Mitro Marjani (1966) is Krishna Sobti's novel about Mitro, a young married woman in a Punjabi village who speaks openly about her desires and refuses to live by the rules set for a daughter-in-law. Set in a joint family in rural Punjab, it follows Mitro's clashes with her mother-in-law Dhanvanti and the world around her. Its frank portrait of a woman's sexuality shocked the Hindi literary world when it appeared, and it remains one of the most talked-about Hindi novels.
Hindi, with an English translation- Punjabi name
- मित्रो मरजानी
- Author
- Krishna Sobti
- First published
- 1966
- Language
- Hindi, with Punjabi idiom
- Form
- Novel
- Setting
- A Punjabi village, rural Punjab
All 10 facts
- Title means
- To hell with you, Mitro
- Also spelled
- Mitro Marajani
- English translation
- To Hell with You, Mitro, translated by Gita Rajan and Raji Narasimhan
- On stage
- National School of Drama Repertory, directed by B.M. Shah
Characters
About the book
Mitro Marjani is Krishna Sobti's 1966 novel about a young married woman in a Punjabi village who refuses to keep quiet about what she wants. It is written in Hindi thick with Punjabi idiom, and it is the book that made Sobti's name as a novelist. When it appeared, its frank portrait of a married woman's sexuality shocked the Hindi literary world, and it is still the book readers reach for first when they want to know what Sobti could do.
The title is Mitro's name with marjani, a scolding word her family throws at her, somewhere between wretched woman and damned girl. The English translation turns it into a sentence: To Hell with You, Mitro. That is the novel in miniature: a woman being cursed by her own household, and answering back.
The story
Mitro is a daughter-in-law in a joint family in rural Punjab, married into a house run by her mother-in-law, Dhanvanti. The novel follows the daily life of that house, its work, its quarrels, its festivals, and the way its women watch and judge one another. Mitro will not play the quiet, grateful bahu. She speaks about her body and her desires in plain words, she laughs at the rules meant to keep her in line, and she refuses to be shamed.
Dhanvanti, the mother-in-law, sums up her daughter-in-law in the line readers quote most: No one can fathom this girl. When she is good, she is better than the best. When she is bad, she is worse than the worst. The two women are the novel's centre, and much of the book is their sparring: an older woman guarding the family's honour, and a younger one who will not trade her own nature for it.
There is no grand plot and no single crisis. The novel moves through scenes and exchanges, and its force comes from Mitro's voice itself, funny, blunt and unashamed, and from the Punjabi speech Sobti gives her characters. The comedy is real, and so is the anger underneath it: a woman who knows exactly what the world thinks of her, and will not apologise for it.
ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ
ਮਿਤਰੋ ਮਰਜਾਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸੋਬਤੀ ਦਾ 1966 ਦਾ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਆਹੁਤਾ ਔਰਤ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਮੁਹਾਵਰਾ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਸੋਬਤੀ ਦਾ ਨਾਂ ਬਣਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਛਪਿਆ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਵਿਆਹੁਤਾ ਔਰਤ ਦੀ ਲਿੰਗਕਤਾ ਦੀ ਇਸ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਤਸਵੀਰ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਜਗਤ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਇਹ ਉਹ ਕਿਤਾਬ ਹੈ ਜਿਸ ਵੱਲ ਪਾਠਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੋਬਤੀ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਤਰੋ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਮਰਜਾਨੀ ਹੈ, ਉਹ ਝਿੜਕ ਭਰਿਆ ਸ਼ਬਦ ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਭੈੜੀ ਔਰਤ ਜਾਂ ਰੱਦੀ ਕੁੜੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਕ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: To Hell with You, Mitro। ਇਹ ਪੂਰਾ ਨਾਵਲ ਛੋਟੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ: ਇੱਕ ਔਰਤ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲੋਂ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਹਾਣੀ
ਮਿਤਰੋ ਪੇਂਡੂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹੁਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਘਰ ਦੀ ਵਾਗਡੋਰ ਉਸ ਦੀ ਸੱਸ ਧਨਵੰਤੀ ਦੇ ਹੱਥ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਉਸ ਘਰ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ, ਉਸ ਦੇ ਝਗੜੇ, ਉਸ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ, ਅਤੇ ਉਸ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਿਤਰੋ ਚੁੱਪ, ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰ ਨੂੰਹ ਬਣ ਕੇ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸਾਫ਼ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਉੱਤੇ ਹੱਸਦੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬਣੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਧਨਵੰਤੀ, ਉਸ ਦੀ ਸੱਸ, ਆਪਣੀ ਨੂੰਹ ਬਾਰੇ ਉਹ ਲਾਈਨ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਠਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਕੋਈ ਇਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਚੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਭੈੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਭੈੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਵਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੱਕਰ ਹੈ: ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਔਰਤ ਜੋ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਔਰਤ ਜੋ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਵੇਚਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ।
ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਕੋਈ ਇੱਕ ਸੰਕਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਮਿਤਰੋ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ, ਹੱਸਮੁੱਖ, ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਬੇਸ਼ਰਮ, ਅਤੇ ਉਸ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸੋਬਤੀ ਆਪਣੇ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਸਾ ਅਸਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਗੁੱਸਾ ਵੀ ਅਸਲੀ ਹੈ: ਇੱਕ ਔਰਤ ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਉਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਸੋਚਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਮੁਆਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮੰਗੇਗੀ।
Why it shocked readers in 1966
Hindi fiction in the 1960s had married heroines, but it did not often let them say what they wanted. Mitro Marjani broke that rule in plain language. Critics praised the novel's language and its life, and argued about its boldness. The critic Nikhil Govind has said the book let the Hindi novel break out of the straitjacket of social realism and the usual ideas of women's fiction.
Sobti herself resisted being read only as a writer of women's lives. She said a writer had to hold both the masculine and the feminine point of view, and her women were never only victims or only rebels. Mitro is neither: she is a woman who enjoys her life, fights for it, and stays herself.
The book also broke a second rule, about language. Sobti wrote in Hindi mixed with Punjabi and Urdu, using the speech of her characters rather than a polished literary Hindi. That mix is part of why the novel feels so alive, and part of why it was hard to translate.
The author
Krishna Sobti was born on 18 February 1925 in Gujrat, in the Punjab of British India, and was educated in Delhi, Shimla and Lahore. Her first stories appeared in 1944. Mitro Marjani came in 1966, after Daar Se Bichchuri in 1958.
Her best known book is the later Zindaginama (1979), an epic of a Punjabi village before Partition, which won the Sahitya Akademi Award in 1980. She was made a Fellow of the Sahitya Akademi in 1996 and received the Jnanpith Award in 2017. She died in Delhi on 25 January 2019, aged 93.
English translation and the stage
Mitro Marjani reached English readers as To Hell with You, Mitro, translated by Gita Rajan and Raji Narasimhan. The translation kept the novel's visual, spoken quality, and it carried Sobti's name well beyond Hindi readers.
The novel also became a stage play, performed by the National School of Drama's Repertory company under the direction of B.M. Shah. The actress Himani Shivpuri played Mitro in her early theatre days, and Sobti came to watch the performances and told her she had brought Mitro to life.
Why is Mitro Marjani still read today?
Sixty years after it was published, the novel still reads as a modern book, because its question is still a live one: how much of herself is a married woman allowed to keep? Mitro's answer is everything, and she gives it with humour rather than a speech. For readers of Punjabi literature it is also a landmark in language, a Hindi novel that sounds like Punjab. Anyone who starts with Mitro usually goes on to Zindaginama, Sobti's great village epic, and to her stories of Partition and Delhi.
1966 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਹੈਰਾਨ ਕੀਤਾ
1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਗਲਪ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹੁਤਾ ਨਾਇਕਾਵਾਂ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਅਕਸਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਿਤਰੋ ਮਰਜਾਨੀ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਯਮ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਨਾਵਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦਲੇਰੀ ਉੱਤੇ ਬਹਿਸ ਕੀਤੀ। ਆਲੋਚਕ ਨਿਖਿਲ ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗਲਪ ਬਾਰੇ ਆਮ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦੀ ਜਕੜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦਿੱਤਾ।
ਸੋਬਤੀ ਖੁਦ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਲੇਖਕਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਮਰਦਾਨਾ ਅਤੇ ਜ਼ਨਾਨਾ ਦੋਵੇਂ ਨਜ਼ਰੀਏ ਸੰਭਾਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਪੀੜਤ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਗ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਮਿਤਰੋ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ: ਉਹ ਇੱਕ ਔਰਤ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਲੜਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੇ ਭਾਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਦੂਜਾ ਨਿਯਮ ਵੀ ਤੋੜਿਆ। ਸੋਬਤੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਮਿਲੀ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, ਆਪਣੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਵਰਤੀ, ਨਾ ਕਿ ਸਾਫ਼ ਸਾਹਿਤਕ ਹਿੰਦੀ। ਇਹ ਮਿਲਾਵਟ ਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਨਾਵਲ ਇੰਨਾ ਜੀਵੰਤ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਸੀ।
ਲੇਖਕਾ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸੋਬਤੀ ਦਾ ਜਨਮ 18 ਫ਼ਰਵਰੀ 1925 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਿੱਲੀ, ਸ਼ਿਮਲੇ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ 1944 ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ। ਮਿਤਰੋ ਮਰਜਾਨੀ 1966 ਵਿੱਚ ਆਈ, 1958 ਦੀ ਦਾਰ ਸੇ ਬਿਛੜੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ।
ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਕਿਤਾਬ ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ (1979) ਹੈ, ਜੋ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਿੰਡ ਬਾਰੇ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ 1980 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਹ 1996 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੀ ਫ਼ੈਲੋ ਬਣੀ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨਪੀਠ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। 25 ਜਨਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ, ਉਹ 93 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਰੰਗਮੰਚ
ਮਿਤਰੋ ਮਰਜਾਨੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪਾਠਕਾਂ ਤੱਕ To Hell with You, Mitro ਵਜੋਂ ਪਹੁੰਚੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਗੀਤਾ ਰਾਜਨ ਅਤੇ ਰਾਜੀ ਨਰਸਿਮਹਨ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਅਨੁਵਾਦ ਨੇ ਨਾਵਲ ਦੀ ਬੋਲਚਾਲ ਵਾਲੀ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਮਾਨ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਸੋਬਤੀ ਦਾ ਨਾਂ ਹਿੰਦੀ ਪਾਠਕਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
ਨਾਵਲ ਰੰਗਮੰਚ ਦਾ ਨਾਟਕ ਵੀ ਬਣਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ ਦੀ ਰੈਪਰਟਰੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਬੀ. ਐਮ. ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਹੇਠ ਖੇਡਿਆ। ਅਦਾਕਾਰਾ ਹਿਮਾਨੀ ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰੰਗਮੰਚ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਤਰੋ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਅਤੇ ਸੋਬਤੀ ਖੁਦ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੇਖਣ ਆਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਮਿਤਰੋ ਨੂੰ ਜੀਵੰਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਮਿਤਰੋ ਮਰਜਾਨੀ ਅੱਜ ਵੀ ਕਿਉਂ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਛਪਣ ਤੋਂ ਸੱਠ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਨਾਵਲ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਕਿਤਾਬ ਵਾਂਗ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਸਵਾਲ ਅੱਜ ਵੀ ਜੀਵੰਤ ਹੈ: ਇੱਕ ਵਿਆਹੁਤਾ ਔਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿੰਨਾ ਕੁਝ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ? ਮਿਤਰੋ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹੈ ਸਭ ਕੁਝ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਹ ਜਵਾਬ ਭਾਸ਼ਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਹੈ, ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਨਾਵਲ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਵਰਗਾ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਮਿਤਰੋ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ, ਸੋਬਤੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪਿੰਡ ਮਹਾਂਕਾਵਿ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਵੰਡ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Editions and translations
- Mitro MarjaniHindi · original, 1966Original
- To Hell with You, MitroEnglish · translated by Gita Rajan and Raji NarasimhanTranslation
The author
Connected
More to read
Sources (4)
Jugti is free and independent. Reader support keeps the Kosh growing.
Support