Water, published by Milkweed Editions in 2006, is Bapsi Sidhwa's last novel, written from Deepa Mehta's 2005 film of the same name. Set mainly in 1938, it follows Chuyia, widowed at eight and left in a widows ashram, and Kalyani, the young widow the ashram sends out to wealthy clients. It won the Premio Mondello in 2007.
English- Author
- Bapsi Sidhwa
- First published
- 2006, Milkweed Editions, United States
- Language
- English
- Form
- Novel, written from Deepa Mehta's film Water (2005)
- Award
- Premio Mondello for foreign authors, 2007
- Protagonist
- Chuyia, a widow aged eight
- Setting
- A widows ashram in Rawalpur, mainly in 1938
Characters
About the book
Water is a novel by Bapsi Sidhwa, published in 2006 by Milkweed Editions in the United States. It is her last novel, and it stands apart from the rest of her shelf in this Kosh: The Crow Eaters, The Pakistani Bride, Ice-Candy-Man and An American Brat were all novels first, but Water began as a film. Sidhwa wrote the book from Deepa Mehta's film Water (2005), the closing part of Mehta's Elements trilogy, and the novel appeared alongside the film's release. The collaboration ran both ways across their careers: Mehta's Earth (1998) was adapted from Sidhwa's Ice-Candy-Man.
The book opens with a prologue headed 1936, in a village on the Bihar and Bengal border, and its main story is set in 1938, against the backdrop of Gandhi's rise, in the river town the novel calls Rawalpur. Its subject is the world of the Hindu widow ashrams: the houses where widows, blamed for their husbands' deaths, were sent to live out their lives in penance, shaven headed, dressed in white, and cut off from the world.
What is Water about?
Water follows Chuyia, married at six to Hiralal, a widower of about forty four, by her father Somnath, a Brahmin priest. She goes on living at home, and two years later her husband falls ill and dies. At eight years old Chuyia is a widow. Her red bangles are smashed, her head is shaved, and her father leaves her at a widows ashram, where she believes, wrongly, that her mother will soon come to fetch her.
The ashram is ruled by Madhumati, a pompous widow whose word is law, and whose income depends on a hidden trade: the beautiful young widow Kalyani is sent out to wealthy Brahmin clients, taken to them by Madhumati's associate Gulabi, and the money keeps the ashram fed. Kalyani alone among the widows keeps her long hair, and lives apart from the others. Chuyia, irrepressible and questioning, befriends both Kalyani and the devout widow Shakuntala, and becomes, in the publisher's words, a catalyst for change in the widows' lives.
Kalyani, Narayan and a law nobody obeys
Kalyani falls in love with Narayan, a young upper class follower of Gandhi who dreams of a new life with her in Calcutta, and she agrees to marry him. When Chuyia innocently lets the secret slip, Madhumati locks Kalyani in and shears off her hair, destroying the asset the ashram lived on. Shakuntala, who has begun to question the priest Sadananda on whether scripture really commands the widows' suffering, quietly unlocks the door: an act of rebellion the priest himself has prepared, since he has told her that a law has recently been passed favouring widow remarriage, and that people simply ignore the laws that do not suit them.
The escape collapses in the cruellest way the novel can arrange. Taken by boat to meet Narayan's parents, Kalyani recognises their house: Narayan's own father was one of the clients she was sent to. She demands to be taken back, and though Narayan quarrels with his father and returns to the ashram to claim her, Kalyani has drowned herself. Madhumati then sends little Chuyia out with Gulabi as Kalyani's replacement. Shakuntala runs after Gandhi's departing train and thrusts the child into Narayan's arms, saving her, and giving the book its one tenuous note of hope.
Themes: faith used as a licence
Scholars who write on Water return to the same knot: a system that calls widows inauspicious and locks them away also sells the youngest and prettiest of them, and finds its sanction in the very scriptures quoted at them. Sidhwa's novel, as one study of the film and book notes, presses harder than the film on the widows' sexuality itself: what is forbidden to them as wives is exploited from them as property. Against that system the book sets two counter weights, Gandhi's movement, with its attack on child marriage and the ban on remarriage, and the widows' own small refusals, a question asked of a priest, a door unlocked in the night.
The author
Bapsi Sidhwa (1938 to 2024) was born in Karachi on 11 August 1938 to Parsi Zoroastrian parents, was raised in Lahore, and took her BA at Kinnaird College for Women, Lahore, in 1957. She described herself as a Punjabi-Parsi, writing in English, her third language after Gujarati and Urdu. Pakistan gave her the Sitara-i-Imtiaz in 1991, and the New York Times called her Pakistan's finest English language novelist. She died in Houston, Texas, on 25 December 2024.
Reception and legacy
Water won Sidhwa the Premio Mondello, the Italian Mondello Prize for foreign authors, in 2007. The Houston Chronicle, quoted in the publisher's copy, wrote that Sidhwa's humour and compassion glow in the book, and the novelist M. G. Vassanji called it a deeply moving story, elegantly told, with all the assurance of a master. Deepa Mehta, in a foreword to Sidhwa's essays, recalled that when the filming of Water was shut down in Varanasi, Sidhwa had defended her in print, and that years later, when the film was relaunched, Sidhwa wrote the book that accompanied it.
Water completes the Sidhwa shelf in this Kosh. It is the darkest of her novels and the one that travels furthest from the Punjab of her upbringing, yet its method is the one she used everywhere: take women a society has decided not to see, and stay with them until the reader cannot look away either.
ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ
ਵਾਟਰ ਬਾਪਸੀ ਸਿਧਵਾ ਦਾ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜੋ 2006 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮਿਲਕਵੀਡ ਐਡੀਸ਼ਨਜ਼ ਨੇ ਛਾਪਿਆ। ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ: ਦ ਕ੍ਰੋ ਈਟਰਜ਼, ਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਬ੍ਰਾਈਡ, ਆਈਸ ਕੈਂਡੀ ਮੈਨ ਅਤੇ ਐਨ ਅਮੈਰੀਕਨ ਬ੍ਰੈਟ ਸਭ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਵਲ ਸਨ, ਪਰ ਵਾਟਰ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਸਿਧਵਾ ਨੇ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਦੀਪਾ ਮਹਿਤਾ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਵਾਟਰ (2005) ਤੋਂ ਲਿਖੀ, ਜੋ ਮਹਿਤਾ ਦੀ ਐਲੀਮੈਂਟਸ ਤਿੱਕੜੀ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਵਲ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਆਇਆ। ਇਹ ਸਾਂਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰੀਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ: ਮਹਿਤਾ ਦੀ ਅਰਥ (1998) ਸਿਧਵਾ ਦੇ ਆਈਸ ਕੈਂਡੀ ਮੈਨ ਤੋਂ ਬਣੀ ਸੀ।
ਕਿਤਾਬ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਲੋਗ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ 1936 ਦਰਜ ਹੈ, ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਹਾਣੀ 1938 ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ, ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਉਭਾਰ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ, ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਵਾਲੇ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਾਵਲ ਰਾਵਲਪੁਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹਿੰਦੂ ਵਿਧਵਾ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਹੈ: ਉਹ ਘਰ ਜਿੱਥੇ ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾ ਕੇ, ਬਾਕੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਉਣ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਸਿਰ ਮੁੰਨੇ ਹੋਏ, ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਕੱਟ ਕੇ।
ਵਾਟਰ ਕਿਸ ਬਾਰੇ ਹੈ?
ਵਾਟਰ ਚੂਈਆ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀਰਾਲਾਲ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਇੱਕ ਕਰੀਬ ਚੁਤਾਲੀ ਸਾਲ ਦਾ ਰੰਡਾ ਆਦਮੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸੋਮਨਾਥ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੁਜਾਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਘਰ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਬਿਮਾਰ ਪੈ ਕੇ ਮਰ ਗਿਆ। ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਚੂਈਆ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਲਾਲ ਵੰਗ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਸਿਰ ਮੁੰਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਆਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਗਲਤ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਜਲਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈਣ ਆਵੇਗੀ।
ਆਸ਼ਰਮ ਉੱਤੇ ਮਧੂਮਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਹੈ, ਇੱਕ ਹੰਕਾਰੀ ਵਿਧਵਾ ਜਿਸ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੀ ਕਾਨੂੰਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਕਮਾਈ ਇੱਕ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਧੰਦੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ: ਸੋਹਣੀ ਜਵਾਨ ਵਿਧਵਾ ਕਲਿਆਣੀ ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗਾਹਕਾਂ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਧੂਮਤੀ ਦੀ ਸਾਥਣ ਗੁਲਾਬੀ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਪੈਸਾ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਖੁਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਕਲਿਆਣੀ ਦੇ ਲੰਮੇ ਵਾਲ ਬਚੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਬਾਕੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਚੂਈਆ, ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸਵਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਕਲਿਆਣੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਧਵਾ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਲਿਆਣੀ, ਨਾਰਾਇਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਜੋ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ
ਕਲਿਆਣੀ ਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਉੱਚ ਵਰਗ ਦਾ ਜਵਾਨ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਜੋ ਉਸ ਨਾਲ ਕਲਕੱਤੇ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਲਈ ਮੰਨ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਚੂਈਆ ਮਾਸੂਮੀਅਤ ਵਿੱਚ ਭੇਤ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਮਧੂਮਤੀ ਕਲਿਆਣੀ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਕੱਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਪਤੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਕੇ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਜਿਉਂਦਾ ਸੀ। ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੁਜਾਰੀ ਸਦਾਨੰਦ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਚੁੱਪ ਕਰ ਕੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ: ਇੱਕ ਬਗ਼ਾਵਤ ਜਿਸ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਪੁਜਾਰੀ ਨੇ ਆਪ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਿਧਵਾ ਪੁਨਰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੂਤ ਆਉਂਦੇ।
ਭੱਜਣ ਦੀ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਉਸ ਸਭ ਤੋਂ ਕਰੂਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਟੁੱਟਦੀ ਹੈ ਜੋ ਨਾਵਲ ਘੜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸ਼ਤੀ ਰਾਹੀਂ ਲਿਜਾਈ ਗਈ ਕਲਿਆਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਘਰ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦੀ ਹੈ: ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪਿਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਾਹਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਉਸ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਵਾਪਸ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਾਰਾਇਣ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਝਗੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈਣ ਆਸ਼ਰਮ ਪਰਤਦਾ ਹੈ, ਕਲਿਆਣੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਡੋਬ ਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਮਧੂਮਤੀ ਛੋਟੀ ਚੂਈਆ ਨੂੰ ਕਲਿਆਣੀ ਦੀ ਥਾਂ ਗੁਲਾਬੀ ਨਾਲ ਭੇਜਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਜਾਂਦੀ ਰੇਲ ਮਗਰ ਭੱਜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾ ਕੇ, ਅਤੇ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੁਰ ਦੇ ਕੇ।
ਵਿਸ਼ੇ: ਲਾਇਸੈਂਸ ਬਣਿਆ ਧਰਮ
ਵਾਟਰ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਵਾਨ ਉਸੇ ਗੰਢ ਉੱਤੇ ਪਰਤਦੇ ਹਨ: ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਜੋ ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਨਹੂਸ ਕਹਿ ਕੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਸੋਹਣੀ ਨੂੰ ਵੇਚਦਾ ਵੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੱਭਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਿਧਵਾ ਦਾ ਨਾਵਲ, ਜਿਵੇਂ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਫ਼ਿਲਮ ਨਾਲੋਂ ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਦੀ ਕਾਮੁਕਤਾ ਉੱਤੇ ਵੱਧ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਜੋ ਚੀਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਨੀਆਂ ਵਜੋਂ ਵਰਜਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਸੰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਲੁੱਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿਤਾਬ ਦੋ ਟੇਕਾਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਲਹਿਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਹਮਲਾ ਬਾਲ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਪੁਨਰ ਵਿਆਹ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਉੱਤੇ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਿਧਵਾਵਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਇਨਕਾਰ, ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਇੱਕ ਸਵਾਲ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਇੱਕ ਦਰਵਾਜ਼ਾ।
ਲੇਖਿਕਾ
ਬਾਪਸੀ ਸਿਧਵਾ (1938 ਤੋਂ 2024) ਦਾ ਜਨਮ 11 ਅਗਸਤ 1938 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਪਾਰਸੀ ਜ਼ਰਥੋਸਤੀ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਪਲੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ 1957 ਵਿੱਚ ਕਿਨੇਰਡ ਕਾਲਜ ਫ਼ੌਰ ਵੂਮੈਨ, ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਬੀਏ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਰਸੀ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਤੀਜੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਗੁਜਰਾਤੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ 1991 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਤਾਰਾ ਏ ਇਮਤਿਆਜ਼ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਨਾਵਲਕਾਰ ਕਿਹਾ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 25 ਦਸੰਬਰ 2024 ਨੂੰ ਹਿਊਸਟਨ, ਟੈਕਸਸ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
ਸਵਾਗਤ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ
ਵਾਟਰ ਲਈ ਸਿਧਵਾ ਨੂੰ 2007 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮਿਓ ਮੌਂਡੈਲੋ ਮਿਲਿਆ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੇਖਕਾਂ ਲਈ ਇਟਲੀ ਦਾ ਮੌਂਡੈਲੋ ਇਨਾਮ। ਹਿਊਸਟਨ ਕ੍ਰੌਨਿਕਲ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ, ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿਧਵਾ ਦਾ ਹਾਸਰਸ ਅਤੇ ਕਰੁਣਾ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਾਵਲਕਾਰ ਐੱਮ ਜੀ ਵੱਸਾਂਜੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀ ਕਹਾਣੀ ਕਿਹਾ, ਮਾਹਿਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੱਸੀ ਗਈ। ਦੀਪਾ ਮਹਿਤਾ ਨੇ ਸਿਧਵਾ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵਾਟਰ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਸਿਧਵਾ ਨੇ ਛਾਪੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਫ਼ਿਲਮ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਸਿਧਵਾ ਨੇ ਉਹ ਕਿਤਾਬ ਲਿਖੀ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਆਈ।
ਵਾਟਰ ਇਸ ਕੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿਧਵਾ ਦੀ ਸ਼ੈਲਫ਼ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਹਨੇਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਾਲਣ ਪੋਸਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਹਰ ਥਾਂ ਵਰਤਿਆ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲਓ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਨੇ ਨਾ ਦੇਖਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਰਹੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪਾਠਕ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਫੇਰ ਸਕੇ।
Editions and translations
- WaterEnglish, original, Milkweed Editions, United States, 2006Original
The author
Connected
More to read
Water in the news
Punjab Assembly Passes Water Resolutions, Mann Says Not a Drop Will Be Surrenderedਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਮਤੇ ਪਾਸ ਕੀਤੇ, ਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ
Punjab Assembly to Move Five River-Water Resolutions on Last Day of Sessionਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ ਦਰਿਆਈ ਪਾਣੀਆਂ ਬਾਰੇ ਪੰਜ ਮਤੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣਗੇ
Mann Lays Foundation of Rs 47.38-Crore Water Treatment Plant in Dhuriਮਾਨ ਵੱਲੋਂ ਧੂਰੀ ਵਿੱਚ 47.38 ਕਰੋੜ ਦੇ ਵਾਟਰ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਪਲਾਂਟ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰSources (8)
- Water, Milkweed Editions (publisher)
- Water (novel), Wikipedia
- Bapsi Sidhwa, Wikipedia
- Water by Bapsi Sidhwa: a study of the novel, Impressions
- Remembering Bapsi Sidhwa, Wasafiri
- Bapsi Sidhwa, Milkweed Editions author page
- In Memoriam: Bapsi Sidhwa, FEZANA
- Representation of Sexual Exploitation in Bapsi Sidhwa's Novel Water, GLR Journal
Jugti is free and independent. Reader support keeps the Kosh growing.
Support