Source: https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/ik-onkar/ ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[Religion](https://jugti.com/kosh/religions/)/[Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religions/scriptures/)/Ik Onkar Religion · Scriptures & texts # Ik Onkarਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ Ik Onkar explained: the meaning of ੴ, the one God, its glyph, the Mool Mantar, Onkar and Om, and where the symbol is seen today [In short](#in-short)[What does Ik Onkar mean?](#s-k2)[How is the Ik Onkar symbol written?](#s-k4)[Where does Ik Onkar appear in the Mool Mantar?](#s-k6)[Is Onkar the same as Om?](#s-k8)[Where will you see Ik Onkar today?](#s-k10)[Why does Ik Onkar matter?](#s-k12)[Related topics](#related-topics)[More religion entries](#more-like-this) In short Ik Onkar (ੴ) is the opening phrase of the Mool Mantar and of Guru Granth Sahib Ji, the statement of oneness at the heart of Sikhism: there is one supreme reality, one God, the source and goal of all that exists. Written as a single Gurmukhi glyph joining the numeral 1 to Onkar, it is one of the most recognised Sikh symbols. Updated 30 Oct 2026 Facts Punjabi name ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ Symbol ੴ, a single Gurmukhi glyph Meaning There is one God, the one supreme reality Parts Ik, one, joined to Onkar, the supreme reality or absolute Unicode U+0A74, encoded as a single character First words of The Mool Mantar, Guru Granth Sahib Ji and Japji Sahib All 9 facts Tradition The Mool Mantar is the first composition of Guru Nanak Dev Ji Other names for the One Akal Purakh, the Eternal One; Nirankar, the One without form; Waheguru, the Wonderful Sovereign Explained by Bhai Gurdas Ji: writing 1 at the beginning shows God is only one Full story5 min read Ik Onkar, written ੴ, is the opening phrase of Sikh scripture and the statement of oneness at the heart of the Sikh faith: there is one supreme reality, one God, who is the source and the goal of all that exists. It is the first phrase of the Mool Mantar, the first words of Guru Granth Sahib Ji, and one of the most recognised symbols of Sikhism, inscribed over gurdwara doors and at the head of Sikh writing everywhere. ## What does Ik Onkar mean? Ik Onkar means that God is one: one and only one, who cannot be compared or contrasted with any other. The phrase is a compound of two parts. Ik is the Punjabi word for one, and Onkar names the supreme reality, the absolute. Scholars describe the whole phrase as the absolute monotheistic unity of God. The scholar Pashaura Singh puts the Sikh reading plainly: by beginning with one, Guru Nanak Dev Ji emphasises the singularity of the Divine, the Supreme Being who is one without a second, the source as well as the goal of all that exists. Guru Nanak Dev Ji states it himself in Guru Granth Sahib Ji: "My Master is the One. He is the One, brother, and He alone exists." The [Mool Mantra](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/mool-mantra/) page on Jugti works through the phrases that follow Ik Onkar one by one. ## How is the Ik Onkar symbol written? In Gurmukhi, Ik Onkar has a distinct written form of its own: the numeral 1 joined to the letter Ura, the first letter of the Gurmukhi alphabet, written in its Oankar form with a long sweeping tail. Written together, the two make the single glyph ੴ, which is so complete a sign that it is encoded in Unicode as one character, U+0A74\. Bhai Gurdas Ji, the first scribe of Guru Granth Sahib Ji, explained the figure this way: by writing 1 at the beginning, it has been shown that God, who subsumes all forms in Himself, is only one. In old manuscripts the scribes often drew the glyph with great care, stretching its tail in a calligraphic curve across the page, as the illuminated folio in this page's picture shows. Because the glyph carries the whole opening teaching in one sign, Sikhs place it at the head of letters, books and documents, and over the entrances of gurdwaras. ## Where does Ik Onkar appear in the Mool Mantar? Ik Onkar is the opening phrase of the [Mool Mantar](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/mool-mantra/), the root formula of Sikh belief, and so it is also the opening of Guru Granth Sahib Ji itself. The Mool Mantar is the first composition of [Guru Nanak Dev Ji](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/guru-nanak-dev-ji/), and it stands again at the head of [Japji Sahib](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/japji-sahib/), his morning prayer, which then continues with 38 hymns and a final salok by Guru Angad Dev Ji. After Ik Onkar, the Mool Mantar describes the One it names: truth by name, creator, fearless, without hatred, of timeless form, unborn, self-existent, and known by the Guru's grace, in the widely used English rendering. Every raag section and every composition in Guru Granth Sahib Ji begins from this same opening, so a reader meets Ik Onkar again and again through the scripture, each time returning to the same first truth before any teaching begins. ## Is Onkar the same as Om? The words are related, but Sikhs give Onkar a meaning of its own, and the difference matters. Onkar is a cognate of Om, the sacred sound of the ancient Indian scriptures, and Wazir Singh described it as a variation of Om implying the seed force that evolves as the universe. Guru Nanak Dev Ji himself wrote a long composition entitled Oankar, in Ramkali Dakkhani, in which he attributes the origin and sense of speech itself to the Divinity, the Om maker. Pashaura Singh stresses, however, that the meaning of Oankar in the Sikh tradition is quite different in certain respects from its interpretations in other Indian philosophical traditions: Sikhs view Oankar as pointing to the ineffable quality of God, described as the Person beyond time, the Eternal One, the One without form. Alongside Ik Onkar, the Gurus' own writings use other names for the same one reality, most often Akal Purakh, the Eternal One, and Nirankar, the One without form, and in later Sikh usage Waheguru, the Wonderful Sovereign. ## Where will you see Ik Onkar today? You will see the glyph wherever Sikh life is written down or built. It is inscribed in places of worship, printed at the head of Sikh scriptures and prayer books, and carried on some Sikh flags alongside the Khanda. It opens respectful letters and documents, appears on gurdwara signs, book covers, jewellery and car plates, and in 2019 it travelled further than usual: Air India launched its direct London to Amritsar flight ahead of the 550th birth anniversary of Guru Nanak Dev Ji with Ik Onkar printed in gold on a red background on the tail of a Boeing 787 Dreamliner. For a Sikh reader, meeting the glyph is a small act of remembrance in itself: before anything else is said, the first word says that God is one. ## Why does Ik Onkar matter? Ik Onkar matters because everything else in the Sikh faith is built on it. If the supreme reality is one, without a second, then no person stands closer to God by birth, and no one is outside the one creation: the oneness of God is the root of the Sikh teaching of the oneness and equality of humanity. It also sets the direction of Sikh spiritual life. The One is not only the source of all that exists but also its goal, so the life of naam japna, remembering the Name, is a return toward the reality the first two words announce. That is why the phrase stands where it stands, at the very opening of the scripture and of the daily prayer: a Sikh begins the day, and begins reading, with oneness. Read together with its companion symbol, the [Khanda](https://jugti.com/kosh/religion/practices/khanda/), Ik Onkar gives the faith its two best known signs: one for the one God, and one for the life lived in balance under that God. ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ੴ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਣ ਦਾ ਬਿਆਨ ਹੈ। ਇੱਕੋ ਪਰਮ ਸੱਚਾਈ ਹੈ, ਇੱਕੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਸਰੋਤ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵੀ। ਇਹ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਤਰ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਬਦ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣੇ ਪਛਾਣੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਸਿੱਖ ਲਿਖਤ ਦੇ ਸਿਰੇ ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ## ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ? ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਇੱਕ ਹੈ। ਇੱਕੋ ਇੱਕ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਜੋੜ ਹੈ। ਇੱਕ, ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਇੱਕ, ਅਤੇ ਓਅੰਕਾਰ, ਜੋ ਪਰਮ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ। ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਸਾਰੀ ਸਤਰ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪੂਰਨ ਇੱਕਤਾ ਵਜੋਂ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਦਵਾਨ ਪਸ਼ੌਰਾ ਸਿੰਘ ਸਿੱਖ ਪਾਠ ਨੂੰ ਸੌਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਣ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਰਮ ਹਸਤੀ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਸਰੋਤ ਵੀ ਅਤੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵੀ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਆਪ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੇਰਾ ਸਾਹਿਬ ਇੱਕ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਹੈ, ਭਾਈ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਹੈ। ਜੁਗਤੀ ਤੇ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਵਾਲਾ ਪੰਨਾ ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ। ## ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਕਿਵੇਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਅੰਕ 1, ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਖਰ ਊੜੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਓਅੰਕਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਝੂਲਦੀ ਪੂਛ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕੋ ਨਿਸ਼ਾਨ ੴ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇੰਨਾ ਸੰਪੂਰਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ ਕਿ ਯੂਨੀਕੋਡ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕੋ ਅੱਖਰ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਹੈ, U+0A74। ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਲਿਖਾਰੀ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਅੰਕ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਇਆ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ 1 ਲਿਖ ਕੇ ਇਹ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟਦਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਹੱਥ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਾਰੀ ਅਕਸਰ ਇਸ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਬੜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਦੀ ਪੂਛ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੋਹਣੇ ਮੋੜ ਨਾਲ ਸਫ਼ੇ ਤੇ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਇਸ ਪੰਨੇ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਰੌਸ਼ਨ ਹੱਥ ਲਿਖਤ ਪੰਨਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟਦਾ ਹੈ, ਸਿੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀਆਂ, ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਿਰੇ ਤੇ, ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ## ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ ਕਿੱਥੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ? ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਖ ਮੱਤ ਦਾ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ। ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਵੇਰ ਦੀ ਬਾਣੀ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਿਰੇ ਤੇ ਵੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਫਿਰ 38 ਪਉੜੀਆਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਲੋਕ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਉਸ ਇੱਕ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਇਹ ਨਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਤਿ ਨਾਮ, ਕਰਤਾ, ਨਿਰਭਉ, ਨਿਰਵੈਰ, ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ, ਅਜੂਨੀ, ਸੈਭੰ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਜਿਵੇਂ ਆਮ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਹਰ ਰਾਗ ਭਾਗ ਅਤੇ ਹਰ ਰਚਨਾ ਇਸੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪਾਠਕ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸੇ ਪਹਿਲੇ ਸੱਚ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ। ## ਕੀ ਓਅੰਕਾਰ ਓਮ ਵਾਲੀ ਹੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ? ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਿੱਖ ਓਅੰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਅਰਥ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਓਅੰਕਾਰ ਓਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਭਾਰਤੀ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧੁਨੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਜ਼ੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਓਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਕਿਹਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਉਹ ਬੀਜ ਸ਼ਕਤੀ ਜੋ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਜੋਂ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਰਾਮਕਲੀ ਦੱਖਣੀ ਵਿੱਚ ਓਅੰਕਾਰ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਰਚਨਾ ਲਿਖੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੋਲੀ ਦੇ ਮੂਲ ਅਤੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਵੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਓਮ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਪਰ ਪਸ਼ੌਰਾ ਸਿੰਘ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਓਅੰਕਾਰ ਦਾ ਅਰਥ ਕਈ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਓਅੰਕਾਰ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਉਸ ਗੁਣ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਸਤੀ, ਸਦੀਵੀ ਇੱਕ, ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਉਸੇ ਇੱਕ ਸੱਚਾਈ ਲਈ ਹੋਰ ਨਾਂ ਵਰਤਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ, ਸਦੀਵੀ ਇੱਕ, ਅਤੇ ਨਿਰੰਕਾਰ, ਬਿਨਾਂ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਇੱਕ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਸਿੱਖ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਵਾਹਿਗੁਰੂ, ਅਚਰਜ ਸੁਆਮੀ। ## ਅੱਜ ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ ਕਿੱਥੇ ਦਿਖਦਾ ਹੈ? ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸਿੱਖ ਜੀਵਨ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਿਖੇਗਾ। ਇਹ ਪੂਜਾ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਕਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਪੋਥੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰੇ ਤੇ ਛਪਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਖੰਡੇ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਿੱਖ ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਤਕਾਰਯੋਗ ਚਿੱਠੀਆਂ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੇ ਬੋਰਡਾਂ, ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਸਰਵਰਕਾਂ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਅਤੇ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ ਤੇ ਦਿਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 2019 ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਦੂਰ ਗਿਆ। ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ 550ਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਲੰਡਨ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਿੱਧੀ ਉਡਾਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੋਇੰਗ 787 ਡਰੀਮਲਾਈਨਰ ਦੀ ਪੂਛ ਤੇ ਲਾਲ ਪਿਛੋਕੜ ਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ ਛਪਿਆ ਸੀ। ਸਿੱਖ ਪਾਠਕ ਲਈ ਇਸ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਘੜੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਵੀ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਬਦ ਕਹਿ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਇੱਕ ਹੈ। ## ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ ਇਸ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਸਭ ਕੁਝ ਇਸ ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਜੇ ਪਰਮ ਸੱਚਾਈ ਇੱਕ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਤੋਂ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਖੜ੍ਹਦਾ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਕ ਸਿਰਜਣਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਣਾ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ ਦੀ ਸਿੱਖ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਖ ਰੂਹਾਨੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੀ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਕੇਵਲ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਨਾਮ ਜਪਣ ਦਾ ਜੀਵਨ ਉਸ ਸੱਚਾਈ ਵੱਲ ਮੁੜਨਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਐਲਾਨ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਸ਼ਬਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਹ ਸਤਰ ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ, ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬਾਣੀ ਦੀ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ। ਸਿੱਖ ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਅਤੇ ਪਾਠ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਇੱਕ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਖੰਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੜ੍ਹਿਆਂ, ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣੇ ਪਛਾਣੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ, ਇੱਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਲਈ, ਅਤੇ ਇੱਕ, ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੇਠ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿੱਚ ਜੀਏ ਜਾਂਦੇ ਜੀਵਨ ਲਈ। ## Related topics [ਮMool MantraReligion · Mool Mantra: Ik Onkar and the opening verse of the Guru Granth Sahib Ji, Guru Nanak Dev Ji's root statement of Sikh belief, explained phrase by phrase](https://jugti.com/kosh/religion/mool-mantra/)[ਜJapji SahibReligion · Opening prayer of the Guru Granth Sahib Ji · by Guru Nanak Dev Ji](https://jugti.com/kosh/religion/japji-sahib/)[ਗGuru Nanak Dev JiReligion · First Sikh Guru · 1469–1539](https://jugti.com/kosh/religion/guru-nanak-dev-ji/)[ਸSikhismReligion · The Sikh faith: its founder, ten Gurus, beliefs, Khalsa, Takhts and gurdwaras](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/)[ਭBhai Gurdas JiReligion · Sikh scholar and scribe · 1551–1636](https://jugti.com/kosh/religion/bhai-gurdas-ji/)[ਨNishan SahibReligion · Nishan Sahib: the Sikh flag explained, its Khanda emblem, history from Guru Amar Das Ji and Guru Hargobind Ji, colours and care](https://jugti.com/kosh/religion/nishan-sahib/)[ਖKhandaReligion · Khanda explained: the Sikh emblem, its sword, chakkar and two kirpans, Miri Piri, Deg Tegh Fateh, its 1930s form and where it is seen](https://jugti.com/kosh/religion/khanda/)[ਭBhagat Namdev JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/bhagat-namdev-ji/)[ਭBhagat Kabir JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/bhagat-kabir-ji/)[ਭBhagat Ravidas JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/bhagat-ravidas-ji/)[ਹHukamReligion · Practices & customs](https://jugti.com/kosh/religion/practices/hukam/)[ਵWaheguruReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/waheguru/)[ਖKhandaReligion · Practices & customs](https://jugti.com/kosh/religion/practices/khanda/)[ਨNishan SahibReligion · Practices & customs](https://jugti.com/kosh/religion/practices/nishan-sahib/)[ਮMool MantraReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/mool-mantra/)[ਭBhai Gurdas JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/bhai-gurdas-ji/)[ਸSikhismReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/sikhism/)[ਜJapji SahibReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/japji-sahib/)[ਗGuru Nanak Dev JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/guru-nanak-dev-ji/) ## More religion entries to explore [ਨNasihatnamaReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/nasihatnama/)[ਮMiharban JanamsakhiReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/miharban-janamsakhi/)[ਲLavanReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/lavan/)[ਸSalok Mahalla NauvanReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/salok-mahalla-nauvan/) Sources (2) 1. [Ik Onkar, Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Ek%5FOnkar) 2. [Ek Onkar, SikhiWiki](https://www.sikhiwiki.org/index.php?title=Ek%5FOnkar&oldid=75994) [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[What does Ik Onkar mean?](#s-k2)[How is the Ik Onkar symbol written?](#s-k4)[Where does Ik Onkar appear in the Mool Mantar?](#s-k6)[Is Onkar the same as Om?](#s-k8)[Where will you see Ik Onkar today?](#s-k10)[Why does Ik Onkar matter?](#s-k12)[Related topics](#related-topics)[More religion entries](#more-like-this) Facts Punjabi name ਇੱਕ ਓਅੰਕਾਰ Symbol ੴ, a single Gurmukhi glyph Meaning There is one God, the one supreme reality Parts Ik, one, joined to Onkar, the supreme reality or absolute Unicode U+0A74, encoded as a single character First words of The Mool Mantar, Guru Granth Sahib Ji and Japji Sahib Tradition The Mool Mantar is the first composition of Guru Nanak Dev Ji Other names for the One Akal Purakh, the Eternal One; Nirankar, the One without form; Waheguru, the Wonderful Sovereign Explained by Bhai Gurdas Ji: writing 1 at the beginning shows God is only one ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [People489 entries](https://jugti.com/kosh/people/)[Places12,428 places](https://jugti.com/kosh/places/)[Books235 books](https://jugti.com/kosh/books/)[ੳWords607 words](https://jugti.com/kosh/words/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/)