Bhai Pinderpal Singh Ji (born July 1966) is a Sikh kathavachak based in Ludhiana whose katha, the exposition of Gurbani, is known for drawing every example from the scripture itself. He gives morning katha at Gurdwara Kalgidhar Sahib in Ludhiana and katha at Gurdwara Manji Sahib in Amritsar, and his daily television discourses are watched by sangat across the world.
- Punjabi name
- ਭਾਈ ਪਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ
- Faith
- Sikhism
- Born
- July 1966, Tharva Majra, Karnal district, Haryana
- Role
- Kathavachak
- Based in
- Ludhiana, Punjab
- Katha at
- Gurdwara Kalgidhar Sahib, Ludhiana; Gurdwara Manji Sahib, Amritsar
All 9 facts
- Studied at
- Gurmat Missionary College, Ropar
- Broadcast
- Daily katha on PTC Punjabi
- Television slot
- Daily katha at 9am on a Punjabi TV channel, reported in 2015
A kathavachak explains the Guru Granth Sahib to the congregation, unfolding its verses in spoken discourse called katha. Bhai Pinderpal Singh Ji is among the most listened to kathavachaks of the present day, a preacher in the league of Sant Singh Maskeen, as one newspaper put it, whose authority rests on a simple discipline: he teaches from Gurbani alone.
Early life and roots
Pinderpal Singh was born in July 1966 in the village of Tharva Majra, in Karnal district of Haryana. His ancestral village is Choodkan in Sheikhupura, now in Pakistan, the village associated with Sacha Sauda, the famous episode in which the young Guru Nanak used his father's trading money to feed the hungry. His own family had moved to India at the Partition of 1947, and Pinderpal Singh was raised by his father, Sardar Hardial Singh, and his mother, Balbir Kaur, in a devout Gursikh household.
The Sacha Sauda connection gave his ancestral village a place in every Sikh childhood. In the sakhi, the young Nanak was given twenty rupees by his father, Mehta Kalu, and sent to strike a good bargain in the market town. On the way he met a company of hungry holy men and spent the whole sum feeding them, returning home to say that no bargain could be truer than that one. The place of that feeding, at Choodkan, is remembered in the gurdwara raised there, and it is the soil from which Bhai Pinderpal Singh Ji's family comes.
He received his early education in his village and then studied at the Gurmat Missionary College at Ropar, also known as Rupnagar, where he deepened his knowledge of Sikh philosophy and scripture. He is married and lives with his family in Ludhiana, in Punjab.
What is katha, and how does Bhai Pinderpal Singh Ji do it?
Katha is the spoken explanation of Gurbani: the kathavachak takes a shabad or an episode of Sikh history and opens its meaning for the listeners, connecting the Guru's words to daily life. Bhai Pinderpal Singh Ji's katha is known for one strict rule. Every example and illustration is drawn from Gurbani itself, often supported by the writings of Bhai Gurdas Ji and Bhai Nand Lal Ji, rather than from outside stories.
His manner is as noted as his method. He avoids criticising individuals, keeps away from gurdwara politics, and prefers dialogue and understanding over confrontation. Those who describe his preaching speak of its passion and conviction, and he himself attributes whatever he achieves as a kathavachak entirely to the blessings of the Guru.
Katha at Ludhiana and Amritsar
At home in Ludhiana, Bhai Pinderpal Singh Ji has for many years given morning katha at Gurdwara Kalgidhar Sahib, where the local sangat holds him in high regard. His appointment to deliver katha at Gurdwara Manji Sahib, in the Sri Harmandir Sahib complex at Amritsar, placed him in a seat once held by Giani Sant Singh Maskeen Ji, the teacher to whom he is most often compared.
Television carried his voice far beyond Punjab. His katha is broadcast daily on the PTC Punjabi channel, in a popular slot, and recordings of his discourses, including tours of the United States, are shared widely online by devoted listeners. He has travelled extensively in India and abroad, carrying the teachings of the Guru Granth Sahib to congregations in many countries.
His katha now also travels by phone screen. Recordings from samagams in India and abroad circulate online within hours of a diwan ending, and channels devoted to his discourses carry new katha every week, so that a discourse given in Ludhiana in the morning is heard the same evening in Toronto, London and California. For many younger listeners, this steady online presence is their first door into Gurbani.
A preacher who declined high office
Twice, in 2008 and again in 2015, Bhai Pinderpal Singh Ji's name was publicly discussed for the jathedari of Sri Akal Takht Sahib, the highest temporal seat of the Sikhs, and on both occasions he declined to take it up. A priest, he said, could not be a leader. The refusals only strengthened his standing: a kathavachak who wanted no office but the teacher's.
Why was he asked to lead the Akal Takht?
The fullest reports of the 2015 approach show why his name carried weight in a crisis. The SGPC was contemplating him, then aged 49, as a replacement for the beleaguered Giani Gurbachan Singh, after a Sarbat Khalsa gathering had named Jagtar Singh Hawara, the assassin of former Punjab chief minister Beant Singh, to the same seat. Reports said a figure like Pinderpal Singh was thought acceptable to Sikhs in India and abroad, moderate and hardline alike, and SGPC president Avtar Singh Makkar said a person like him could help bring the community out of its current crisis, while adding that it was premature to reach any conclusion.
His own words at the time were about trust, not ambition. Speaking by phone to the Hindustan Times, he said there was an acute deficit of trust and faith among the Sikhs, that no Sikh believed in the other, and that with two jathedars, one appointed by the SGPC and the other by the Sarbat Khalsa, it was very difficult for either to prove who was the real one. Asked about the approach itself, he returned to his settled answer: a priest could not be a leader.
The same season showed the friction his independence could cause. Reports noted that he had been upset the previous month when the SGPC told him to wind up a scheduled ten day katha at Manji Sahib on its fourth day, because of comments he had made there on the Panthic crisis. The episode underlined the quality both sides saw in him: a preacher who spoke from Gurbani, and who would not trim that speaking to suit an institution.
Legacy and influence
Bhai Pinderpal Singh Ji is regarded as a model of Sikh living, especially for the young: a simple and humble lifestyle, a discourse anchored in scripture, and a refusal to use the pulpit for faction or politics. In an age of loud preaching, his katha argues that the quiet authority of Gurbani, explained faithfully, is enough.
ਇੱਕ ਕਥਾਵਾਚਕ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਕਥਾ ਨਾਂ ਦੇ ਬੋਲੇ ਜਾਂਦੇ ਪ੍ਰਵਚਨ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਭਾਈ ਪਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅੱਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਥਾਵਾਚਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਮਸਕੀਨ ਦੀ ਕਤਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਇੱਕ ਸਾਦੇ ਅਸੂਲ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ: ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ
ਪਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਜੁਲਾਈ 1966 ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਕਰਨਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਥਰਵਾ ਮਾਜਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਚੂਹੜਕਾਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੇਖ਼ੂਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਉਹੀ ਪਿੰਡ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਖੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਲ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵਪਾਰ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਪੈਸੇ ਭੁੱਖਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣ ਉੱਤੇ ਲਾਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪਰਿਵਾਰ 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਪਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਰਦਾਰ ਹਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਬਲਬੀਰ ਕੌਰ ਨੇ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਗੁਰਸਿੱਖ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ।
ਸੱਚੇ ਸੌਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਹਰ ਸਿੱਖ ਦੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਾਖੀ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਬਾਲ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ ਨੇ ਵੀਹ ਰੁਪਏ ਦੇ ਕੇ ਚੰਗਾ ਸੌਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੰਡੀ ਭੇਜਿਆ। ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖੇ ਸਾਧੂਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੋਲੀ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਰਕਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣ ਉੱਤੇ ਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਘਰ ਮੁੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਚੂਹੜਕਾਣੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਭੋਜਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਬਣੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹੀ ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਭਾਈ ਪਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਆਇਆ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰੋਪੜ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੂਪਨਗਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਗੁਰਮਤਿ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਡੂੰਘਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਵਿਆਹੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਥਾ ਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਈ ਪਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਕਥਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਕਥਾ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਬੋਲ ਕੇ ਕੀਤੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ: ਕਥਾਵਾਚਕ ਕਿਸੇ ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਕਿਸੇ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਭਾਈ ਪਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਕਥਾ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਉਦਾਹਰਣ ਅਤੇ ਹਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਅਕਸਰ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਬਾਹਰਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਢੰਗ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਚਰਚਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹਨ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਟਕਰਾਅ ਨਾਲੋਂ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਸਮਝ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਸ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਅਤੇ ਯਕੀਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਖੁਦ ਕਥਾਵਾਚਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਹਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਰੂ ਦੀਆਂ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਕਥਾ
ਘਰ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਪਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਲਗੀਧਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸਵੇਰ ਦੀ ਕਥਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸਥਾਨਕ ਸੰਗਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਤਕਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਪਰਿਸਰ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਕਥਾ ਕਰਨ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਜੋ ਕਦੇ ਗਿਆਨੀ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਮਸਕੀਨ ਜੀ ਕੋਲ ਸੀ, ਉਹ ਅਧਿਆਪਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੁਲਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਪੀ.ਟੀ.ਸੀ. ਪੰਜਾਬੀ ਚੈਨਲ ਉੱਤੇ ਰੋਜ਼ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਦੌਰੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸਰੋਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਨਲਾਈਨ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਦੌਰੇ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ ਤੱਕ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਪਹੁੰਚਾਈਆਂ ਹਨ।
ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਫੋਨ ਦੀਆਂ ਸਕਰੀਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਦੀਵਾਨ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਅੰਦਰ ਆਨਲਾਈਨ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਚੈਨਲ ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਨਵੀਂ ਕਥਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰੇ ਦਿੱਤਾ ਪ੍ਰਵਚਨ ਉਸੇ ਸ਼ਾਮ ਟੋਰਾਂਟੋ, ਲੰਡਨ ਅਤੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਜਾਵੇ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸਰੋਤਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਨਿਰੰਤਰ ਆਨਲਾਈਨ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ।
ਉੱਚ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ
ਦੋ ਵਾਰ, 2008 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਰ 2015 ਵਿੱਚ, ਭਾਈ ਪਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਨਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਆਸਨ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਜਥੇਦਾਰੀ ਲਈ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਆਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਨਕਾਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਹੋਰ ਵਧਾਇਆ: ਇੱਕ ਕਥਾਵਾਚਕ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਆਸਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਅਹੁਦਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਲਈ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ?
2015 ਦੇ ਉਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸੰਕਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਕਿਉਂ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ, ਉਦੋਂ 49 ਸਾਲਾਂ ਦੇ, ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਥਾਂ ਲਿਆਉਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਸਰਬੱਤ ਖਾਲਸਾ ਇਕੱਠ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਾਤਲ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਹਵਾਰਾ ਨੂੰ ਉਸੇ ਆਸਨ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਵਰਗੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖ, ਨਰਮ ਖਿਆਲੀ ਅਤੇ ਕੱਟੜ ਦੋਵੇਂ, ਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਮੰਨਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਮੱਕੜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਾ ਵਿਅਕਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜੇ ਕਿਸੇ ਸਿੱਟੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦ ਭਰੋਸੇ ਬਾਰੇ ਸਨ, ਲਾਲਸਾ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਨਾਲ ਫੋਨ ਉੱਤੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇ ਅਤੇ ਯਕੀਨ ਦੀ ਘਾਟ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਹੈ, ਕੋਈ ਸਿੱਖ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਦੋ ਜਥੇਦਾਰ ਹੋਣ, ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਸਰਬੱਤ ਖਾਲਸਾ ਵੱਲੋਂ, ਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲੀ ਕੌਣ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣ ਉੱਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੱਕੇ ਜਵਾਬ ਵੱਲ ਮੁੜ ਆਏ: ਇੱਕ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਆਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਉਸੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਦਿਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਕਿੰਨੀ ਖਟਕ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਏ ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਤੈਅ ਕਥਾ ਨੂੰ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਹੀ ਸਮੇਟਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਕਾਰਨ ਉਹ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਸਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਪੰਥਕ ਸੰਕਟ ਬਾਰੇ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਉਸੇ ਗੁਣ ਨੂੰ ਉਭਾਰਿਆ ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਸਨ: ਇੱਕ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਜੋ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਬੋਲ ਕਿਸੇ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਢਾਲੇਗਾ।
ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਭਾਈ ਪਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ: ਇੱਕ ਸਾਦੀ ਅਤੇ ਨਿਮਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਪ੍ਰਵਚਨ, ਅਤੇ ਮੰਚ ਨੂੰ ਧੜੇਬੰਦੀ ਜਾਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਲਈ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ। ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਸਮਝਾਈ ਗਈ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਸ਼ਾਂਤ ਅਧਿਕਾਰ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।
More religion entries to explore
Sources (2)
Jugti is free and independent. Reader support keeps the Kosh growing.
Support