ਦੁਲਾਵਾਂ

Dulavan (ਦੁਲਾਵਾਂ, ੈ) is the Gurmukhi vowel sign for the open “ai” sound. It is written above a consonant, so ਸ (sa) becomes ਸੈ (sai). Punjabi University’s teaching material compares the sound to the “a” in the English word “man”.

Where dulavan is written

Punjabi University places dulavan above the letter, along with lan, hora and kanaura. It pairs dulavan with lan (ੇ): lan is the closed “e” and dulavan the open “ai”, so ਸੇ (se) and ਸੈ (sai) are pronounced differently. The ICANN Gurmukhi reference classes dulavan among the long vowel signs.

At the start of a word, the vowel is written as ਐ: the vowel carrier ਅ with dulavan. Punjabi University’s rules say ਅ takes kanna, dulavan and kanaura, and can also stand without a vowel sign.

Dulavan with bindi

Dulavan is a long vowel sign, so a nasalised “ai” takes bindi rather than tippi, as in ਮੈਂ (I). Punjabi University lists dulavan among the vowel signs used with bindi, and the ICANN reference gives the same rule for long-vowel signs.

Everyday words and typing

Everyday words with dulavan include ਪੈਰ (foot) and ਪੈਸਾ (money). In Unicode text dulavan is U+0A48, GURMUKHI VOWEL SIGN AI. The ICANN reference records its Punjabi name as dulavan, and Punjabi University writes it dulāṃvāṃ (ਦੁਲਾਂਵਾਂ). For all nine vowel signs, see the Gurmukhi alphabet guide.

ਦੁਲਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਕਿੱਥੇ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮੁਤਾਬਕ ਦੁਲਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਲਾਂ, ਹੋੜੇ ਅਤੇ ਕਨੌੜੇ ਵਾਂਗ ਅੱਖਰ ਦੇ ਉੱਤੇ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲਾਂ (ੇ) ਨੂੰ ਇੱਕ ਜੋੜੀ ਵਜੋਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ: ਲਾਂ ਬੰਦ ਏ ਅਤੇ ਦੁਲਾਵਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਐ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸੇ ਅਤੇ ਸੈ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ICANN ਦਾ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵੇਰਵਾ ਦੁਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਵਰ ਐ ਵਜੋਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਮਾਤਰਾ ਵਾਹਕ ਅ ਨਾਲ ਦੁਲਾਵਾਂ। ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨੇਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅ ਨਾਲ ਕੰਨਾ, ਦੁਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਨੌੜਾ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅ ਬਿਨਾਂ ਮਾਤਰਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਦੁਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬਿੰਦੀ

ਦੁਲਾਵਾਂ ਲੰਮੇ ਸਵਰ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਨਾਸਕੀ ਐ ਲਈ ਟਿੱਪੀ ਦੀ ਥਾਂ ਬਿੰਦੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵਿੱਚ। ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬਿੰਦੀ ਨਾਲ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਲਾਵਾਂ ਗਿਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ICANN ਦਾ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵੇਰਵਾ ਲੰਮੇ ਸਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਲਈ ਇਹੀ ਨੇਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਆਮ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਟਾਈਪਿੰਗ

ਪੈਰ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਵਰਗੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਲਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਯੂਨੀਕੋਡ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਕੋਡ U+0A48 ਅਤੇ ਨਾਮ GURMUKHI VOWEL SIGN AI ਹੈ। ICANN ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਮ dulavan ਦਰਜ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਲਾਂਵਾਂ ਲਿਖਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਨੌਂ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਲਈ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਰਣਮਾਲਾ ਵਾਲਾ ਲੇਖ ਵੇਖੋ।