Bishan Singh Bedi: Spin Legend and India Captain

Bishan Singh Bedi (25 September 1946 to 23 October 2023) was an Indian cricketer from Amritsar, Punjab, and one of the greatest left-arm spin bowlers in cricket history. In 67 Tests he took 266 wickets, captained India in 22 Tests, and finished with 1,560 first-class wickets, more than any other Indian bowler.

Early life in Amritsar

Bedi was born in Amritsar on 25 September 1946 and came to cricket late by modern standards, taking up the game only in his teens. His progress once he started was rapid. He made his first-class debut for Northern Punjab at fifteen in January 1962 and, in only his third match, took seven wickets for 32 runs against Delhi. While studying law at Punjabi University, he impressed against the touring West Indians at the end of 1966 and was called into the Test squad.

His Test debut came at Eden Gardens, Calcutta, on 31 December 1966, when he was twenty. The West Indies won heavily, but Bedi's first two Test wickets were Basil Butcher and Clive Lloyd, an early sign of the company he would keep. In 1968 he moved to Delhi, the side he represented for the rest of his domestic career, and in the 1974-75 Ranji Trophy he took a record 64 wickets in a season.

The spin quartet and the great series

Bedi's fame rests on the Indian spin quartet: himself bowling slow left-arm orthodox, Erapalli Prasanna and Srinivas Venkataraghavan bowling off-spin, and Bhagwat Chandrasekhar bowling leg-spin. The four rarely all played together, but in different combinations they gave India a slow bowling attack of a quality no other country could match, and they carried the team through a run of firsts: a first overseas Test series win, in New Zealand in 1967-68, a first series win in the West Indies in 1970-71, and a first in England in 1971.

His own series figures show how central he was. Against Australia in 1969 he took 21 wickets, including his best Test figures of seven for 98 at Calcutta. He took 25 wickets in each of two home series against England, in 1972-73 and again in 1976-77, and 22 against New Zealand in 1976-77 at under 14 runs each. His finest series came in Australia in 1977-78: 31 wickets, including ten for 194 in the match at Perth, a ground famous for helping fast bowlers, not spinners. In the 1975 World Cup he bowled 12 overs against East Africa at Headingley and conceded only six runs, figures of 12-8-6-1 that set a record for economy in a 60-over match.

County cricket with Northamptonshire

From 1972 to 1977 Bedi played county cricket for Northamptonshire in England, taking 434 first-class wickets for the club. The English summers sharpened his craft on wickets that gave spinners far less help than Indian pitches, and they built the bulk of his career tally of 1,560 first-class wickets in 370 matches, still the most by any Indian bowler. His most famous county moment was as a batsman: in the 1976 Gillette Cup semi-final against Hampshire he hit the penultimate ball for four to put Northamptonshire into the final, which they won at Lord's, the club's first major trophy.

What made Bedi's bowling so hard to face?

The short answer is that batsmen could not read small changes. Bedi bowled with a classical side-on action and a relaxed, curving run-up, and he varied flight, pace and trajectory by tiny amounts, so two deliveries that looked identical could dip, hurry on or turn by different degrees. He was happy to be attacked, often applauding a good shot, because a batsman reaching for the ball was a batsman he could beat in the air. He could also bowl very long spells without losing accuracy, which made him a captain's banker on turning pitches and a threat on good ones.

His generosity matched the artistry. During England's 1972-73 tour he arranged a net session to help the struggling English opener Dennis Amiss learn how to play spin in India, a kindness Amiss repaid with Test hundreds on his next tour of the region. Bedi believed cricket knowledge was worthless unless it was shared, and younger spinners sought his advice for the rest of his life.

Captaincy and the protests

Bedi became India captain in 1976, succeeding Mansur Ali Khan Pataudi. His first win came at Port-of-Spain that year, when India chased a then record fourth-innings target of 403 to beat the West Indies. In all he led India in 22 Tests and won six of them, before Sunil Gavaskar replaced him in 1979 after series defeats by England, Australia and Pakistan.

His captaincy is remembered for two protests. At Kingston in 1976, facing a barrage of short-pitched bowling on a poor pitch that left Indian batsmen injured, he declared the first innings closed with six wickets down, and five Indian batsmen were absent hurt in the second innings. At Sahiwal in 1978 he conceded a one-day international against Pakistan, recalling his batsmen in protest after four successive bouncers from Sarfraz Nawaz were not called wide, even though India needed only 23 runs from 14 balls with eight wickets in hand. A year earlier he had accused England's John Lever of using Vaseline to polish the ball during the Madras Test; Lever, who wore it on his forehead to keep sweat from his eyes, was cleared of wrongdoing.

Honours, later life and legacy

India honoured Bedi early and late: the Padma Shri in 1970, and the BCCI's C. K. Nayudu Lifetime Achievement Award in 2004, shared with his three quartet partners. In 2008 Wisden named him one of the five best cricketers never to have been chosen as a Wisden Cricketer of the Year. His 266 Test wickets were an Indian record when he retired, later passed by Kapil Dev.

After retiring in 1981 he stayed inside the game as an India team manager, a national selector, an administrator, and the founder of a cricket school in Delhi, and he helped launch the Cricketers' Association of India. He never softened his views: illegal bowling actions, which he saw as a threat to honest spin bowling, drew his sharpest criticism, and his plain speaking made him, in Michael Holding's phrase, a moral voice of Indian cricket. His son Angad Bedi became a film actor. Bishan Singh Bedi died in New Delhi on 23 October 2023, aged seventy-seven, and the tributes that followed, from prime ministers to old opponents, remembered the artist in the brightly coloured patka as much as the competitor.

ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ (25 ਸਤੰਬਰ 1946 ਤੋਂ 23 ਅਕਤੂਬਰ 2023) ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਮਹਾਨ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੇ ਸਪਿਨ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ। 67 ਟੈਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 266 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ, 22 ਟੈਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1,560 ਪਹਿਲਾ ਦਰਜਾ ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ।

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਬੇਦੀ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਸਤੰਬਰ 1946 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਅਜੋਕੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਨਾਲ ਆਏ, ਖੇਡ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਸੀ। ਜਨਵਰੀ 1962 ਵਿੱਚ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾ ਦਰਜਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਤੀਜੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 32 ਦੌੜਾਂ ਉੱਤੇ ਸੱਤ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ। ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ 1966 ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੌਰੇ ਉੱਤੇ ਆਈ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਟੀਮ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਟੈਸਟ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਏ ਗਏ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਟੈਸਟ ਡੈਬਿਊ 31 ਦਸੰਬਰ 1966 ਨੂੰ ਕਲਕੱਤੇ ਦੇ ਈਡਨ ਗਾਰਡਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਉਦੋਂ ਉਹ ਵੀਹ ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ। ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਵੱਡੇ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ, ਪਰ ਬੇਦੀ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਟੈਸਟ ਵਿਕਟਾਂ ਬੇਸਿਲ ਬੁੱਚਰ ਅਤੇ ਕਲਾਈਵ ਲੌਇਡ ਸਨ, ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਸੀ। 1968 ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਾਕੀ ਘਰੇਲੂ ਕਰੀਅਰ ਖੇਡੇ, ਅਤੇ 1974-75 ਦੀ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ 64 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ।

ਸਪਿਨ ਚੌਕੜੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸੀਰੀਜ਼ਾਂ

ਬੇਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਭਾਰਤੀ ਸਪਿਨ ਚੌਕੜੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ: ਉਹ ਖੁਦ ਹੌਲੀ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦੀ ਆਰਥੋਡਾਕਸ, ਇਰਾਪੱਲੀ ਪ੍ਰਸੰਨਾ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਵੈਂਕਟਰਾਘਵਨ ਔਫ਼-ਸਪਿਨ, ਅਤੇ ਭਗਵਤ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਲੈੱਗ-ਸਪਿਨ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਚਾਰੇ ਘੱਟ ਹੀ ਇਕੱਠੇ ਖੇਡੇ, ਪਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੋੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਹੌਲੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਹਮਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਟੀਮ ਨੂੰ ਕਈ ਪਹਿਲੀਆਂ ਜਿੱਤਾਂ ਤੱਕ ਲੈ ਗਏ: 1967-68 ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਟੈਸਟ ਸੀਰੀਜ਼ ਜਿੱਤ, 1970-71 ਵਿੱਚ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਜਿੱਤ, ਅਤੇ 1971 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਜਿੱਤ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੀਰੀਜ਼ ਅੰਕੜੇ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਨ। 1969 ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 21 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਕੱਤੇ ਵਿੱਚ 98 ਦੌੜਾਂ ਉੱਤੇ ਸੱਤ ਵਿਕਟਾਂ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਟੈਸਟ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦੋ ਘਰੇਲੂ ਸੀਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, 1972-73 ਅਤੇ ਫਿਰ 1976-77 ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰ ਵਾਰ 25 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ, ਅਤੇ 1976-77 ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 22 ਵਿਕਟਾਂ ਹਰ ਵਿਕਟ 14 ਤੋਂ ਘੱਟ ਦੌੜਾਂ ਉੱਤੇ ਲਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀਰੀਜ਼ 1977-78 ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਆਈ: 31 ਵਿਕਟਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਥ ਵਿੱਚ ਮੈਚ ਵਿੱਚ 194 ਦੌੜਾਂ ਉੱਤੇ ਦਸ ਵਿਕਟਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਉਹ ਮੈਦਾਨ ਜੋ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਸਪਿਨਰਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ। 1975 ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਹੈਡਿੰਗਲੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 12 ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਛੇ ਦੌੜਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, 12-8-6-1 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੇ 60 ਓਵਰਾਂ ਦੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਕਿਫ਼ਾਇਤ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਇਆ।

ਨੌਰਥੈਂਪਟਨਸ਼ਾਇਰ ਨਾਲ ਕਾਊਂਟੀ ਕ੍ਰਿਕਟ

1972 ਤੋਂ 1977 ਤੱਕ ਬੇਦੀ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਨੌਰਥੈਂਪਟਨਸ਼ਾਇਰ ਲਈ ਕਾਊਂਟੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡੇ ਅਤੇ ਕਲੱਬ ਲਈ 434 ਪਹਿਲਾ ਦਰਜਾ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਗਰਮੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਿੱਚਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਖਾਰਿਆ ਜੋ ਸਪਿਨਰਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਪਿੱਚਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਦਦ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਇੱਥੋਂ ਬਣਿਆ: 370 ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ 1,560 ਪਹਿਲਾ ਦਰਜਾ ਵਿਕਟਾਂ, ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਊਂਟੀ ਪਲ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਆਇਆ: 1976 ਦੇ ਜਿਲੈਟ ਕੱਪ ਸੈਮੀ-ਫ਼ਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਹੈਂਪਸ਼ਾਇਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖ਼ਰੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪਹਿਲੀ ਗੇਂਦ ਉੱਤੇ ਚੌਕਾ ਲਗਾ ਕੇ ਨੌਰਥੈਂਪਟਨਸ਼ਾਇਰ ਨੂੰ ਫ਼ਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਇਆ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੌਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ, ਕਲੱਬ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਟਰਾਫ਼ੀ।

ਬੇਦੀ ਦੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਕਿਉਂ ਸੀ?

ਛੋਟਾ ਜਵਾਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਛੋਟੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਬੇਦੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਪਾਸੇ-ਮੁੱਖ ਐਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਢਿੱਲੇ, ਘੁੰਮਦੇ ਦੌੜ-ਕਦਮਾਂ ਨਾਲ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਫਲਾਈਟ, ਰਫ਼ਤਾਰ ਅਤੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਾਮੂਲੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਗੇਂਦਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿੱਗ, ਅੱਗੇ ਵਧ ਜਾਂ ਘੁੰਮ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਹਮਲਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਸਨ, ਅਕਸਰ ਚੰਗੇ ਸ਼ਾਟ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੇਂਦ ਵੱਲ ਵਧਣ ਵਾਲਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਉਹੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਗੁਆਏ ਬਿਨਾਂ ਬਹੁਤ ਲੰਬੇ ਸਪੈੱਲ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਪਿੱਚਾਂ ਉੱਤੇ ਕਪਤਾਨ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਅਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਪਿੱਚਾਂ ਉੱਤੇ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣੇ ਰਹੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਰਿਆਦਿਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਜਿੰਨੀ ਹੀ ਸੀ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ 1972-73 ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਡੈਨਿਸ ਐਮਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਜਾਲ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਪਿਨ ਖੇਡਣਾ ਸਿੱਖ ਸਕੇ, ਅਤੇ ਐਮਿਸ ਨੇ ਇਸ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਦਾ ਬਦਲਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਗਲੇ ਦੌਰੇ ਉੱਤੇ ਟੈਸਟ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ। ਬੇਦੀ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਕਿ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਗਿਆਨ ਸਾਂਝਾ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਬੇਕਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸਪਿਨਰ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਂਦੇ ਰਹੇ।

ਕਪਤਾਨੀ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ

ਬੇਦੀ 1976 ਵਿੱਚ ਮਨਸੂਰ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ ਪਟੌਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਬਣੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਜਿੱਤ ਉਸੇ ਸਾਲ ਪੋਰਟ ਆਫ਼ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਚੌਥੀ ਪਾਰੀ ਦਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ 403 ਦੌੜਾਂ ਦਾ ਟੀਚਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 22 ਟੈਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛੇ ਜਿੱਤੇ, ਫਿਰ ਇੰਗਲੈਂਡ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਸੀਰੀਜ਼ ਹਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1979 ਵਿੱਚ ਸੁਨੀਲ ਗਾਵਸਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਕਪਤਾਨ ਬਣੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਦੋ ਵਿਰੋਧਾਂ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 1976 ਵਿੱਚ ਕਿੰਗਸਟਨ ਵਿੱਚ, ਖ਼ਰਾਬ ਪਿੱਚ ਉੱਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਗੇਂਦਾਂ ਦੀ ਬੌਛਾੜ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਸੱਟ ਖਾ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਛੇ ਵਿਕਟਾਂ ਡਿੱਗਣ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲੀ ਪਾਰੀ ਬੰਦ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਭਾਰਤੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਸੱਟ ਕਾਰਨ ਗ਼ੈਰ-ਹਾਜ਼ਰ ਰਹੇ। 1978 ਵਿੱਚ ਸਾਹੀਵਾਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ਾ ਮੈਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾ ਲਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਫ਼ਰਾਜ਼ ਨਵਾਜ਼ ਦੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਰ ਬਾਊਂਸਰ ਗੇਂਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਵਾਈਡ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅੱਠ ਵਿਕਟਾਂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਨਾਲ 14 ਗੇਂਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 23 ਦੌੜਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਸਨ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਦਰਾਸ ਟੈਸਟ ਦੌਰਾਨ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਜੌਨ ਲੀਵਰ ਉੱਤੇ ਗੇਂਦ ਨੂੰ ਪਾਲਿਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵੈਸਲੀਨ ਵਰਤਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਸੀ; ਲੀਵਰ, ਜੋ ਪਸੀਨਾ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੇਕਸੂਰ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ।

ਸਨਮਾਨ, ਬਾਅਦ ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ

ਭਾਰਤ ਨੇ ਬੇਦੀ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਅਤੇ ਦੇਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਆ: 1970 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ, ਅਤੇ 2004 ਵਿੱਚ ਬੀ.ਸੀ.ਸੀ.ਆਈ. ਦਾ ਸੀ. ਕੇ. ਨਾਇਡੂ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਅਚੀਵਮੈਂਟ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੌਕੜੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ। 2008 ਵਿੱਚ ਵਿਜ਼ਡਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸਰਵੋਤਮ ਕ੍ਰਿਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜੋ ਕਦੇ ਵਿਜ਼ਡਨ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਆਫ਼ ਦੀ ਈਅਰ ਨਹੀਂ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਸੰਨਿਆਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ 266 ਟੈਸਟ ਵਿਕਟਾਂ ਭਾਰਤੀ ਰਿਕਾਰਡ ਸਨ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਨੇ ਪਾਰ ਕੀਤਾ।

1981 ਵਿੱਚ ਸੰਨਿਆਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੇ: ਭਾਰਤ ਟੀਮ ਦੇ ਮੈਨੇਜਰ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੋਣਕਰਤਾ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ, ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਵਜੋਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਕਟਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਕਦੇ ਨਰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ: ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਐਕਸ਼ਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਇਮਾਨਦਾਰ ਸਪਿਨ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਮੰਨਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਤਿੱਖੀ ਆਲੋਚਨਾ ਖਿੱਚਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਫ਼-ਗੋਈ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ, ਮਾਈਕਲ ਹੋਲਡਿੰਗ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਨੈਤਿਕ ਆਵਾਜ਼ ਬਣਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ ਬੇਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ ਬਣਿਆ। ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ 23 ਅਕਤੂਬਰ 2023 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਤੱਤਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈਆਂ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀਆਂ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਤੱਕ, ਚਮਕਦਾਰ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਪਟਕੇ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।