Amrish Puri: Mogambo from Nawanshahr

Amrish Puri (22 June 1932 to 12 January 2005) was an Indian actor born in Nawanshahr, Punjab. A stage actor who reached films in his forties, he became Hindi cinema's best-known villain as Mogambo in Mr. India (1987). He also played Mola Ram in Hollywood's Indiana Jones and the Temple of Doom (1984).

ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

Amrish Lal Puri was born in a Punjabi Hindu family in Nawanshahr, to Lala Nihal Chand and Ved Kaur, according to Wikipedia and the Hindustan Times. Nawanshahr is the headquarters town and a tehsil of Shaheed Bhagat Singh Nagar district, in Doaba. Filmfare quotes his son as saying "Naushera", but Wikipedia and the Hindustan Times name Nawanshahr.

His elder brothers Chaman Puri and Madan Puri were actors, and Wikipedia says the singer K. L. Saigal was his first cousin. He studied at B.M. College in Shimla.

Career

Puri came to Mumbai in the 1950s. The Indian Express says a director rejected his first screen test, calling his face harsh. He worked at the Employees' State Insurance Corporation, did radio at All India Radio from 1954, joined Ebrahim Alkazi's Natya Academy in 1961 and acted in Satyadev Dubey's plays. He won the Sangeet Natak Akademi Award for theatre in 1979.

Cinemaazi puts his stage work at about 60 full-length plays, and recalls that in Aadhey Adhure he played five roles in a single production, among them the husband, the lover and his wife's boss. Theatre was not a stepping stone for him, he kept saying: it gave him a satisfaction films did not, and he returned to that view all his life.

The Hindustan Times says his first film appearance was Prem Pujari (1970), though the first film he had signed, Reshma Aur Shera, released in 1971. He was about 40. In the 1970s he worked with Girish Karnad on the Kannada film Kaadu, with Shyam Benegal on Nishant (1975), Manthan (1976) and Bhumika, and with Govind Nihalani on Aakrosh and Ardh Satya.

Wikipedia says Hum Paanch (1980) was the first film in which he played the main villain. Vidhaata and Shakti (1982) and Hero (1983) followed. For Indiana Jones and the Temple of Doom he shaved his head and stayed bald afterwards. Steven Spielberg said, "Amrish is my favourite villain. The best the world has ever produced and ever will."

Two years before Temple of Doom, he had played Dada Abdulla Hajee Adab, president of the Natal Indian Congress and Gandhi's sponsor in South Africa, in Richard Attenborough's Gandhi (1982), according to Cinemaazi. The same profile tells how he reached Spielberg: casting director Dolly Thakore sent stills from the horror film Gehrayee, American casting agents travelled to India to meet him, and instead of a set audition he asked them to watch him work on a film set. He also refused to read a page of the script in English for them, asking how Spielberg would judge a language Puri did not speak.

Mogambo and later roles

In Mr. India, directed by Shekhar Kapur, he played the scheming but comic Mogambo, whose line "Mogambo khush hua" became one of the best-known in Hindi cinema. Filmfare says he became the highest-paid villain.

He was not only a villain. He played the strict father Baldev Singh in Dilwale Dulhania Le Jayenge (1995), and also appeared in Pardes, Virasat and the comedy Chachi 420. Wikipedia lists Filmfare Best Supporting Actor awards, including for Meri Jung and Virasat. After about twenty years away, he returned to Punjabi cinema in Shaheed Uddham Singh (2000), the Hindustan Times says. His last film, Kisna, released days after his death.

Film counts differ: about 300 (Filmfare), over 400 (Hindustan Times), more than 450 (Wikipedia).

Family life

He married Urmila Diveker, whom he met at the ESIC office, according to The Indian Express. Wikipedia and the Hindustan Times give 1957 for the marriage, while the Express says January 1959. They had a son, Rajeev, and a daughter, Namrata. His autobiography, The Act of Life, appeared in 2006.

Illness and death

The Indian Express reports that an accident on the set of Jaal: The Trap (2003) injured his face and eye, and his son later linked it to a blood disorder, myelodysplastic syndrome. He was admitted to Hinduja Hospital in Mumbai on 27 December 2004 and died there on 12 January 2005, aged 72, according to Wikipedia. His funeral was held at Shivaji Park the next day.

Legacy

His awards mark both halves of his career. Cinemaazi and Indianetzone list Filmfare Best Supporting Actor wins for Meri Jung, Ghatak and Virasat, Star Screen wins for Ghatak and Virasat, the Maharashtra State Gaurav Puraskar in 1991, and Best Actor awards at the Sydney and Singapore film festivals in 1994 for Shyam Benegal's Suraj Ka Satvan Ghoda, a leading role far from his villain image.

The roles that keep circulating tell the story: Jagavar in Vidhaata, Thakral in Meri Jung, Bhujang in Tridev, Balwant Rai in Ghayal, Barrister Chadda in Damini and Thakur Durjan Singh in Karan Arjun, set against the warm Bauji of Dilwale Dulhania Le Jayenge, a part Cinemaazi says he modelled on his own father, Nihal Chand Puri. He worked across Hindi, Kannada, Marathi, Punjabi, Malayalam, Telugu and Tamil cinema, so the Nawanshahr actor belonged to far more than one film industry.

Google marked his 87th birth anniversary with a Doodle on 22 June 2019. Cinemaazi quotes its text: 'If at first you don't succeed, try, try again.'

Where was Amrish Puri born?

He was born on 22 June 1932 in Nawanshahr, Punjab, now in Shaheed Bhagat Singh Nagar district, according to Wikipedia and the Hindustan Times.

What is Amrish Puri best known for?

He is best known as the villain Mogambo in Mr. India, and as Mola Ram in Indiana Jones and the Temple of Doom. He also played warm fathers in Dilwale Dulhania Le Jayenge and Virasat.

How did Amrish Puri get into films?

He began in radio and theatre while working a government job, and reached films around the age of 40, according to the Hindustan Times and The Guardian.

ਅਮਰੀਸ਼ ਪੁਰੀ (22 ਜੂਨ 1932 ਤੋਂ 12 ਜਨਵਰੀ 2005) ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸਨ। ਥੀਏਟਰ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਚਾਲੀ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਪੁਰੀ 'ਮਿਸਟਰ ਇੰਡੀਆ' (1987) ਦੇ ਮੋਗੈਂਬੋ ਵਜੋਂ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਖਲਨਾਇਕ ਬਣੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ 'ਇੰਡੀਆਨਾ ਜੋਨਜ਼ ਐਂਡ ਦ ਟੈਂਪਲ ਆਫ਼ ਡੂਮ' (1984) ਵਿੱਚ ਮੋਲਾ ਰਾਮ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਵੀ ਨਿਭਾਇਆ।

ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਅਮਰੀਸ਼ ਲਾਲ ਪੁਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਲਾਲਾ ਨਿਹਾਲ ਚੰਦ ਅਤੇ ਵੇਦ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਦੁਆਬੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਸਦਰ ਮੁਕਾਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤਹਿਸੀਲ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ "ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ" ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਚਮਨ ਪੁਰੀ ਅਤੇ ਮਦਨ ਪੁਰੀ ਅਦਾਕਾਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਗਾਇਕ ਕੇ. ਐੱਲ. ਸਹਿਗਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਮਲਾ ਦੇ ਬੀ.ਐੱਮ. ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।

ਕਰੀਅਰ

ਪੁਰੀ 1950ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਆਏ। ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਮੁਤਾਬਕ ਇੱਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਕਹਿ ਕੇ ਪਹਿਲਾ ਸਕਰੀਨ ਟੈਸਟ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਰਾਜ ਬੀਮਾ ਨਿਗਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, 1954 ਤੋਂ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਉੱਤੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ, 1961 ਵਿੱਚ ਇਬਰਾਹੀਮ ਅਲਕਾਜ਼ੀ ਦੀ ਨਾਟਿਆ ਅਕੈਡਮੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਤੇ ਸਤਿਆਦੇਵ ਦੂਬੇ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1979 ਵਿੱਚ ਥੀਏਟਰ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।

ਸਿਨੇਮਾਜ਼ੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਟੇਜ ਕੰਮ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 60 ਪੂਰੇ ਨਾਟਕਾਂ ਤੱਕ ਗਿਣਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਆਧੇ ਅਧੂਰੇ' ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕੋ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਤੀ, ਪ੍ਰੇਮੀ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਦਾ ਬੌਸ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਥੀਏਟਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪੌੜੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ: ਇਸ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਿਲਦੀ ਸੀ ਜੋ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਇਸੇ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹੇ।

ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮੀ ਹਾਜ਼ਰੀ 'ਪ੍ਰੇਮ ਪੁਜਾਰੀ' (1970) ਵਿੱਚ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਈਨ ਕੀਤੀ ਸੀ, 'ਰੇਸ਼ਮਾ ਔਰ ਸ਼ੇਰਾ', ਉਹ 1971 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਲਗਭਗ 40 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ। 1970ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਿਰੀਸ਼ ਕਰਨਾਡ ਨਾਲ ਕੰਨੜ ਫ਼ਿਲਮ 'ਕਾਡੂ' ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਆਮ ਬੇਨੇਗਲ ਨਾਲ 'ਨਿਸ਼ਾਂਤ' (1975), 'ਮੰਥਨ' (1976) ਅਤੇ 'ਭੂਮਿਕਾ' ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਨਿਹਲਾਨੀ ਨਾਲ 'ਆਕ੍ਰੋਸ਼' ਅਤੇ 'ਅਰਧ ਸੱਤਿਆ' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ 'ਹਮ ਪਾਂਚ' (1980) ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੁੱਖ ਖਲਨਾਇਕ ਬਣੇ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'ਵਿਧਾਤਾ' ਤੇ 'ਸ਼ਕਤੀ' (1982) ਅਤੇ 'ਹੀਰੋ' (1983) ਆਈਆਂ। 'ਇੰਡੀਆਨਾ ਜੋਨਜ਼ ਐਂਡ ਦ ਟੈਂਪਲ ਆਫ਼ ਡੂਮ' ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰ ਮੁੰਨਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗੰਜੇ ਹੀ ਰਹੇ। ਸਟੀਵਨ ਸਪੀਲਬਰਗ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਮਰੀਸ਼ ਮੇਰਾ ਮਨਪਸੰਦ ਖਲਨਾਇਕ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਜਿੰਨੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵੀ ਰਹੇਗਾ।"

ਟੈਂਪਲ ਆਫ਼ ਡੂਮ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਿਚਰਡ ਐਟਨਬਰੋ ਦੀ 'ਗਾਂਧੀ' (1982) ਵਿੱਚ ਦਾਦਾ ਅਬਦੁੱਲਾ ਹਾਜੀ ਆਦਬ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਨੈਟਾਲ ਇੰਡੀਅਨ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਸਨ, ਸਿਨੇਮਾਜ਼ੀ ਮੁਤਾਬਕ। ਉਹੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਪੀਲਬਰਗ ਤੱਕ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੇ: ਕਾਸਟਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡੌਲੀ ਠਾਕੋਰ ਨੇ ਡਰਾਉਣੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਗਹਿਰਾਈ' ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਭੇਜੀਆਂ, ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਸਟਿੰਗ ਏਜੰਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਭਾਰਤ ਆਏ, ਅਤੇ ਤੈਅ ਆਡੀਸ਼ਨ ਦੀ ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ ਸੈੱਟ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਵੇਖਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦਾ ਪੰਨਾ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਵੀ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਪੁੱਛ ਕੇ ਕਿ ਸਪੀਲਬਰਗ ਉਹ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਵੇਂ ਪਰਖੇਗਾ ਜੋ ਪੁਰੀ ਬੋਲਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਮੋਗੈਂਬੋ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ

ਸ਼ੇਖਰ ਕਪੂਰ ਦੀ 'ਮਿਸਟਰ ਇੰਡੀਆ' ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਾਲਾਕ ਪਰ ਹਾਸੋਹੀਣੇ ਮੋਗੈਂਬੋ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਡਾਇਲਾਗ "ਮੋਗੈਂਬੋ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੂਆ" ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਡਾਇਲਾਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਾਈ ਵਾਲੇ ਖਲਨਾਇਕ ਬਣ ਗਏ।

ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਖਲਨਾਇਕ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਦਿਲਵਾਲੇ ਦੁਲਹਨੀਆ ਲੇ ਜਾਏਂਗੇ' (1995) ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਪਿਤਾ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ, ਅਤੇ 'ਪਰਦੇਸ', 'ਵਿਰਾਸਤ' ਤੇ ਕਾਮੇਡੀ 'ਚਾਚੀ 420' ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਸੇ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 'ਮੇਰੀ ਜੰਗ' ਅਤੇ 'ਵਿਰਾਸਤ' ਲਈ ਮਿਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਲਗਭਗ ਵੀਹ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਹ 'ਸ਼ਹੀਦ ਊਧਮ ਸਿੰਘ' (2000) ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਪਰਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਕਿਸਨਾ' ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ।

ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੈ: ਲਗਭਗ 300 (ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ), 400 ਤੋਂ ਵੱਧ (ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼), 450 ਤੋਂ ਵੱਧ (ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ)।

ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ

ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਰਮਿਲਾ ਦਿਵੇਕਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਈਐੱਸਆਈਸੀ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਵਿਆਹ ਦਾ ਸਾਲ 1957 ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਜਨਵਰੀ 1959 ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੀਵ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਨਮਰਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ 'ਦ ਐਕਟ ਆਫ਼ ਲਾਈਫ਼' 2006 ਵਿੱਚ ਛਪੀ।

ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਮੌਤ

ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਮੁਤਾਬਕ 'ਜਾਲ: ਦ ਟ੍ਰੈਪ' (2003) ਦੇ ਸੈੱਟ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਅੱਖ ਨੂੰ ਸੱਟ ਲੱਗੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਮਾਈਲੋਡਿਸਪਲਾਸਟਿਕ ਸਿੰਡਰੋਮ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 27 ਦਸੰਬਰ 2004 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਹਿੰਦੂਜਾ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 12 ਜਨਵਰੀ 2005 ਨੂੰ 72 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸਸਕਾਰ ਹੋਇਆ।

ਵਿਰਾਸਤ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਿਨੇਮਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆਨੈੱਟਜ਼ੋਨ 'ਮੇਰੀ ਜੰਗ', 'ਘਾਤਕ' ਅਤੇ 'ਵਿਰਾਸਤ' ਲਈ ਫ਼ਿਲਮਫ਼ੇਅਰ ਸਰਵੋਤਮ ਸਹਾਇਕ ਅਦਾਕਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ, 'ਘਾਤਕ' ਅਤੇ 'ਵਿਰਾਸਤ' ਲਈ ਸਟਾਰ ਸਕਰੀਨ ਪੁਰਸਕਾਰ, 1991 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਗੌਰਵ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਅਤੇ 1994 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਆਮ ਬੇਨੇਗਲ ਦੀ 'ਸੂਰਜ ਕਾ ਸਾਤਵਾਂ ਘੋੜਾ' ਲਈ ਸਿਡਨੀ ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਫ਼ਿਲਮ ਉਤਸਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਗਿਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਲਨਾਇਕ ਵਾਲੀ ਛਵੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਸੀ।

ਜਿਹੜੇ ਕਿਰਦਾਰ ਅੱਜ ਵੀ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: 'ਵਿਧਾਤਾ' ਵਿੱਚ ਜਗਾਵਰ, 'ਮੇਰੀ ਜੰਗ' ਵਿੱਚ ਠਕਰਾਲ, 'ਤ੍ਰਿਦੇਵ' ਵਿੱਚ ਭੁਜੰਗ, 'ਘਾਇਲ' ਵਿੱਚ ਬਲਵੰਤ ਰਾਏ, 'ਦਾਮਿਨੀ' ਵਿੱਚ ਬੈਰਿਸਟਰ ਚੱਢਾ ਅਤੇ 'ਕਰਨ ਅਰਜੁਨ' ਵਿੱਚ ਠਾਕੁਰ ਦੁਰਜਨ ਸਿੰਘ, ਨਾਲ ਹੀ 'ਦਿਲਵਾਲੇ ਦੁਲਹਨੀਆ ਲੇ ਜਾਏਂਗੇ' ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਬਾਊਜੀ, ਜੋ ਕਿਰਦਾਰ ਸਿਨੇਮਾਜ਼ੀ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਿਹਾਲ ਚੰਦ ਪੁਰੀ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ ਘੜਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੀ, ਕੰਨੜ, ਮਰਾਠੀ, ਪੰਜਾਬੀ, ਮਲਿਆਲਮ, ਤੇਲਗੂ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਇਹ ਅਦਾਕਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਗੂਗਲ ਨੇ 22 ਜੂਨ 2019 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 87ਵੀਂ ਜਨਮ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਉੱਤੇ ਡੂਡਲ ਬਣਾਇਆ। ਸਿਨੇਮਾਜ਼ੀ ਇਸ ਡੂਡਲ ਦਾ ਪਾਠ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਜੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ।

ਅਮਰੀਸ਼ ਪੁਰੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕਿੱਥੇ ਹੋਇਆ?

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 22 ਜੂਨ 1932 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਹੁਣ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਅਮਰੀਸ਼ ਪੁਰੀ ਕਿਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?

ਉਹ 'ਮਿਸਟਰ ਇੰਡੀਆ' ਦੇ ਖਲਨਾਇਕ ਮੋਗੈਂਬੋ ਅਤੇ 'ਇੰਡੀਆਨਾ ਜੋਨਜ਼ ਐਂਡ ਦ ਟੈਂਪਲ ਆਫ਼ ਡੂਮ' ਦੇ ਮੋਲਾ ਰਾਮ ਵਜੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਦਿਲਵਾਲੇ ਦੁਲਹਨੀਆ ਲੇ ਜਾਏਂਗੇ' ਅਤੇ 'ਵਿਰਾਸਤ' ਵਿੱਚ ਨਿੱਘੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵੀ ਨਿਭਾਏ।

ਅਮਰੀਸ਼ ਪੁਰੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਆਏ?

ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਅਤੇ ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਥੀਏਟਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 40 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ।