Source: https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/miharban-janamsakhi/ ਮਿਹਰਬਾਨ ਜਨਮਸਾਖੀ [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[Religion](https://jugti.com/kosh/religions/)/[Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religions/scriptures/)/Miharban Janamsakhi Religion · Scriptures & texts # Miharban Janamsakhiਮਿਹਰਬਾਨ ਜਨਮਸਾਖੀ An early life of Guru Nanak Dev Ji that pairs each story with a discourse on the Guru's hymns, written by Sodhi Miharban in six volumes, of which three survive. [In short](#in-short)[What is the Miharban Janamsakhi?](#s-k2)[Who was Sodhi Miharban?](#s-k4)[The six pothis: what survives and what is lost](#s-k6)[What makes the Miharban Janamsakhi different?](#s-k9)[The lost manuscript and its rediscovery](#s-k12)[Why does the Miharban Janamsakhi still matter?](#s-k15)[Related topics](#related-topics)[More religion entries](#more-like-this) In short The Miharban Janamsakhi is an early life story of Guru Nanak Dev Ji, named after its author Sodhi Miharban, the grandson of Guru Ram Das Ji. Unlike other janamsakhis, it weaves each story together with a long discourse explaining the hymn of Guru Nanak that belongs to it. The work once ran to six volumes, of which only the first three survive, and it was thought lost until a manuscript was found at Damdama Sahib in 1940. Updated 11 Nov 2026 Facts Punjabi name ਮਿਹਰਬਾਨ ਜਨਮਸਾਖੀ Author Sodhi Miharban (1581-1640) Subject Life of Guru Nanak Dev Ji Language Punjabi, in Gurmukhi script Volumes Six pothis, of which three survive Surviving volumes Pothi Sachkhand, Pothi Hariji, Pothi Chaturbhuj All 11 facts Lost volumes Keso Rai Pothi, Abhai Pad Pothi, Prem Pad Pothi Manuscript found 1940, at Damdama Sahib Kept at Khalsa College, Amritsar Printed edition Kirpal Singh (ed.), Janam Sakhi Sri Guru Nanak Dev Ji, Amritsar, 1962 Tradition One of four surviving janamsakhi traditions Full story7 min read The Miharban Janamsakhi is one of the four janamsakhi traditions that tell the life of [Guru Nanak Dev Ji](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/guru-nanak-dev-ji/), and it is the most unusual of them. Instead of retelling stories, it pauses after each episode to explain the hymn of Guru Nanak that belongs to it, turning a life story into a long conversation about what the hymns mean. ## What is the Miharban Janamsakhi? A [janamsakhi](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/janamsakhi/) is a birth story, a life of Guru Nanak Dev Ji told in episodes called sakhis. The stories began as oral tradition among the Guru's family and followers, and they were first written down in the early seventeenth century. Four traditions have survived into the modern age: the [Bala](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/bhai-bala-ji/), the Miharban, the Adi and the Puratan. The Miharban Janamsakhi takes its name from Sodhi Miharban, and it is also called the gosht of Miharban, because a gosht is a discourse, a conversation in which a teaching is drawn out question by question. The work follows the familiar shape of the janamsakhi: the Guru's birth and childhood, his travels across India and beyond, and his settled years at Kartarpur. What sets it apart is what happens between the stories. After each sakhi, the text turns to a hymn of Guru Nanak and explains it, line by line, in the form of a dialogue. The life and the teaching are never separated. ## Who was Sodhi Miharban? Sodhi Miharban, whose full name was Manohar Das Miharban, was born in 1581 and died in 1640\. He was the son of Prithi Chand and the grandson of Guru Ram Das Ji, which made him the nephew of Guru Arjan Dev Ji. His father Prithi Chand was the eldest son of Guru Ram Das Ji, and when the Guruship passed to his younger brother Guru Arjan Dev Ji, Prithi Chand set himself up as a rival claimant. His followers came to be known as the Minas, a name their opponents used for them. Miharban was educated under the care of Guru Arjan Dev Ji himself, and he grew into a gifted writer and a musician of the Gurus' verses, a kirtania in his own right. When his father died in 1619, Miharban took over the leadership of his community and guided it until his own death in 1640\. The community declined after him and is now extinct, but the book that carries his name outlived it. ## The six pothis: what survives and what is lost According to the colophon of the surviving manuscript, the complete Miharban Janamsakhi ran to six volumes, called pothis. The first three have survived: Pothi Sachkhand, Pothi Hariji and Pothi Chaturbhuj. The last three are lost, and only their names are known: Keso Rai Pothi, Abhai Pad Pothi and Prem Pad Pothi. The only part of the second half of the work that still exists is its account of the death of Guru Nanak, which was later copied into a recension of the Bala Janamsakhi tradition. The surviving volumes open with three sakhis about Raja Janak, the wise king who is told by God to return to the world and spread the Name. The fourth sakhi gives the birth of Guru Nanak: his father was Mehta Kalu, a Bedi, and his mother was [Mata Tripta Ji](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/mata-tripta-ji/). The account then follows the Guru to Mount Sumeru, where he meets the nine Siddhas, Gorakhnath, Mechhendranath, Isarnath, Charapatnath, Barangnath, Ghoracholi, Balgundai, Bharathari and Gopichand, and talks with them at length. When the Siddhas ask what is happening in the dark age of Kaliyug, the Guru answers with three short verses: that truth is scarce and falsehood rules, that the age is a knife and kings are butchers, and that men give as charity money they gained by sin. ## What makes the Miharban Janamsakhi different? The Miharban Janamsakhi is, in the words of the scholar Kirpal Singh, perhaps the first attempt to explain the hymns of Guru Nanak in dialogue form. Other janamsakhis use the hymns to illustrate the stories. Miharban reverses the order: the story opens the door, and the hymn is the teaching that is then unfolded. The work is also the first janamsakhi to give a realistic and detailed account of the Guru's travels, his udasis. Where other traditions send the Guru out in four neat journeys, north, south, east and west, Miharban suggests that he went south from Jagannath Puri on his way back from the eastern tour, which Kirpal Singh calls the more likely route, since a traveller bound for the south would not first return to Punjab. The text says the Guru spent five years in the south, then came north to Mathura on the bank of the Jamuna and visited the temple of Keshav. Its description of Ujjain, of the cave of Bharthari and the shrine of Gorakh Nath, is precise enough to match the place as it stands. The work is rich in meetings with Muslim divines. It records a discussion with Mian Daud, the Pir of Shergarh, and a long discourse with Sayyad Abdul Qadir Gilani of Lahore, both of them men who lived in Guru Nanak's own time. It also carries an anecdote found nowhere else: how Bhai Lehna, who later became Guru Angad Dev Ji, gathered stanzas of Guru Nanak into the [Japu](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/japji-sahib/), recited it to the Guru, and had it confirmed by him. And it is the only janamsakhi to give full details of the Guru's settled years at Kartarpur, including the verses he composed there and the long companionship of Bhai Lehna, who travelled with him to Achal near Batala and to other places. ## The lost manuscript and its rediscovery For centuries the Miharban Janamsakhi was known only by reputation, and the reputation was poor. The prologue to the Gyan Ratnavali, the janamsakhi attributed to [Bhai Mani Singh Ji](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/bhai-mani-singh-ji/), declared that the Minas had corrupted the true record of Guru Nanak's life, and the Miharban text was branded spurious and heretical. Until well into the twentieth century, no copy of it had come to light. Then in 1940 a manuscript was found at Damdama Sahib and acquired by Khalsa College, Amritsar. On examination it turned out to contain only the first half of the work, the first three pothis. In 1961 the college acquired a second, much smaller manuscript, which supplied the text of folios missing from the first. It offered nothing from the three lost volumes. The copies held at Khalsa College are dated 1763 to 1769\. Kirpal Singh edited the surviving text and published it in Amritsar in 1962 as Janam Sakhi Sri Guru Nanak Dev Ji. Only two manuscripts could be traced by then, and the original could not be found. Like other janamsakhis, the text contains later additions, so Kirpal Singh called his edition the Janamsakhi by Miharban rather than the Janamsakhi of Miharban. When the work was written is still debated. Tradition holds that it came before the first Var of [Bhai Gurdas Ji](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/bhai-gurdas-ji/), since the Gyan Ratnavali says the gosht of Miharban already existed when that Var was composed. On that reading it belongs to the early seventeenth century, close to the lifetime of Miharban himself. The scholar W. H. McLeod argued the other way, that the surviving collection dates later than the year 1828 given in one manuscript, perhaps to the late nineteenth century. The honest answer is that the tradition is old, the surviving copies are much later, and the text as we have it was shaped by many hands over a long time. ## Why does the Miharban Janamsakhi still matter? The rediscovery changed the judgement on the work. Scholars who read the surviving volumes concluded that it can scarcely be called heretical: objections can be raised at a few points of doctrine, but the same can be said of other early texts, and the teaching it carries is the teaching of Guru Nanak. Tradition also says that the Miharban Janamsakhi provoked an answer. [Bhai Gurdas Ji](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/bhai-gurdas-ji/)'s first Var and the Gyan Ratnavali of Bhai Mani Singh Ji are both said to have been written to correct the record it gave, which makes it, in a sense, the text that set the whole janamsakhi tradition in motion. For readers today it offers two things no other janamsakhi offers: the earliest sustained commentary on Guru Nanak's hymns, and the most geographically careful account of his travels, with details of Kartarpur found nowhere else. It survives in Kirpal Singh's 1962 edition and in the Janamsakhi Parampara of 1969, where the Sachkhand and Hariji pothis appear alongside the other great traditions. ਮਿਹਰਬਾਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਵੱਡੀਆਂ ਜਨਮਸਾਖੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ [ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/guru-nanak-dev-ji/) ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅਨੋਖੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਖੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਉਸ ਬਾਣੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਵਨੀ ਬਾਣੀ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਗੱਲਬਾਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ## ਮਿਹਰਬਾਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਕੀ ਹੈ? [ਜਨਮਸਾਖੀ](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/janamsakhi/) ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਜਨਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਜੋ ਸਾਖੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਖੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਮੂੰਹੋਂ ਮੂੰਹ ਚੱਲਦੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਅੱਜ ਤੱਕ ਚਾਰ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਬਚੀਆਂ ਹਨ: ਬਾਲਾ, ਮਿਹਰਬਾਨ, ਆਦਿ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਨ। ਮਿਹਰਬਾਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਦਾ ਨਾਂ ਸੋਢੀ ਮਿਹਰਬਾਨ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਿਹਰਬਾਨ ਦੀ ਗੋਸ਼ਟ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੋਸ਼ਟ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਵਾਰਤਾਲਾਪ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਜਵਾਬ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਖੁੱਲ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਚਨਾ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਜਨਮਸਾਖੀ ਵਾਲਾ ਹੀ ਹੈ: ਗੁਰੂ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਬਚਪਨ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਲ। ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਖੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਖੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਚਨਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵੱਲ ਮੁੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਤਰ ਦਰ ਸਤਰ, ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੀਵਨੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਕਦੇ ਅਲੱਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ## ਸੋਢੀ ਮਿਹਰਬਾਨ ਕੌਣ ਸਨ? ਸੋਢੀ ਮਿਹਰਬਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਂ ਮਨੋਹਰ ਦਾਸ ਮਿਹਰਬਾਨ ਸੀ, 1581 ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਅਤੇ 1640 ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ। ਉਹ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਭਤੀਜੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਗੁਰਗੱਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮੀਣੇ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ, ਇਹ ਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੇ ਵਰਤਿਆ ਸੀ। ਮਿਹਰਬਾਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਦੇਖਰੇਖ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਉਹ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕੀਰਤਨੀਏ ਬਣੇ। ਜਦੋਂ 1619 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਮਿਹਰਬਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੰਗਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਅਤੇ 1640 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣੇ ਤੱਕ ਇਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸੰਗਤ ਘਟਦੀ ਗਈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਸ ਕਿਤਾਬ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ, ਉਹ ਬਚੀ ਰਹੀ। ## ਛੇ ਪੋਥੀਆਂ: ਕੀ ਬਚਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਗੁਆਚ ਗਿਆ ਹੈ? ਬਚੀ ਹੋਈ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਲੇਖ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੀ ਮਿਹਰਬਾਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਛੇ ਪੋਥੀਆਂ ਦੀ ਸੀ। ਪਹਿਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਬਚੀਆਂ ਹਨ: ਪੋਥੀ ਸਚਖੰਡ, ਪੋਥੀ ਹਰਿਜੀ ਅਤੇ ਪੋਥੀ ਚਤੁਰਭੁਜ। ਆਖ਼ਰੀ ਤਿੰਨ ਗੁਆਚ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਪਤਾ ਹਨ: ਕੇਸੋ ਰਾਇ ਪੋਥੀ, ਅਭੈ ਪਦ ਪੋਥੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਪਦ ਪੋਥੀ। ਰਚਨਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਚਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਾਲਾ ਜਨਮਸਾਖੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਨਕਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪੋਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸਾਖੀਆਂ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਬਾਰੇ ਹਨ, ਉਸ ਸਿਆਣੇ ਰਾਜੇ ਬਾਰੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੱਬ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਨਾਮ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਚੌਥੀ ਸਾਖੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦਾ ਜਨਮ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ, ਬੇਦੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਮਾਤਾ [ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/mata-tripta-ji/) ਸਨ। ਫਿਰ ਕਹਾਣੀ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸੁਮੇਰ ਪਰਬਤ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਨੌਂ ਸਿੱਧਾਂ, ਗੋਰਖਨਾਥ, ਮਛਿੰਦਰਨਾਥ, ਈਸਰਨਾਥ, ਚਰਪਟਨਾਥ, ਬਾਰੰਗਨਾਥ, ਘੋਰਾਚੋਲੀ, ਬਾਲਗੁੰਡਈ, ਭਰਥਰੀ ਅਤੇ ਗੋਪੀਚੰਦ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੰਮੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸਿੱਧ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਲਿਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਤਿੰਨ ਛੋਟੇ ਸਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: ਸੱਚ ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ ਅਤੇ ਝੂਠ ਦਾ ਰਾਜ ਹੈ, ਕਲਿਯੁੱਗ ਛੁਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਕਸਾਈ ਹਨ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਪਾਪ ਨਾਲ ਕਮਾਏ ਧਨ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ## ਮਿਹਰਬਾਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਨੂੰ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਕੀ ਵੱਖਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਵਿਦਵਾਨ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਹਰਬਾਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਾਇਦ ਪਹਿਲੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਹੋਰ ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਸਾਖੀਆਂ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਵਜੋਂ ਵਰਤਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਿਹਰਬਾਨ ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਸਾਖੀ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਣੀ ਉਹ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ ਜੋ ਫਿਰ ਖੁੱਲ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰਚਨਾ ਗੁਰੂ ਦੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ, ਉਦਾਸੀਆਂ, ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਾਸਤਵਿਕ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਾਲਾ ਵਰਣਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਜਨਮਸਾਖੀ ਵੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਹੋਰ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਸਾਫ਼ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਭੇਜਦੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਤਰ, ਦੱਖਣ, ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ, ਉੱਥੇ ਮਿਹਰਬਾਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੂਰਬੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਜਗਨਨਾਥ ਪੁਰੀ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਵਧੇਰੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਰਸਤਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੱਖਣ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਯਾਤਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਰਚਨਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ, ਫਿਰ ਉੱਤਰ ਆ ਕੇ ਜਮੁਨਾ ਕੰਢੇ ਮਥੁਰਾ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਉਜੈਨ, ਭਰਥਰੀ ਦੀ ਗੁਫ਼ਾ ਅਤੇ ਗੋਰਖ ਨਾਥ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਇੰਨਾ ਸਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅੱਜ ਦੀ ਥਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਚਨਾ ਮੁਸਲਿਮ ਸੰਤਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰਗੜ੍ਹ ਦੇ ਪੀਰ ਮੀਆਂ ਦਾਊਦ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸੱਯਦ ਅਬਦੁਲ ਕਾਦਰ ਗਿਲਾਨੀ ਨਾਲ ਲੰਮਾ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਦਰਜ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਉਹ ਲੋਕ ਸਨ ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿੱਸਾ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ: ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਬਣੇ, ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਸਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣ ਕੇ [ਜਪੁ ਜੀ](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/japji-sahib/) ਦਾ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ, ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। ਅਤੇ ਇਹ ਇਕਲੌਤੀ ਜਨਮਸਾਖੀ ਹੈ ਜੋ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਬਾਰੇ ਪੂਰਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਸਮੇਤ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਰਚੇ ਅਤੇ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਦੀ ਲੰਮੀ ਸੰਗਤ ਸਮੇਤ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬਟਾਲਾ ਨੇੜੇ ਅਚਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ## ਗੁਆਚੀ ਹੋਈ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੁੜ ਲੱਭਤ ਸਦੀਆਂ ਤੱਕ ਮਿਹਰਬਾਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਬਦਨਾਮੀ ਕਰਕੇ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਗਿਆਨ ਰਤਨਾਵਲੀ, ਜੋ [ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/bhai-mani-singh-ji/) ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਜਨਮਸਾਖੀ ਹੈ, ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੀਣਿਆਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸੱਚਾ ਵੇਰਵਾ ਵਿਗਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਿਹਰਬਾਨ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਜਾਅਲੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿਰੋਧੀ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ ਇਸ ਦੀ ਕੋਈ ਨਕਲ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਈ ਸੀ। ਫਿਰ 1940 ਵਿੱਚ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖਰੀਦ ਲਿਆ। ਜਾਂਚ ਉੱਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਹਿਲਾ ਅੱਧ, ਪਹਿਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪੋਥੀਆਂ ਸਨ। 1961 ਵਿੱਚ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੀ, ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਦੇ ਗੁਆਚੇ ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਹੋਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਆਚੀਆਂ ਪੋਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਦੀਆਂ ਨਕਲਾਂ 1763 ਤੋਂ 1769 ਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਪਾਠ ਦਾ ਸੰਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1962 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਛਾਪਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਅਸਲੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਹੋਰ ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਵਾਂਗ ਇਸ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੋੜੇ ਗਏ ਹਿੱਸੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਸਕਰਣ ਨੂੰ ਮਿਹਰਬਾਨ ਦੀ ਜਨਮਸਾਖੀ ਕਿਹਾ, ਮਿਹਰਬਾਨ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੀ ਜਨਮਸਾਖੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਰਚਨਾ ਕਦੋਂ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹਿਸ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ [ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/bhai-gurdas-ji/) ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਗਿਆਨ ਰਤਨਾਵਲੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਿਹਰਬਾਨ ਦੀ ਗੋਸ਼ਟ ਉਸ ਵਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵੇਲੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਇਸ ਨਜ਼ਰੀਏ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਦੀ ਹੈ, ਮਿਹਰਬਾਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੇ ਨੇੜੇ। ਵਿਦਵਾਨ ਡਬਲਿਊ. ਐੱਚ. ਮੈਕਲਿਓਡ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਇੱਕ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ 1828 ਦੇ ਸਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਇਦ ਉੱਨੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ। ਸੱਚਾ ਜਵਾਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਰੰਪਰਾ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ, ਬਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨਕਲਾਂ ਬਹੁਤ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਪਾਠ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹੱਥਾਂ ਨੇ ਆਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ## ਮਿਹਰਬਾਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਅੱਜ ਵੀ ਕਿਉਂ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ? ਮੁੜ ਲੱਭਤ ਨੇ ਇਸ ਰਚਨਾ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਬਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪੋਥੀਆਂ ਪੜ੍ਹੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਵਿਰੋਧੀ ਕਹਿਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ: ਕੁਝ ਧਾਰਮਿਕ ਨੁਕਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹੀ ਗੱਲ ਹੋਰ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਿਹਰਬਾਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। [ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/bhai-gurdas-ji/) ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਅਤੇ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਗਿਆਨ ਰਤਨਾਵਲੀ ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਵੇਰਵੇ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਇੱਕ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਚਨਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਜਨਮਸਾਖੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਗਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਅੱਜ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਦੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹੋਰ ਕੋਈ ਜਨਮਸਾਖੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਬਾਣੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਲੰਮੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਹੀ ਵੇਰਵਾ, ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਸਮੇਤ ਜੋ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ। ਇਹ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ 1962 ਦੇ ਸੰਸਕਰਣ ਅਤੇ 1969 ਦੀ ਜਨਮਸਾਖੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਬਚੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਚਖੰਡ ਅਤੇ ਹਰਿਜੀ ਪੋਥੀਆਂ ਹੋਰ ਵੱਡੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਛਪੀਆਂ ਹਨ। ## Related topics [ਗGuru Nanak Dev JiReligion · First Sikh Guru · 1469–1539](https://jugti.com/kosh/religion/guru-nanak-dev-ji/)[ਜJanamsakhiReligion · Janamsakhi explained: the traditional life stories of Guru Nanak Dev Ji, the Puratan, Bala, Miharban and Mani Singh traditions, and how to read them](https://jugti.com/kosh/religion/janamsakhi/)[ਗGuru Gobind Singh JiReligion · Tenth and last human Sikh Guru · 1666–1708](https://jugti.com/kosh/religion/guru-gobind-singh-ji/)[ਆAdi GranthReligion · Adi Granth: the first Sikh scripture, compiled by Guru Arjan Dev Ji in 1604 and scribed by Bhai Gurdas Ji, the first form of the Guru Granth Sahib](https://jugti.com/kosh/religion/adi-granth/)[ਭBhai Bala JiReligion · companion of Guru Nanak Dev Ji in the Bala Janamsakhi tradition](https://jugti.com/kosh/religion/bhai-bala-ji/)[ਨNankana SahibReligion · Town · birthplace of Guru Nanak Dev Ji, 1469](https://jugti.com/kosh/religion/nankana-sahib/)[ਭBhai Gurdas JiReligion · Sikh scholar and scribe · 1551–1636](https://jugti.com/kosh/religion/bhai-gurdas-ji/)[ਭBhai Mani Singh JiReligion · Bhai Mani Singh Ji: the Sikh scholar and scribe of Damdama Sahib, granthi of Harmandir Sahib, executed at Lahore after the Diwali gathering](https://jugti.com/kosh/religion/bhai-mani-singh-ji/)[ਮMata Tripta JiReligion · The mother of Guru Nanak Dev Ji, who raised the founder of Sikhism in her Talwandi home, now Nankana Sahib.](https://jugti.com/kosh/religion/mata-tripta-ji/)[ਮMata Tripta JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/mata-tripta-ji/)[ਆAdi GranthReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/adi-granth/)[ਭBhai Bala JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/bhai-bala-ji/)[ਜJanamsakhiReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/janamsakhi/)[ਭBhai Mani Singh JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/bhai-mani-singh-ji/)[ਭBhai Gurdas JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/bhai-gurdas-ji/)[ਨNankana SahibReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/nankana-sahib/)[ਗGuru Gobind Singh JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/guru-gobind-singh-ji/)[ਗGuru Nanak Dev JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/guru-nanak-dev-ji/) ## More religion entries to explore [ਨNasihatnamaReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/nasihatnama/)[ਲLavanReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/lavan/)[ਸSalok Mahalla NauvanReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/salok-mahalla-nauvan/)[ਚChandi CharitarReligion · Scriptures & texts](https://jugti.com/kosh/religion/scriptures/chandi-charitar/) Sources (4) 1. [Miharban Janam Sakhi - The Sikh Encyclopedia](https://www.thesikhencyclopedia.com/miharban-janam-sakhi/) 2. [Janamsakhi - Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Janamsakhi) 3. [Janamsakhi Tradition: An Analytical Study - Dr. Kirpal Singh](http://archive.org/stream/janamsakhi-tradition-an-analytical-study/Janamsakhi-Tradition-An-Analytical-Study%5Fdjvu.txt) 4. [Janamsakhi sources - Sikh Philosophy Network](https://www.sikhphilosophy.net/threads/can-anyone-suggest-me-literature-sources-where-i-can-find-sakhis-on-guru-saheban.54063/) [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[What is the Miharban Janamsakhi?](#s-k2)[Who was Sodhi Miharban?](#s-k4)[The six pothis: what survives and what is lost](#s-k6)[What makes the Miharban Janamsakhi different?](#s-k9)[The lost manuscript and its rediscovery](#s-k12)[Why does the Miharban Janamsakhi still matter?](#s-k15)[Related topics](#related-topics)[More religion entries](#more-like-this) Facts Punjabi name ਮਿਹਰਬਾਨ ਜਨਮਸਾਖੀ Author Sodhi Miharban (1581-1640) Subject Life of Guru Nanak Dev Ji Language Punjabi, in Gurmukhi script Volumes Six pothis, of which three survive Surviving volumes Pothi Sachkhand, Pothi Hariji, Pothi Chaturbhuj Lost volumes Keso Rai Pothi, Abhai Pad Pothi, Prem Pad Pothi Manuscript found 1940, at Damdama Sahib Kept at Khalsa College, Amritsar Printed edition Kirpal Singh (ed.), Janam Sakhi Sri Guru Nanak Dev Ji, Amritsar, 1962 Tradition One of four surviving janamsakhi traditions ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [People491 entries](https://jugti.com/kosh/people/)[Places12,428 places](https://jugti.com/kosh/places/)[Books235 books](https://jugti.com/kosh/books/)[ੳWords607 words](https://jugti.com/kosh/words/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/)