Source: https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/bibi-bhani-ji/ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ [Kosh](https://jugti.com/kosh/)/[Religion](https://jugti.com/kosh/religions/)/[Sikhism](https://jugti.com/kosh/religions/sikhism/)/Bibi Bhani Ji Religion · Sikhism # Bibi Bhani Jiਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ Bibi Bhani Ji (1535 to 1598): daughter of Guru Amar Das Ji, wife of Guru Ram Das Ji and mother of Guru Arjan Dev Ji, remembered as a symbol of seva [In short](#in-short)[Who was Bibi Bhani Ji?](#s-s2)[Early life and family](#s-s5)[Marriage to Bhai Jetha Ji](#s-s8)[Seva and the blessing of Guruship](#s-s11)[The land that became Amritsar](#s-s15)[Why is Bibi Bhani Ji remembered?](#s-s18)[Related topics](#related-topics)[More religion entries](#more-like-this) In short Bibi Bhani Ji (1535 to 1598) was the daughter of Guru Amar Das Ji, the wife of Guru Ram Das Ji and the mother of Guru Arjan Dev Ji, the only woman in Sikh history to hold all three places in the Guru household. She is remembered as a symbol of seva, selfless service, above all for the devotion she showed her father, and for the blessing that the Guruship would remain in her line. She died at Goindwal on 9 April 1598, and the land gifted to her at her wedding became the city of Amritsar. Updated 05 Nov 2026 Facts Punjabi name ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ Born 19 January 1535, Basarke Gillan, near Amritsar Died 9 April 1598, at Goindwal Father Guru Amar Das Ji, the third Guru Mother Mata Mansa Devi Ji Husband Bhai Jetha Ji, later Guru Ram Das Ji (married 18 February 1554) All 11 facts Sons Prithi Chand (1558), Mahadev (1560), Guru Arjan Dev Ji (1563) Siblings Bibi Dani Ji (older sister), Bhai Mohan Ji and Bhai Mohri Ji (brothers) Known for Daughter of a Guru, wife of a Guru, mother of a Guru; a symbol of seva Faith Sikhism Legacy The Guruship stayed in her line; the land gifted to her became Ramdaspur, now Amritsar Full story7 min read Bibi Bhani Ji (1535 to 1598) was the daughter of Guru Amar Das Ji, the wife of Guru Ram Das Ji and the mother of Guru Arjan Dev Ji. No other woman in Sikh history stands so close to the Guruship in all three roles at once, and she is remembered above all as a symbol of seva, selfless service, which she gave to her father, her husband and her sons alike. ## Who was Bibi Bhani Ji? Bibi Bhani Ji was born on 19 January 1535 at Basarke Gillan, a village near Amritsar, to [Guru Amar Das Ji](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/guru-amar-das-ji/) and Mata Mansa Devi Ji. She was the younger daughter of the Guru household, with an older sister, Bibi Dani Ji, and two brothers, Bhai Mohan Ji and Bhai Mohri Ji. She grew up at Goindwal, the town on the river Beas where her father had settled after Guru Angad Dev Ji asked him to build a Sikh centre there, and where he became the third Guru in 1552. Her place in Sikh history is unique. She was the daughter of the third Guru, the wife of the fourth Guru and the mother of the fifth Guru. Her youngest son, Guru Arjan Dev Ji, compiled the Adi Granth and built the Harmandir Sahib at Amritsar, and every Guru after him, from Guru Hargobind Ji to Guru Gobind Singh Ji, came from her line. Sikh writers call her one of the four Guru Mahals, the honoured consorts of the Guru household. ## Early life and family Bibi Bhani Ji spent her childhood close to her father, and the service she gave him became the heart of her story. After her marriage she kept serving him, bathing him, watching over his rest and keeping his meditation undisturbed, even while raising three sons of her own. In a time when custom held that a father should not accept service from a daughter, she served him openly, before marriage and after, and Sikh tradition holds her up as proof that a daughter can serve her parents no less than a son. She is also credited with a leading part in the Piri system, the network of women teachers her father set up to carry Sikh teaching to women. Chosen, the accounts say, for her learning and judgement, she helped teach women the tenets and daily practice of the faith, a responsibility that gave women a recognised place in the young Sikh community. ## Marriage to Bhai Jetha Ji Her husband came to the Guru household as a young orphan from Lahore. Bhai Jetha, a Sodhi Khatri, had joined Guru Amar Das Ji at Goindwal and thrown himself into seva, working on the Baoli Sahib, the deep stepped well the Guru was building. When the Guru asked him to build platforms by the river bank and then had them pulled down and rebuilt again and again, the other workers gave up, but Bhai Jetha rebuilt his platform seven times, each time asking the Guru for forgiveness and guidance. Impressed by such humility, Guru Amar Das Ji arranged his marriage to Bibi Bhani Ji. They were married on 18 February 1554. The couple stayed at Goindwal, serving the Guru and the sangat, and Bhai Jetha remained part of his father-in-law's household rather than taking his bride to his own home, against the custom of the day. Three sons were born to them: Prithi Chand in 1558, Mahadev in 1560 and Arjan Dev in 1563\. When Guru Amar Das Ji chose his successor, he named Bhai Jetha, who became [Guru Ram Das Ji](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/guru-ram-das-ji/), the fourth Guru, on 16 September 1574. ## Seva and the blessing of Guruship The best known story of Bibi Bhani Ji comes from the old chronicles, and it is told as a story of service. One morning, as Guru Amar Das Ji sat absorbed in meditation, she noticed that one leg of the low wooden seat he sat on was about to give way. Rather than disturb him, she put her own hand under the seat and held it steady. When the Guru finished his devotions, he found her hand bleeding from the strain. The chronicles say he blessed her then, saying that her children would inherit the Guruship. A mural of this moment was once painted on the walls of the Baoli Sahib at Goindwal. That blessing shaped the rest of her life, and not always easily. Her two brothers, Bhai Mohan Ji and Bhai Mohri Ji, were passed over when her husband was chosen as Guru, and her own two elder sons were passed over when her youngest, Arjan Dev, was chosen in turn. Bibi Bhani Ji stayed neutral through it all. When Prithi Chand asked her to press his claim, she told him the decision was made on merit, as it had been when his father was chosen, and she stood by her husband's choice. When Prithi Chand later tried to collect the devotees' offerings before they could reach Guru Arjan Dev Ji, she worked with Bhai Gurdas Ji to stop him, so the langar carried on as usual. After Guru Ram Das Ji died, she helped her son in his work and persuaded him to marry again after the death of his first wife. Guru Arjan Dev Ji himself seems to have remembered his mother's counsel in his own hymns. On Ang 496 of Guru Granth Sahib, in Raag Goojaree, he writes as a son carrying his mother's blessing: that he should never forget the Lord, even for an instant, and should keep the company of the saints. The hymn is still read as a mother's prayer for her child. ## The land that became Amritsar Bibi Bhani Ji is tied to the founding of Amritsar itself. According to one version of the story, when Emperor Akbar visited Guru Amar Das Ji and was impressed by the [langar](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/langar/), he offered a large jagir of land and villages. The Guru would not accept it in his own name, so the Emperor gave it as a wedding gift to Bibi Bhani Ji, in her name. Guru Amar Das Ji then sent Bhai Jetha to build a new Sikh centre on that land, at a place first called Ramdaspur. Noticing that the waters of a pond there were said to heal, Bhai Jetha widened it into a sarovar which he named Amritsar, the pool of nectar, and in its centre the Harmandir Sahib was begun. The city that grew around it took its name from the sarovar. Whether the gift came from the Emperor or from the Guru's own household, the telling matters: in Sikh memory, the land of Amritsar was held in a woman's name, and the city's first foundation rests on Bibi Bhani Ji. Scholars have noted that her father even treated her as his economic heir, bequeathing lands and villages to a daughter at a time when that was almost unheard of, a sign of the place he gave women in the Sikh world. ## Why is Bibi Bhani Ji remembered? Bibi Bhani Ji is remembered first as a symbol of seva. She served her father in his old age, her husband through his years of building, and her sons through the hardest years of the young Sikh community, and she did it without seeking a place for herself. Her life is held up to Sikh women in particular as proof that humility and steady service can shape history as surely as any public act. She is also remembered for what came from her. The Guruship stayed in her family, chosen on merit as her father had taught, and her youngest son's Adi Granth became the eternal Guru of the Sikhs. She died at Goindwal on 9 April 1598, at the age of 63\. Visitors to Goindwal today can still descend the steps of the Baoli Sahib where her husband laboured and where the story of her service is still told, and at Amritsar the sarovar that grew from the land gifted to her still surrounds the [Harmandir Sahib](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/harmandir-sahib/). ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ (1535 ਤੋਂ 1598) ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਧੀ, ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਮਾਤਾ ਸਨ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੋਰ ਇਸਤਰੀ ਗੁਰਗੱਦੀ ਦੇ ਇੰਨੇ ਨੇੜੇ ਤਿੰਨੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਖੜ੍ਹੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੇਵਾ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੇਵਾ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਕੀਤੀ। ## ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਕੌਣ ਸਨ? ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਜਨਵਰੀ 1535 ਨੂੰ ਬਸਰਕੇ ਗਿੱਲਾਂ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ, ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਮਾਨਸਾ ਦੇਵੀ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਛੋਟੀ ਧੀ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਬੀਬੀ ਦਾਨੀ ਜੀ ਸਨ ਅਤੇ ਦੋ ਭਰਾ ਭਾਈ ਮੋਹਨ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਮੋਹਰੀ ਜੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਚਪਨ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ, ਬਿਆਸ ਕਿਨਾਰੇ ਉਹ ਨਗਰ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਣ ਆਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਹ 1552 ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਗੁਰੂ ਬਣੇ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਥਾਂ ਨਿਵੇਕਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਤੀਜੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਧੀ, ਚੌਥੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਗੁਰੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਆਏ। ਸਿੱਖ ਲੇਖਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਗੁਰੂ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀਆਂ ਸਤਿਕਾਰਤ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ। ## ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਬਚਪਨ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਿਤਾਇਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਈ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਉਂਦੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਰਾਮ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਨਾ ਪੈਣ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦਿਆਂ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਿਵਾਜ ਸੀ ਕਿ ਪਿਤਾ ਧੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾ ਲਵੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਧੀ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਜਿੰਨੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਧਿਆਪਕਾਵਾਂ ਦਾ ਉਹ ਜਥਾ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕਥਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਸੂਝ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰਹਿਣੀ ਸਿਖਾਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੁੱਢਲੇ ਸਿੱਖ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਣ ਵਾਲਾ ਥਾਂ ਮਿਲਿਆ। ## ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਗੁਰੂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਆਏ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਅਨਾਥ ਬੱਚੇ ਵਜੋਂ ਆਏ ਸਨ। ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ, ਸੋਢੀ ਖੱਤਰੀ, ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ ਅਤੇ ਬਾਉਲੀ ਸਾਹਿਬ, ਉਹ ਡੂੰਘੀ ਪੌੜੀਆਂ ਵਾਲੀ ਖੂਹੀ ਜੋ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬਣਵਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਜੁਟ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰਿਆ ਕਿਨਾਰੇ ਚਬੂਤਰੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਢਾਹ ਕੇ ਮੁੜ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਸੇਵਾਦਾਰ ਹਾਰ ਗਏ, ਪਰ ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਬੂਤਰਾ ਸੱਤ ਵਾਰ ਬਣਾਇਆ, ਹਰ ਵਾਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੋਂ ਮਾਫੀ ਅਤੇ ਹੁਕਮ ਮੰਗਦਿਆਂ। ਅਜਿਹੀ ਨਿਮਰਤਾ ਵੇਖ ਕੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ 18 ਫਰਵਰੀ 1554 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋੜਾ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਹੀ ਰਿਹਾ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਿਵਾਜ ਦੇ ਉਲਟ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਹੀ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ 1558 ਵਿੱਚ, ਮਹਾਦੇਵ 1560 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅਰਜਨ ਦੇਵ 1563 ਵਿੱਚ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਚੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ, ਜੋ 16 ਸਤੰਬਰ 1574 ਨੂੰ ਚੌਥੇ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ, ਬਣੇ। ## ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਗੁਰਗੱਦੀ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣੀ ਕਹਾਣੀ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸਾਖੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸੇਵਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਵੇਰ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੈਠਣ ਵਾਲੇ ਨੀਵੇਂ ਆਸਣ ਦੀ ਇੱਕ ਲੱਤ ਟੁੱਟਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਆਸਣ ਹੇਠਾਂ ਦੇ ਕੇ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਧਿਆਨ ਤੋਂ ਉੱਠੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਕੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਾਖੀਆਂ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਗੁਰਗੱਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਇੱਕ ਕੰਧ ਚਿੱਤਰ ਕਲਾ ਕਦੇ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਦੀ ਬਾਉਲੀ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਵਰਦਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਕੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਭਰਾ ਭਾਈ ਮੋਹਨ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਮੋਹਰੀ ਜੀ ਉਦੋਂ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਏ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਏ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਇਸ ਸਭ ਵਿੱਚ ਨਿਰਪੱਖ ਰਹੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦਾਅਵਾ ਮਨਵਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫੈਸਲਾ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਨੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਗਤ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਲੰਗਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚੱਲਦਾ ਰਹੇ। ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾਇਆ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਅੰਗ 496 ਤੇ, ਰਾਗ ਗੂਜਰੀ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਲਿਖਿਆ ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਅਸੀਸ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ: ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਨਾ ਭੁੱਲੇ, ਅਤੇ ਸਾਧ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅੱਜ ਵੀ ਇੱਕ ਮਾਤਾ ਦੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ## ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਬਣੀ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਦਾ ਨਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅਕਬਰ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਅਤੇ ਲੰਗਰ ਵੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਜਾਗੀਰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਤੇ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਉਹ ਜਾਗੀਰ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਭੇਟ ਵਜੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ ਨੂੰ ਉਸ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਨਵਾਂ ਸਿੱਖ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਭੇਜਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਂ ਰਾਮਦਾਸਪੁਰ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਛੱਪੜ ਦਾ ਪਾਣੀ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਕਰ ਕੇ ਸਰੋਵਰ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਰੱਖਿਆ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਸਰੋਵਰ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਉਸ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵੱਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਉਸੇ ਤੋਂ ਪਿਆ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਭੇਟ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਵੱਲੋਂ ਆਈ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਘਰ ਵੱਲੋਂ, ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਭਾਵ ਇਹੀ ਹੈ: ਸਿੱਖ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਇੱਕ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਸੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਨੀਂਹ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕ ਵਾਰਸ ਮੰਨਿਆ, ਇੱਕ ਧੀ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇਣਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਗਭਗ ਅਣਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਉੱਚਾ ਥਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ## ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੇਵਾ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮੁੱਢਲੇ ਸਿੱਖ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਲਈ ਕੋਈ ਥਾਂ ਮੰਗੇ ਬਿਨਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸਿੱਖ ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ ਕਿ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸੇਵਾ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਨਤਕ ਕੰਮ ਜਿੰਨਾ ਆਕਾਰ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ। ਗੁਰਗੱਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹੀ, ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਚੁਣੀ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਸਦੀਵੀ ਗੁਰੂ ਬਣਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ 9 ਅਪ੍ਰੈਲ 1598 ਨੂੰ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ, ਉਹ 63 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬਾਉਲੀ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅੱਜ ਵੀ ਸੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਬਣਿਆ ਸਰੋਵਰ ਅੱਜ ਵੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਘੇਰਦਾ ਹੈ। ## Related topics [ਗGuru Amar Das JiReligion · Third Sikh Guru · 1479–1574](https://jugti.com/kosh/religion/guru-amar-das-ji/)[ਗGuru Ram Das JiReligion · Fourth Sikh Guru · 1534–1581](https://jugti.com/kosh/religion/guru-ram-das-ji/)[ਗGuru Arjan Dev JiReligion · Fifth Sikh Guru · 1563–1606](https://jugti.com/kosh/religion/guru-arjan-dev-ji/)[ਬBebe Nanaki JiReligion · Bebe Nanaki Ji: elder sister of Guru Nanak Dev Ji, his first devotee and the first Gursikh, who protected him and welcomed him to Sultanpur](https://jugti.com/kosh/religion/bebe-nanaki-ji/)[ਮMata Gujri JiReligion · Mata Gujri Ji (1624 to 1704): wife of Guru Tegh Bahadur Ji and mother of Guru Gobind Singh Ji, martyred in the Thanda Burj at Sirhind with the Chhote Sahibzade](https://jugti.com/kosh/religion/mata-gujri-ji/)[ਮMata Khivi JiReligion · Mata Khivi Ji: wife of Guru Angad Dev Ji who organised the langar at Khadur Sahib, and the only wife of a Guru named in the Guru Granth Sahib Ji](https://jugti.com/kosh/religion/mata-khivi-ji/)[ਲLangarReligion · Sikh community kitchen, free meal for all](https://jugti.com/kosh/religion/langar/)[ਸSevaReligion · Seva: selfless service in Sikhism, its three forms, kar seva and the spirit of the langar explained](https://jugti.com/kosh/religion/seva/)[ਬBebe Nanaki JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/bebe-nanaki-ji/)[ਮMata Khivi JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/mata-khivi-ji/)[ਮMata Gujri JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/mata-gujri-ji/)[ਸSevaReligion · Practices & customs](https://jugti.com/kosh/religion/practices/seva/)[ਗGuru Amar Das JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/guru-amar-das-ji/)[ਲLangarReligion · Practices & customs](https://jugti.com/kosh/religion/practices/langar/)[ਗGuru Arjan Dev JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/guru-arjan-dev-ji/)[ਗGuru Ram Das JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/guru-ram-das-ji/) ## More religion entries to explore [ਮMata Sulakhni JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/mata-sulakhni-ji/)[ਸSirdar Kapur SinghReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/sirdar-kapur-singh/)[ਮMata Tripta JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/mata-tripta-ji/)[ਬBaba Kalu JiReligion · Sikhism](https://jugti.com/kosh/religion/sikhism/baba-kalu-ji/) Sources (4) 1. [The Sikh Encyclopedia: Bhani, Bibi](https://www.thesikhencyclopedia.com/bhani-bibi/) 2. [SikhiWiki: Bibi Bhani](https://www.sikhiwiki.org/index.php/Bibi%5FBhani) 3. [Wikipedia: Mata Bhani](https://en.wikipedia.org/wiki/Mata%5FBhani) 4. [Learn Religions: Profile of Bibi Bhani, Daughter of Guru Amar Das](https://www.learnreligions.com/bibi-bhani-history-2993586) [Report a correction](https://jugti.com/corrections/) **Jugti is free and independent.** Reader support keeps the Kosh growing. [Support](https://jugti.com/support/) On this page[In short](#in-short)[Who was Bibi Bhani Ji?](#s-s2)[Early life and family](#s-s5)[Marriage to Bhai Jetha Ji](#s-s8)[Seva and the blessing of Guruship](#s-s11)[The land that became Amritsar](#s-s15)[Why is Bibi Bhani Ji remembered?](#s-s18)[Related topics](#related-topics)[More religion entries](#more-like-this) Facts Punjabi name ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ Born 19 January 1535, Basarke Gillan, near Amritsar Died 9 April 1598, at Goindwal Father Guru Amar Das Ji, the third Guru Mother Mata Mansa Devi Ji Husband Bhai Jetha Ji, later Guru Ram Das Ji (married 18 February 1554) Sons Prithi Chand (1558), Mahadev (1560), Guru Arjan Dev Ji (1563) Siblings Bibi Dani Ji (older sister), Bhai Mohan Ji and Bhai Mohri Ji (brothers) Known for Daughter of a Guru, wife of a Guru, mother of a Guru; a symbol of seva Faith Sikhism Legacy The Guruship stayed in her line; the land gifted to her became Ramdaspur, now Amritsar ## Keep exploring Everything in the Kosh, with sources. [People491 entries](https://jugti.com/kosh/people/)[Places12,428 places](https://jugti.com/kosh/places/)[Books235 books](https://jugti.com/kosh/books/)[ੳWords607 words](https://jugti.com/kosh/words/)[ੳA to ZEvery entry by letter](https://jugti.com/kosh/a-z/)