ਮਨਿੰਦਰ ਸਿੰਘ: ਕਬੱਡੀ ਰੇਡਰ, ਪੀ.ਕੇ.ਐਲ. ਸਟਾਰ

Maninder Singh (born 31 January 1990) is an Indian kabaddi raider from Dasuya in Hoshiarpur district, Punjab, and one of the most prolific scorers in Pro Kabaddi League history. He won the inaugural PKL title with Jaipur Pink Panthers in 2014, captained Bengal Warriors to their first title in 2019, won the 2017 Asian Kabaddi Championship with India, and passed 1,500 raid points in 2024, only the second raider after Pardeep Narwal to reach the mark.

Early life in Dasuya

Maninder was born on 31 January 1990 in ਦਸੂਆ, a town in Hoshiarpur district in Punjab's Doaba region. He grew up playing circle kabaddi, the traditional Punjabi form of the game played on open ground, before taking formal training at the Shaheed Bhagat Singh Kabaddi Club, where coaches Hanumant Singh and Paramjit shaped his game. He did well in under-19, school and college tournaments, and the strong domestic performances that followed earned him a place in the first season of the Pro Kabaddi League.

He graduated from Khalsa College in Amritsar and joined the Punjab Police, in which he still serves. He lives in Jalandhar. Kabaddi in Punjab is a village game before it is a television sport, and Maninder's route, from a small-town club to the professional league, is the one most Punjabi players dream of and very few complete.

A raider is the attacker in kabaddi. He crosses alone into the opposition half chanting "kabaddi", tries to touch one or more defenders and get back to his own half without being tackled. Every touch or bonus line crossed is a point, and a match in which a raider scores ten or more is called a Super 10. Maninder built his career on doing that job again and again, at a pace few raiders have matched.

A debut title, then three lost seasons

Maninder made his Pro Kabaddi League debut in season 1 in 2014, playing for Jaipur Pink Panthers. He scored 130 raid points in 16 matches, the third-highest tally of the season behind Anup Kumar with 169 and Rahul Chaudhari with 161, and he scored a Super 10 in the final as Jaipur beat U Mumba to win the inaugural title. It was a start few rookies get, and it earned him the nickname Mighty Maninder.

ਮਨਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਜਨਮ 31 ਜਨਵਰੀ 1990) ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦਸੂਏ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਕਬੱਡੀ ਰੇਡਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋ ਕਬੱਡੀ ਲੀਗ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਜੈਪੁਰ ਪਿੰਕ ਪੈਂਥਰਜ਼ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਪੀ.ਕੇ.ਐਲ. ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ, 2019 ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦਿਵਾਇਆ, 2017 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਏਸ਼ੀਆਈ ਕਬੱਡੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤੀ, ਅਤੇ 2024 ਵਿੱਚ 1,500 ਰੇਡ ਅੰਕ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ, ਪ੍ਰਦੀਪ ਨਰਵਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੂਜਾ ਰੇਡਰ।

ਦਸੂਏ ਵਿੱਚ ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਮਨਿੰਦਰ ਦਾ ਜਨਮ 31 ਜਨਵਰੀ 1990 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੋਆਬਾ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਸਬੇ ਦਸੂਏ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਸਰਕਲ ਕਬੱਡੀ ਖੇਡ ਕੇ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਕਬੱਡੀ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਰਵਾਇਤੀ ਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਕਬੱਡੀ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਚ ਹਨੁਮੰਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਪਰਮਜੀਤ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਖੇਡ ਨੂੰ ਸੰਵਾਰਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਅੰਡਰ-19, ਸਕੂਲ ਤੇ ਕਾਲਜ ਪੱਧਰ ਦੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਘਰੇਲੂ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਚੰਗਾ ਖੇਡ ਕੇ ਪ੍ਰੋ ਕਬੱਡੀ ਲੀਗ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਬਣਾਈ।

ਉਸ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅੱਜ ਵੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਬੱਡੀ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਖੇਡ ਹੈ, ਫਿਰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਦੀ, ਅਤੇ ਮਨਿੰਦਰ ਦਾ ਰਸਤਾ, ਛੋਟੇ ਕਸਬੇ ਦੇ ਕਲੱਬ ਤੋਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਲੀਗ ਤੱਕ, ਉਹ ਰਸਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹਰ ਖਿਡਾਰੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਰੇਡਰ ਕਬੱਡੀ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾਵਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਕੱਲਾ "ਕਬੱਡੀ" ਬੋਲਦਾ ਹੋਇਆ ਵਿਰੋਧੀ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਜਾਂ ਵੱਧ ਡਿਫ਼ੈਂਡਰਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਬਿਨਾਂ ਫੜੇ ਆਪਣੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਛੋਹ ਜਾਂ ਬੋਨਸ ਰੇਖਾ ਪਾਰ ਕਰਨ ਤੇ ਇੱਕ ਅੰਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਰੇਡਰ ਦਸ ਜਾਂ ਵੱਧ ਅੰਕ ਲੈ ਲਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਪਰ 10 ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨਿੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਇਸੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਰ ਕੇ ਬਣਾਇਆ, ਉਸ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਜੋ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰੇਡਰਾਂ ਨੇ ਦਿਖਾਈ ਹੈ।

ਪਹਿਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਖ਼ਿਤਾਬ, ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਗੁਆਚੇ ਸੀਜ਼ਨ

ਮਨਿੰਦਰ ਨੇ ਪ੍ਰੋ ਕਬੱਡੀ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਮੈਚ 2014 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜੈਪੁਰ ਪਿੰਕ ਪੈਂਥਰਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਿਆ। ਉਸ ਨੇ 16 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 130 ਰੇਡ ਅੰਕ ਲਏ, ਜੋ ਉਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਨ, ਅਨੂਪ ਕੁਮਾਰ ਦੇ 169 ਤੇ ਰਾਹੁਲ ਚੌਧਰੀ ਦੇ 161 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਤੇ ਫ਼ਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਯੂ ਮੁੰਬਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੁਪਰ 10 ਕਰ ਕੇ ਜੈਪੁਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦਿਵਾਇਆ। ਨਵੇਂ ਖਿਡਾਰੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਘੱਟ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਈਟੀ ਮਨਿੰਦਰ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿਵਾਇਆ।

Then came the setback that defines the first half of his story. A shoulder injury after that debut season kept him out of the league for three whole seasons, seasons 2, 3 and 4, while the PKL grew into one of India's biggest sporting properties without him. By the time he returned, the league had new stars, new teams and new tactics, and he had to prove himself all over again.

Comeback with Bengal Warriors

Bengal Warriors bought him for season 5 in 2017, and the comeback was immediate: 190 raid points in 21 matches, and the role of the team's lead raider. The next season he became the fastest raider ever to reach 400 and then 500 raid points in the league, scoring 206 raid points in 22 matches in season 6.

The same year, 2017, he played for India at the Asian Kabaddi Championship, the Kabaddi Asia Cup, and came home with a winner's medal as India took the title. It remains his major honour in India colours, and it confirmed what the league numbers already said: he was not just a franchise raider, but one of the best attackers in the country.

Captaincy and the 2019 title

Bengal Warriors made him captain for season 7 in 2019, after deciding not to retain Surjeet Singh, their skipper for the previous two seasons. Maninder repaid the faith at once. Against Patna Pirates he became the second-quickest raider after Pardeep Narwal to reach 600 raid points, doing it in 68 matches to Narwal's 63, and his best match of the season, 19 raid points against Jaipur Pink Panthers in a 41-40 win, carried Bengal into the playoffs. He averaged 10.25 raid points a match that season, the best average of his career.

Then his shoulder gave way again. He dislocated it late in the league stage and had to sit out the semi-final and the final, watching from the bench and helping as an assistant coach as Bengal Warriors beat Dabang Delhi in the final to win their first ever PKL title. The trophy was his, and the team had won it under his captaincy, but he had not been on the mat for the last two matches, a bittersweet edge to the biggest night of his career.

How many raid points has Maninder Singh scored in the Pro Kabaddi League?

Through season 11, Maninder had scored 1,528 raid points in 158 matches, which makes him the league's second-highest raid point scorer. The numbers behind that total show how steady he was. In season 8, in 2021-22, he scored 262 raid points, the third-best tally of the season, with 16 Super 10s and 11 super raids. In one match against U Mumba he scored 17 raid points, every one of his team's raid points that night, and he put together nine Super 10s in a row, a career best. On 24 January 2022, against Jaipur Pink Panthers, he became only the fourth player in league history to pass 900 raid points, and the second-quickest to do it, in 93 matches.

In season 9 he became only the second player after Pardeep Narwal to reach 1,000 raid points, doing it in the opening match against Haryana Steelers, and on 5 November 2022 he scored a career-best 20 raid points in a single match against Gujarat Giants. Season 10 brought 197 raid points in 21 matches, including 16 in a 48-38 win over Tamil Thalaivas in December 2023. Then in season 11, in December 2024, he passed 1,500 raid points during a win over Haryana Steelers, in which he scored 11 points. After the match he said, "Behind these 1,500 points are my loved ones," crediting his family, friends and teammates for the milestone only Pardeep Narwal had reached before him.

Patna Pirates and later years

After seven seasons with Bengal Warriors, Maninder moved on for season 12 in 2025, joining Patna Pirates, the league's most successful franchise with three titles. The Pirates turned to Anup Kumar, the man Maninder had faced in the very first PKL final in 2014, as coach, and to defender Ankit Jaglan as captain, with Maninder as their veteran raider. The league's own preview for the season called him the second-highest raid point scorer in PKL history.

He started the season as he had started so many before it, scoring 15 points in the opening match against his old club Jaipur Pink Panthers, though Patna lost a close game 39-36. In 2025, aged 35, he was still competing with raiders a decade younger in the fastest league in the sport, still employed by the Punjab Police and still based in Jalandhar, the city he has called home for years.

ਵਿਰਾਸਤ

Maninder's place in kabaddi rests on longevity as much as on peaks. He has played in the league from its first season to its twelfth, missing three whole seasons in the middle to injury and still finishing as its second-highest raid point scorer. He was the second man to 1,000 raid points and the second to 1,500, and he captained a team to its first title while injured on the sidelines, a title that still counts as his.

For Punjab, he is Dasuya's most famous sportsman, a raider who learned the game in circle kabaddi on village ground and carried it to the biggest indoor arenas in India. Young raiders in the state now grow up watching the league he helped build, and his career shows them the part the highlights miss: that a career can survive three lost seasons, a bad shoulder and a decade of younger challengers, if the raiding stays good enough.

ਫਿਰ ਉਹ ਝਟਕਾ ਆਇਆ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਨੂੰ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੋਢੇ ਦੀ ਸੱਟ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪੂਰੇ ਸੀਜ਼ਨਾਂ, ਸੀਜ਼ਨ 2, 3 ਤੇ 4, ਲਈ ਲੀਗ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ, ਜਦੋਂ ਪੀ.ਕੇ.ਐਲ. ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਖੇਡ ਲੀਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸਿਤਾਰੇ, ਨਵੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਬੰਗਾਲ ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਨਾਲ ਵਾਪਸੀ

ਬੰਗਾਲ ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 2017 ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਖ਼ਰੀਦਿਆ, ਅਤੇ ਵਾਪਸੀ ਤੁਰੰਤ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ: 21 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 190 ਰੇਡ ਅੰਕ, ਅਤੇ ਟੀਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਰੇਡਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ। ਅਗਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੀਗ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 400 ਤੇ ਫਿਰ 500 ਰੇਡ ਅੰਕਾਂ ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਰੇਡਰ ਬਣਿਆ, ਛੇਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ 22 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 206 ਰੇਡ ਅੰਕ ਲੈ ਕੇ।

ਉਸੇ ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਉਹ ਏਸ਼ੀਆਈ ਕਬੱਡੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ, ਕਬੱਡੀ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ, ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਖੇਡਿਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਣ ਨਾਲ ਜੇਤੂ ਦਾ ਤਗਮਾ ਲੈ ਕੇ ਘਰ ਪਰਤਿਆ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਨਮਾਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਜੋ ਲੀਗ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ: ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਫ਼ਰੈਂਚਾਈਜ਼ੀ ਦਾ ਰੇਡਰ ਨਹੀਂ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।

ਕਪਤਾਨੀ ਅਤੇ 2019 ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ

ਬੰਗਾਲ ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 2019 ਵਿੱਚ ਸੱਤਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਕਪਤਾਨ ਬਣਾਇਆ, ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਨਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਕੇ। ਮਨਿੰਦਰ ਨੇ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਜਵਾਬ ਤੁਰੰਤ ਦਿੱਤਾ। ਪਟਨਾ ਪਾਇਰੇਟਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਉਹ ਪ੍ਰਦੀਪ ਨਰਵਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 600 ਰੇਡ ਅੰਕਾਂ ਤੱਕ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਰੇਡਰ ਬਣਿਆ, ਇਹ ਕੰਮ 68 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰ ਕੇ, ਨਰਵਾਲ ਦੇ 63 ਮੁਕਾਬਲੇ। ਉਸ ਸੀਜ਼ਨ ਦਾ ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਮੈਚ ਜੈਪੁਰ ਪਿੰਕ ਪੈਂਥਰਜ਼ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 19 ਰੇਡ ਅੰਕਾਂ ਵਾਲਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੰਗਾਲ 41-40 ਦੀ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਪਲੇਆਫ਼ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਔਸਤ 10.25 ਰੇਡ ਅੰਕ ਪ੍ਰਤੀ ਮੈਚ ਰਹੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਔਸਤ ਸੀ।

ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਮੋਢਾ ਮੁੜ ਖਿਸਕ ਗਿਆ। ਲੀਗ ਪੜਾਅ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੈਮੀ-ਫ਼ਾਈਨਲ ਤੇ ਫ਼ਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਖੇਡ ਸਕਿਆ, ਬੈਂਚ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸਹਾਇਕ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਦੋਂ ਬੰਗਾਲ ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਨੇ ਫ਼ਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਦਬੰਗ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਪੀ.ਕੇ.ਐਲ. ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਖ਼ਿਤਾਬ ਉਸ ਦਾ ਵੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਟੀਮ ਨੇ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਹੇਠ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਅਖ਼ੀਰਲੇ ਦੋ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿੱਠਾ-ਕੌੜਾ ਰੰਗ ਵੀ ਰਲ ਗਿਆ।

ਮਨਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪ੍ਰੋ ਕਬੱਡੀ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਰੇਡ ਅੰਕ ਲਏ ਹਨ?

ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਤੱਕ ਮਨਿੰਦਰ ਨੇ 158 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 1,528 ਰੇਡ ਅੰਕ ਲਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੇਡ ਅੰਕ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਜੋੜ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਲਗਾਤਾਰ ਰਿਹਾ। 2021-22 ਵਿੱਚ ਅੱਠਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ 262 ਰੇਡ ਅੰਕ ਲਏ, ਜੋ ਉਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਨ, 16 ਸੁਪਰ 10 ਤੇ 11 ਸੁਪਰ ਰੇਡ ਨਾਲ। ਯੂ ਮੁੰਬਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ 17 ਰੇਡ ਅੰਕ ਲਏ, ਜੋ ਉਸ ਰਾਤ ਟੀਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੇਡ ਅੰਕ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਨੌਂ ਸੁਪਰ 10 ਕੀਤੇ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਸੀ। 24 ਜਨਵਰੀ 2022 ਨੂੰ ਜੈਪੁਰ ਪਿੰਕ ਪੈਂਥਰਜ਼ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਉਹ ਲੀਗ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 900 ਰੇਡ ਅੰਕ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਚੌਥਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਿਆ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼, 93 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ।

ਨੌਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰਦੀਪ ਨਰਵਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1,000 ਰੇਡ ਅੰਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਦੂਜਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਿਆ, ਹਰਿਆਣਾ ਸਟੀਲਰਜ਼ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ 5 ਨਵੰਬਰ 2022 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਤ ਜਾਇੰਟਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇੱਕੋ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 20 ਰੇਡ ਅੰਕ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਨਿੱਜੀ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ। ਦਸਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ 21 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 197 ਰੇਡ ਅੰਕ ਆਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਸੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ ਤਮਿਲ ਥਲਾਈਵਾਜ਼ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 48-38 ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ 16 ਅੰਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਫਿਰ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦਸੰਬਰ 2024 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਹਰਿਆਣਾ ਸਟੀਲਰਜ਼ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜਿੱਤ ਦੌਰਾਨ 1,500 ਰੇਡ ਅੰਕ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ, ਉਸ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 11 ਅੰਕ ਲੈ ਕੇ। ਮੈਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਨ੍ਹਾਂ 1,500 ਅੰਕਾਂ ਪਿੱਛੇ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਹਨ," ਅਤੇ ਇਸ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਦੋਸਤਾਂ ਤੇ ਸਾਥੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਦੀਪ ਨਰਵਾਲ ਨੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਪਟਨਾ ਪਾਇਰੇਟਸ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲ

ਬੰਗਾਲ ਵਾਰੀਅਰਜ਼ ਨਾਲ ਸੱਤ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਨਿੰਦਰ 2025 ਵਿੱਚ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਪਟਨਾ ਪਾਇਰੇਟਸ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਖ਼ਿਤਾਬਾਂ ਨਾਲ ਲੀਗ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਫ਼ਲ ਫ਼ਰੈਂਚਾਈਜ਼ੀ ਹੈ। ਪਾਇਰੇਟਸ ਨੇ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਅਨੂਪ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨਿੰਦਰ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਪੀ.ਕੇ.ਐਲ. ਫ਼ਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਪਤਾਨ ਵਜੋਂ ਡਿਫ਼ੈਂਡਰ ਅੰਕਿਤ ਜਗਲਾਨ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਨਿੰਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਰੇਡਰ ਸੀ। ਲੀਗ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪੀ.ਕੇ.ਐਲ. ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੇਡ ਅੰਕ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।

ਉਸ ਨੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਲੱਬ ਜੈਪੁਰ ਪਿੰਕ ਪੈਂਥਰਜ਼ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 15 ਅੰਕ ਲੈ ਕੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਟਨਾ 39-36 ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਿਆ। 2025 ਵਿੱਚ 35 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਖੇਡ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਦਹਾਕਾ ਛੋਟੇ ਰੇਡਰਾਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਜੇ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਉਹ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਘਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਵਿਰਾਸਤ

ਕਬੱਡੀ ਵਿੱਚ ਮਨਿੰਦਰ ਦੀ ਥਾਂ ਸਿਖ਼ਰਾਂ ਜਿੰਨੀ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਲੰਬੀ ਪਾਰੀ ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ। ਉਹ ਲੀਗ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਤੱਕ ਖੇਡਿਆ ਹੈ, ਵਿਚਕਾਰ ਤਿੰਨ ਪੂਰੇ ਸੀਜ਼ਨ ਸੱਟ ਕਾਰਨ ਗੁਆ ਕੇ ਵੀ ਲੀਗ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੇਡ ਅੰਕ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਿਆ। ਉਹ 1,000 ਰੇਡ ਅੰਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਦੂਜਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ 1,500 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਦੂਜਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਟੀਮ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦਿਵਾਇਆ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਸੱਟ ਕਾਰਨ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ।

ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਉਹ ਦਸੂਏ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਰੇਡਰ ਜਿਸ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸਰਕਲ ਕਬੱਡੀ ਤੋਂ ਖੇਡ ਸਿੱਖੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਇਨਡੋਰ ਮੈਦਾਨਾਂ ਤੱਕ ਲੈ ਗਿਆ। ਸੂਬੇ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਰੇਡਰ ਹੁਣ ਉਸ ਲੀਗ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਵੀ ਹੱਥ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਕਰੀਅਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਗੱਲ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਝਲਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ: ਤਿੰਨ ਗੁਆਚੇ ਸੀਜ਼ਨ, ਇੱਕ ਖ਼ਰਾਬ ਮੋਢਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਛੋਟੇ ਚੁਣੌਤੀਬਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਰੀਅਰ ਬਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਰੇਡਿੰਗ ਚੰਗੀ ਰਹੇ।