why Sant comes before Sipahi, Guru Hargobind Ji and Miri Piri, Guru Gobind Singh Ji and the Khalsa, and the rules of the sword](https://jugti.com/kosh/religion/sant-sipahi/)[ਖKhalsa PanthReligion · Khalsa Panth: the collective body of initiated Sikhs founded by Guru Gobind Singh Ji at Anandpur Sahib on Vaisakhi 1699, its Panj Pyare, Five Ks and Guru Panth role](https://jugti.com/kosh/religion/khalsa-panth/)[ਸShabadReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/shabad/)[ਅAkal UstatReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/akal-ustat/)[ਚChandi di VarReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/chandi-di-var/)[ਬBachittar NatakReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/bachittar-natak/)[ਦDasam GranthReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/dasam-granth/)[ਸSant SipahiReligion · Practices & customs](https://jugti.com/kosh/religion/practices/sant-sipahi/)[ਖKhalsa PanthReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/khalsa-panth/)[ਜJaap SahibReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/jaap-sahib/)[ਅArdasReligion · Practices & customs](https://jugti.com/kosh/religion/practices/ardas/)[ਅAnandpur SahibReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/anandpur-sahib/)[ਗGuru Gobind Singh JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/guru-gobind-singh-ji/) ## More religion entries to explore [ਨNasihatnamaReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/nasihatnama/)[ਮMiharban JanamsakhiReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/miharban-janamsakhi/)[ਲLavanReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/lavan/)[ਸSalok Mahalla NauvanReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/salok-mahalla-nauvan/) Sources (3) 1. [Chandi Chritras, SikhiWiki](https://www.sikhiwiki.org/index.php/Chandi%5FCharitar) 2. [Chandi Charitar I, Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Chandi%5FCharitar%5FI) 3. [Dasam Granth, Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Dasam%5FGranth) [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[What is Chandi Charitar?](#s-k42)[What story does it tell?](#s-k45)[When and where was it written?](#s-k48)[Why did Guru Gobind Singh Ji write it?](#s-k51)[What is its best-known verse?](#s-k54)[Is Chandi Charitar the same as Chandi di Var?](#s-k57)[Related topics](#related-topics)[More religion entries](#more-like-this) Facts Punjabi name ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰ Author Guru Gobind Singh Ji (traditionally attributed) Language Braj Part of Dasam Granth, 4th bani Composed Anandpur Sahib, c. 1695 First part Chandi Charitar Ukti Bilas, 233 verses, 8 cantos Second part Chandi Charitar II, 262 verses, 8 cantos Source story Durga Saptasati, Markandeya Purana Companion Chandi di Var, 55 stanzas in Punjabi Best-known verse “Deh Shiva bar mohe ihe”, verse 231 Dasam Granth 1,428 pages, 17,293 verses, 18 sections ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [People489 entries](https://jugti.com/kosh/people/)[Places12,428 places](https://jugti.com/kosh/places/)[Books235 books](https://jugti.com/kosh/books/)[ੳWords607 words](https://jugti.com/kosh/words/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/)