The Five Ks, in Punjabi the Panj Kakaar, are five articles of faith that Guru Gobind Singh Ji commanded Khalsa Sikhs to wear at all times in 1699. They are Kesh, uncut hair, Kangha, a wooden comb, Kara, a steel bracelet, Kachhera, a cotton undergarment, and Kirpan, a small curved sword. Together they form the visible identity of the Khalsa and a daily reminder of its duties.
- Punjabi name
- ਪੰਜ ਕਕਾਰ
- Also called
- Panj Kakaar, Panj Kakkar, Panj Kakke
- Origin
- Founding of the Khalsa
- Given by
- Guru Gobind Singh Ji
- Year
- 1699
- Place
- Anandpur Sahib, at Vaisakhi
All 9 facts
- The five
- Kesh, Kangha, Kara, Kachhera, Kirpan
- Received at
- Amrit Sanchar, the Khalsa initiation
- Worn by
- Amritdhari (Khalsa) Sikhs, at all times
The Five Ks are five articles of faith worn at all times by a Khalsa Sikh: Kesh, Kangha, Kara, Kachhera and Kirpan. In Punjabi they are called the Panj Kakaar, because each name begins with the letter K, Kakaa in Gurmukhi. They are not ornaments and not only symbols. Each one is used every day, each one teaches something, and together they make a Sikh recognisable anywhere while binding the wearer to a disciplined and generous life.
What are the Five Ks?
The Five Ks are Kesh, uncut hair kept as it grows; Kangha, a wooden comb worn in the hair; Kara, a plain bracelet of iron or steel worn on the wrist; Kachhera, a cotton undergarment made for modesty and ready movement; and Kirpan, a small curved sword of iron or steel. A Sikh receives them at Amrit Sanchar, the Khalsa initiation, and from that day wears all five without break. Sources describe them as articles of faith rather than mere symbols, because the commitment is lived with the body, not only believed in the mind.
Each K answers a different part of life. Kesh is about acceptance, Kangha about cleanliness and order, Kara about restraint in what the hands do, Kachhera about self control, and Kirpan about courage and protection of others. Together they describe a saint soldier: inwardly devoted, outwardly ready to serve. That is why the five are always spoken of as one set.
Given at Anandpur Sahib in 1699
The Five Ks date from the founding of the Khalsa at Anandpur Sahib on Vaisakhi in 1699. There Guru Gobind Singh Ji called for volunteers willing to give their heads, initiated the first five who stepped forward, the Panj Pyare, with amrit, and then took amrit from their hands himself. From that gathering the Khalsa had a shared form: the same five articles for every initiate, high or low, man or woman, so that no rank or wealth could show itself in dress.
Some of the articles were older than 1699. The kirpan, kara and kachhera were already worn by the warriors of Guru Hargobind Ji, the sixth Guru. What Guru Gobind Singh Ji did in 1699 was to gather the practice into one clear code for the whole Khalsa and join it forever to the amrit ceremony.
Kesh and Kangha: hair kept and cared for
Kesh is uncut hair, on the head and, for men, the beard as well. Sikhs keep it as a sign of respect for the perfection of the Creator and acceptance of the body as given. It is also the most visible of the five: a Sikh can be known at once by the kesh, usually covered by a turban, the dastar. Sikh memory honours Bhai Taru Singh Ji, who accepted martyrdom rather than have his kesh cut.
Kangha, the wooden comb, is the partner of kesh. Tucked into the hair, it is used twice a day to comb it clean and free of tangles. Its teaching is practical: what is accepted from the Creator must also be cared for with grace. Where some holy men of the time let their hair mat and grow dirty, the Gurus taught the opposite. Hair should grow naturally and be kept clean and tidy, just as a life should be kept ordered.
Kara and Kachhera: restraint in hand and body
The Kara is a plain circle of iron or steel worn on the wrist, usually the right wrist. Having no beginning and no end, it points to the Creator as eternal, and it binds the wearer to the Guru and the Khalsa like a link in a chain. Its daily work is ethical: before a hand acts, the kara reminds the wearer that the act must be honest and fair. It is made of a cheap metal, not gold or silver, so prince and labourer wear exactly the same kara.
Kachhera is a cotton undergarment with a drawstring at the waist, cut roomy so the wearer can move, work, ride and, in earlier centuries, fight without hindrance. Its meaning is self control and modesty: it reminds the wearer to master desire rather than be mastered by it. Men and women wear it alike, and a Khalsa wearing it is dressed and prepared at any moment, day or night.
Kirpan: the duty to protect
The Kirpan is a small curved sword or dagger of iron or steel, worn in a sheath on a shoulder belt called a gatra. Its name is often explained from kirpa, mercy or kindness, joined with aan, honour. That pairing holds its whole meaning: the kirpan exists for mercy and for honour, never for anger, pride or attack. It declares that a Khalsa has a duty to defend those who cannot defend themselves, to stand against oppression and robbery and cruelty, and to use force, if it must be used at all, only in self defence or the protection of others and only as a last resort.
In the Guru period the kirpan was a full sword. Under later laws its length shrank, and today it is commonly a small blade worn under or over the clothing. The Sikh code does not fix a length; it requires the form, curved and single edged, and the spirit behind it. The kirpan is best understood as a promise kept on the body: where a Khalsa stands, the weak should be safer.
Who wears the Five Ks today?
A Sikh who has taken amrit and keeps all five Ks is called an Amritdhari Sikh, a member of the Khalsa. A Sikh who follows the teaching without yet taking amrit is called a Sahajdhari Sikh, and many Sahajdhari Sikhs also keep some or all of the five as they move toward initiation. The five are worn at all times, in sleep and at work, with care taken to keep them clean and close even while bathing or swimming. Children in Khalsa families often begin with the kara and kangha and grow into the full set at their Amrit Sanchar.
Around the world the Five Ks still do the work they were given in 1699. They make Sikhs visible, which is the point: a Khalsa cannot hide from the duties the uniform announces. They also raise practical questions in schools, airports and workplaces, above all about the kirpan, and Sikh communities have worked with courts and governments in many countries to protect the right to wear them. The meaning inside the community has not changed: the Five Ks are a daily, wearable answer to what a life given to the Guru looks like.
ਪੰਜ ਕਕਾਰ ਉਹ ਪੰਜ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ ਜੋ ਖਾਲਸਾ ਸਿੱਖ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਨ ਕੇਸ, ਕੰਘਾ, ਕੜਾ, ਕਛਹਿਰਾ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਕਕਾਰ ਇਸ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਨਾਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ਦੇ ਕੱਕੇ ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਹਿਣੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਹਰ ਇੱਕ ਰੋਜ਼ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਇੱਕ ਕੁਝ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਪੰਜੇ ਮਿਲ ਕੇ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਦਇਆ ਵਾਲੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੰਜ ਕਕਾਰ ਕੀ ਹਨ?
ਪੰਜ ਕਕਾਰ ਇਹ ਹਨ। ਕੇਸ, ਬਿਨਾਂ ਕੱਟੇ ਵਾਲ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਉੱਗਦੇ ਹਨ। ਕੰਘਾ, ਲੱਕੜ ਦਾ ਕੰਘਾ ਜੋ ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੜਾ, ਲੋਹੇ ਜਾਂ ਫੌਲਾਦ ਦਾ ਸਾਦਾ ਛੱਲਾ ਜੋ ਗੁੱਟ ਉੱਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਛਹਿਰਾ, ਸੂਤੀ ਕੱਛਾ ਜੋ ਲੱਜ ਅਤੇ ਸੌਖੀ ਹਿੱਲਜੁੱਲ ਲਈ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਕਿਰਪਾਨ, ਲੋਹੇ ਜਾਂ ਫੌਲਾਦ ਦੀ ਛੋਟੀ ਵਿੰਗੀ ਤਲਵਾਰ। ਸਿੱਖ ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਚਾਰ, ਖਾਲਸੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਦੀ ਰਸਮ, ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਪੰਜੇ ਬਿਨਾਂ ਟੁੱਟੇ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੋਮੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਚਨ ਕੇਵਲ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੀਵਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਰ ਕਕਾਰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਪੱਖ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹੈ। ਕੇਸ ਸਵੀਕਾਰ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਕੰਘਾ ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਤਰਤੀਬ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਕੜਾ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਜਮ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਕਛਹਿਰਾ ਆਤਮ ਸੰਜਮ ਬਾਰੇ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾਨ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਇਕੱਠੇ ਇਹ ਸੰਤ ਸਿਪਾਹੀ ਦਾ ਰੂਪ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਅੰਦਰੋਂ ਭਗਤੀ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਸੇਵਾ ਲਈ ਤਿਆਰ। ਇਸੇ ਲਈ ਪੰਜਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕੋ ਜੋੜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਟੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵਰਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵਰਦੀ ਅਧੂਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
1699 ਵਿੱਚ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ
ਪੰਜ ਕਕਾਰ 1699 ਵਿੱਚ ਵੈਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਸਾਜਨਾ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸਿਰ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਵਲੰਟੀਅਰ ਮੰਗੇ, ਅੱਗੇ ਆਏ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾਇਆ, ਜੋ ਪੰਜ ਪਿਆਰੇ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ। ਉਸ ਇਕੱਠ ਤੋਂ ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਰੂਪ ਬਣਿਆ। ਹਰ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਇੱਕੋ ਪੰਜ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਉੱਚਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨੀਵਾਂ, ਮਰਦ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਔਰਤ, ਤਾਂ ਜੋ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰੁਤਬਾ ਦਿੱਸੇ ਅਤੇ ਨਾ ਦੌਲਤ।
ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ 1699 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸਨ। ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਰਪਾਨ, ਕੜਾ ਅਤੇ ਕਛਹਿਰਾ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ, ਦੇ ਯੋਧੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਹਿਨਦੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋੜਿਆ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ 1699 ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਖਾਲਸੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਫ਼ ਨਿਯਮ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸਮ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਪੰਜਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਢਲੇ ਸਿੱਖ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰ ਕਥਾ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਿੱਖ ਸਨ।
ਕੇਸ ਅਤੇ ਕੰਘਾ: ਵਾਲ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਸਾਂਭੇ
ਕੇਸ ਬਿਨਾਂ ਕੱਟੇ ਵਾਲ ਹਨ, ਸਿਰ ਦੇ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਦਾੜ੍ਹੀ ਦੇ ਵੀ। ਸਿੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰਤਾਰ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨ ਰਚਨਾ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਵਜੋਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਿੱਸਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਕੇਸ ਤੋਂ ਝੱਟ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦਸਤਾਰ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਅਤੇ ਸਾਂਭਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਰਦਾਂ ਲਈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵੀ। ਸਿੱਖ ਯਾਦ ਭਾਈ ਤਾਰੂ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਖਸ਼ੀਅਤਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੇਸ ਕਟਵਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਸਬੂਤ ਵਜੋਂ ਕਿ ਇਹ ਕਕਾਰ ਸਿੱਖ ਪਛਾਣ ਦੇ ਕਿੰਨਾ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਕੰਘਾ, ਲੱਕੜ ਦਾ ਕੰਘਾ, ਕੇਸ ਦਾ ਸਾਥੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਸੁਲਝਿਆ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਾਦੀ ਅਤੇ ਅਮਲੀ ਹੈ। ਕਰਤਾਰ ਕੋਲੋਂ ਜੋ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਸਾਂਭ ਵੀ ਸਲੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਈ ਸਾਧੂ ਤਿਆਗ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ ਵਾਲ ਜਟਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਮੈਲੇ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਗੁਰੂਆਂ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਸਿਖਾਇਆ। ਵਾਲ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਵਧਣ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਸੁਥਰੇ ਰੱਖੇ ਜਾਣ, ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਨ ਤਰਤੀਬ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਕੰਘਾ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕੜਾ ਅਤੇ ਕਛਹਿਰਾ: ਹੱਥ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੰਜਮ
ਕੜਾ ਲੋਹੇ ਜਾਂ ਫੌਲਾਦ ਦਾ ਸਾਦਾ ਗੋਲ ਛੱਲਾ ਹੈ ਜੋ ਗੁੱਟ ਉੱਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸੱਜੇ ਗੁੱਟ ਉੱਤੇ। ਇਸ ਦਾ ਨਾ ਕੋਈ ਸਿਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਕੋਈ ਅੰਤ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕਰਤਾਰ ਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕੜੀ ਵਾਂਗ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਰੋਜ਼ ਦਾ ਕੰਮ ਨੈਤਿਕ ਹੈ। ਹੱਥ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਵੱਲ ਵਧਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੜਾ ਉੱਥੇ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਮ ਇਮਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਸਸਤੀ ਧਾਤ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਥਾਂ ਲੋਹਾ ਜਾਂ ਫੌਲਾਦ, ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਕੜਾ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਕੋਈ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਦੌਲਤ ਨਾ ਵਿਖਾ ਸਕੇ।
ਕਛਹਿਰਾ ਨਾਲੇ ਵਾਲਾ ਸੂਤੀ ਕੱਛਾ ਹੈ, ਢਿੱਲਾ ਕੱਟਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ ਹਿੱਲ ਸਕੇ, ਕੰਮ ਕਰ ਸਕੇ, ਸਵਾਰੀ ਕਰ ਸਕੇ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਲੜ ਵੀ ਸਕੇ। ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਢਿੱਲੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਲਈ ਜੋ ਧੋਣ, ਚੁੱਕਣ ਅਤੇ ਹਿੱਲਣ ਵਿੱਚ ਔਖੇ ਸਨ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਆਤਮ ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਲੱਜ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਸਨਾ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਾ, ਜੋ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਅੰਦਰਲੇ ਔਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਕਛਹਿਰਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਅਮਲੀ ਪੱਖ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਇਆ ਖਾਲਸਾ ਦਿਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਾਤ, ਹਰ ਪਲ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਰਪਾਨ: ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਫ਼ਰਜ਼
ਕਿਰਪਾਨ ਲੋਹੇ ਜਾਂ ਫੌਲਾਦ ਦੀ ਛੋਟੀ ਵਿੰਗੀ ਤਲਵਾਰ ਜਾਂ ਕਟਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਗਾਤਰੇ ਨਾਂ ਦੀ ਮੋਢੇ ਵਾਲੀ ਪੇਟੀ ਉੱਤੇ ਮਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕਿਰਪਾ, ਦਇਆ ਜਾਂ ਮਿਹਰ, ਅਤੇ ਆਨ, ਮਾਣ, ਦੇ ਜੋੜ ਤੋਂ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਜੋੜ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਅਰਥ ਹੈ। ਕਿਰਪਾਨ ਦਇਆ ਲਈ ਅਤੇ ਮਾਣ ਲਈ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ, ਹੰਕਾਰ ਜਾਂ ਹਮਲੇ ਲਈ ਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਐਲਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ ਜੋ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਜ਼ੁਲਮ, ਲੁੱਟ ਅਤੇ ਕਰੂਰਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ, ਅਤੇ ਜੇ ਤਾਕਤ ਵਰਤਣੀ ਹੀ ਪਵੇ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਆਤਮ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਆਖਰੀ ਉਪਾਅ ਵਜੋਂ ਵਰਤੇ।
ਗੁਰੂ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿਰਪਾਨ ਪੂਰੀ ਤਲਵਾਰ ਸੀ, ਸਿਪਾਹੀ ਦਾ ਪਹਿਰਾਵਾ। ਬਾਅਦ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਹੇਠ ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਘਟੀ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਛੋਟਾ ਬਲੇਡ ਹੈ ਜੋ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਉੱਪਰ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਇਹ ਰੂਪ ਮੰਗਦੀ ਹੈ, ਵਿੰਗਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧਾਰ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ। ਫ਼ਰਜ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਾਇਆ ਮੱਧਮ ਨਿਸ਼ਾਨ ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਗੁਆ ਦੇਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਵਿਖਾਵੇ ਜਾਂ ਹਮਲੇ ਲਈ ਚੁੱਕਿਆ ਹਥਿਆਰ ਇਸ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਰਪਾਨ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਵਾਅਦਾ ਸਮਝਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਖਾਲਸਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਪੰਜ ਕਕਾਰ ਕੌਣ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਜਿਸ ਸਿੱਖ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜੇ ਕਕਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿੱਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਮੈਂਬਰ। ਜੋ ਸਿੱਖ ਅਜੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕੇ ਬਿਨਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਹਿਜਧਾਰੀ ਸਿੱਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਹਿਜਧਾਰੀ ਸਿੱਖ ਦਾਖਲੇ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਕੁਝ ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਪੰਜ ਕਕਾਰ ਵੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਪੰਜੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਿ ਨਹਾਉਣ ਜਾਂ ਤੈਰਨ ਵੇਲੇ ਵੀ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ। ਖਾਲਸਾ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਕੜੇ ਅਤੇ ਕੰਘੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਚਾਰ ਵੇਲੇ ਪੂਰੇ ਜੋੜ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਹਨ।
ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਕਕਾਰ ਅੱਜ ਵੀ ਉਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ 1699 ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਸਣਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹੀ ਮਕਸਦ ਹੈ। ਖਾਲਸਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫ਼ਰਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲੁਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਇਹ ਵਰਦੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਕੂਲਾਂ, ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਅਤੇ ਕੰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਲੀ ਸਵਾਲ ਵੀ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਰਪਾਨ ਬਾਰੇ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਬਚਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਵਿੱਚ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ। ਪੰਜ ਕਕਾਰ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਦਾ ਰੋਜ਼ ਦਾ, ਪਹਿਨਣਯੋਗ ਜਵਾਬ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜੀਵਨ ਹਰ ਸਵੇਰ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੋਇਆ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।
More religion entries to explore
Jugti is free and independent. Reader support keeps the Kosh growing.
Support