Madan Lal: 1983 World Cup Hero & Career

Madan Lal Udhouram Sharma, born on 20 March 1951 in Amritsar, Punjab, is a former Indian cricketer who played 39 Tests and 67 one-day internationals between 1974 and 1987. A right-arm medium-pace bowler and useful lower-order batsman, he is best remembered for the 1983 World Cup final, when his bowling dismissed Viv Richards and turned the match India's way.

Early life

Madan Lal was born in Amritsar on 20 March 1951, into a family with roots in Hamirpur district of Himachal Pradesh. He grew up in the city, studied at Hindu College in Amritsar, and learned his cricket on its grounds, starting out as a teenager who could both bat and bowl.

He began playing first-class cricket for Punjab while still in his teens. In only his third Ranji Trophy match, against Jammu and Kashmir in the 1968-69 season, he took eight wickets, an early sign of the all-rounder he would become.

In 1972 he moved to Delhi, where he found work and a new domestic team. The move shaped his career. For Delhi he became the kind of cricketer every side wants: a steady medium-pace bowler who could take wickets with the new ball and a batsman who could rescue an innings from the lower order. His domestic record grew into one of the finest of his generation, with 10,204 first-class runs at an average of 42.87, including 22 hundreds, and 625 wickets at 25.50. In the Ranji Trophy alone he scored 5,270 runs and took 351 wickets.

How did Madan Lal reach the Indian team?

Strong domestic form won Madan Lal a place on India's tour of England in 1974. He made his Test debut at Old Trafford on 6 June 1974, at the age of 23, taking two wickets in the first innings, but India lost the match by 113 runs and went on to lose the series 3-0. A month later he made his one-day debut at Headingley on 13 July 1974, also against England.

His first performance of real note came at Eden Gardens in Kolkata in December 1974, against the West Indies. He scored 48 runs with ten boundaries in the first innings, then took four wickets for 22 runs, removing Gordon Greenidge and Alvin Kallicharran, as India won the match by 85 runs. That performance fixed his place in the side.

The years that followed were uneven. He bowled well on the tour of Australia in 1977-78, taking five wickets in an innings, yet was dropped after two Tests when India lost the first two matches of the series. When Kapil Dev arrived in 1978, there was room for only one fast bowler in the side, and the selectors chose Karsan Ghavri. Madan Lal spent four years out of the Test team, playing domestic cricket and league cricket in England, and missed 35 Tests in that span.

He fought his way back in the home series against England in 1981-82, taking two five-wicket hauls, five for 23 at Bombay and five for 85 at Delhi. That comeback earned him a place in India's squad for the 1983 World Cup, where he opened the bowling with Kapil Dev.

What did Madan Lal do in the 1983 World Cup final?

Madan Lal was one of India's most effective bowlers through the whole 1983 World Cup, taking 17 wickets at an average of 16.76, second only to Roger Binny's 18. He scored 21 runs and took a wicket in the opening win over the West Indies, took three for 27 against Zimbabwe, and in the famous match at Tunbridge Wells he shared a 62-run eighth-wicket stand with Kapil Dev, who made 175 not out, and then took three wickets. In the semi-final against Australia he took four for 20 as Australia were bowled out for 129.

The final at Lord's on 25 June 1983 is the match that made his name. India batted first and were bowled out for 183, with Madan Lal himself scoring 17. Chasing 184, the West Indies reached 50 for one, and Viv Richards was racing away with the game, 33 runs from 28 balls with seven boundaries. Then Madan Lal struck. He removed Desmond Haynes, then bowled a short ball to Richards, who hooked it high towards mid-wicket, where Kapil Dev ran back over his shoulder and held one of the most famous catches in cricket history. Madan Lal then dismissed Larry Gomes as well, and the West Indies fell to 76 for six on their way to 140 all out. India won by 43 runs.

His figures in the final were three wickets for 31 runs in 12 overs. The catch belongs in every retelling of the day, but the wicket was Madan Lal's, and his three wickets were the first three of the collapse that gave India its first World Cup. Mohinder Amarnath, who took three for 12, was named player of the match.

Test career and the years after 1983

Madan Lal also bowled the first ball in World Cup history, to Dennis Amiss of England in the opening match of the first World Cup in 1975. His Test career after 1983 had its bright moments. Against Pakistan at Bangalore in 1983 he made his highest Test score of 74, sharing a 155-run seventh-wicket stand with Roger Binny, who made 83 not out, after India had slipped to 85 for six.

He was part of the Indian side that won the World Championship of Cricket in Australia in 1985, and of the squad that won the Asia Cup in 1984. But by the mid-1980s his international career was winding down. His last Test came at Headingley in June 1986, against England, where he took three wickets for 31 runs, scored 20, and shared a 54-run ninth-wicket stand with Kiran More as India won by 279 runs. His last one-day international was against Pakistan on 20 March 1987, his 36th birthday.

Across his international career he played 39 Tests, scoring 1,042 runs at an average of 22.65 with five fifties, and taking 71 wickets at 40.08, with four five-wicket hauls and a best of five for 23. In 67 one-day internationals he scored 401 runs and took 73 wickets at 29.27, with a best of four for 20.

Coaching and life after playing

After retiring, Madan Lal stayed in the game as a coach. He coached the United Arab Emirates at the 1996 World Cup, then coached the India A team, and served as India's head coach from September 1996 to September 1997. He was a member of India's selection committee in 2000 and 2001, and later coached the Delhi Giants in the Indian Cricket League until the league folded. In 2010 he was appointed chief coach of the Sanjay Jagdale MPCA Academy.

He also runs his own cricket academy, the Madan Lal Cricket Academy, based at the Siri Fort Sports Complex in Delhi, with centres in Greater Noida and Rudrapur in Uttarakhand. He coaches young players there himself, with his son Kuunal as co-director, and the academy works with schools to bring cricket coaching and education together.

For his contribution to Indian cricket he received the Arjuna Award in 1989. In March 2009 he stood as the Congress candidate in the Hamirpur parliamentary by-election in Himachal Pradesh. In popular culture, the film 83, released in 2021, told the story of India's first World Cup win, with Harrdy Sandhu playing Madan Lal.

Legacy

Madan Lal is remembered as the all-rounder who did the hard jobs: long spells with the new ball, wickets when the team needed them, and rescue innings from the lower order. Fans called him Maddat Lal, a play on his name and the help he gave the side in trouble. His domestic record alone marks him as one of the finest all-rounders in Indian first-class cricket.

His name is fixed to the most famous day in Indian cricket, the Lord's final of 25 June 1983. The catch that dismissed Viv Richards is remembered as Kapil Dev's, and rightly so, but it was Madan Lal's bowling that made it happen, and his three wickets that broke the West Indies. For Punjab, he remains one of Amritsar's great cricketers, a link between the city's grounds and the world stage.

ਮਦਨ ਲਾਲ ਉਧੌਰਾਮ ਸ਼ਰਮਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਮਾਰਚ 1951 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਸਾਬਕਾ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1974 ਤੋਂ 1987 ਤੱਕ 39 ਟੈਸਟ ਅਤੇ 67 ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡੇ। ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੇ ਮੱਧਮ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਕ੍ਰਮ ਦੇ ਉਪਯੋਗੀ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ 1983 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਫਾਈਨਲ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਨੇ ਵਿਵ ਰਿਚਰਡਜ਼ ਨੂੰ ਆਊਟ ਕਰ ਕੇ ਮੈਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ।

ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ

ਮਦਨ ਲਾਲ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਮਾਰਚ 1951 ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਮੀਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਹ ਇਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹੋਏ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕਟ ਸਿੱਖੀ, ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਵਜੋਂ ਜੋ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦੋਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਸਿਰਫ਼ ਤੀਜੇ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫ਼ੀ ਮੈਚ ਵਿੱਚ, 1968-69 ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਠ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ, ਜੋ ਉਸ ਆਲਰਾਊਂਡਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਕੇਤ ਸੀ ਜੋ ਉਹ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਸਨ।

ਸਾਲ 1972 ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਘਰੇਲੂ ਟੀਮ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਉਹ ਉਹੋ ਜਿਹੇ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਬਣ ਗਏ ਜਿਸ ਦੀ ਹਰ ਟੀਮ ਨੂੰ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਨਵੀਂ ਗੇਂਦ ਨਾਲ ਵਿਕਟਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਥਿਰ ਮੱਧਮ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਕ੍ਰਮ ਤੋਂ ਪਾਰੀ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬੱਲੇਬਾਜ਼। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਰਿਕਾਰਡ ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 42.87 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 10,204 ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਦੌੜਾਂ, 22 ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ 25.50 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 625 ਵਿਕਟਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 5,270 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ 351 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ।

ਮਦਨ ਲਾਲ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੇ?

ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਮਦਨ ਲਾਲ ਨੂੰ 1974 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੌਰੇ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਦਿਵਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 6 ਜੂਨ 1974 ਨੂੰ ਓਲਡ ਟਰੈਫ਼ਰਡ ਵਿੱਚ 23 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ, ਪਰ ਭਾਰਤ 113 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਮੈਚ ਹਾਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੀਰੀਜ਼ 3-0 ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 13 ਜੁਲਾਈ 1974 ਨੂੰ ਹੈਡਿੰਗਲੇ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਖ਼ਾਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਸੰਬਰ 1974 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੇ ਈਡਨ ਗਾਰਡਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਇਆ। ਪਹਿਲੀ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਸ ਚੌਕਿਆਂ ਨਾਲ 48 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਫਿਰ 22 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ ਚਾਰ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੌਰਡਨ ਗ੍ਰੀਨਿਜ ਅਤੇ ਐਲਵਿਨ ਕਾਲੀਚਰਨ ਦੀਆਂ ਵਿਕਟਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ 85 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਮੈਚ ਜਿੱਤ ਗਿਆ। ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੇ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਪੱਕੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਵਾਲੇ ਰਹੇ। 1977-78 ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਦੌਰੇ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ, ਪਰ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਮੈਚ ਹਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਟੈਸਟਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੀਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ 1978 ਵਿੱਚ ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਆਏ, ਤਾਂ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਦੀ ਥਾਂ ਸੀ ਅਤੇ ਚੋਣਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕਰਸਨ ਘਾਵਰੀ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ। ਮਦਨ ਲਾਲ ਚਾਰ ਸਾਲ ਟੈਸਟ ਟੀਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹੇ, ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਲੀਗ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡਦੇ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਉਹ 35 ਟੈਸਟਾਂ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਗਏ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1981-82 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਘਰੇਲੂ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਪੰਜ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ, ਬੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਵਿਕਟਾਂ 23 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਵਿਕਟਾਂ 85 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ। ਇਸ ਵਾਪਸੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1983 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਦਿਵਾਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਨਾਲ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

ਮਦਨ ਲਾਲ ਨੇ 1983 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ?

ਮਦਨ ਲਾਲ ਪੂਰੇ 1983 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਸਰਦਾਰ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 16.76 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 17 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ, ਜੋ ਰੋਜਰ ਬਿੰਨੀ ਦੀਆਂ 18 ਵਿਕਟਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੀ। ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪਹਿਲੇ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 21 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਕਟ ਲਈ, ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਤਿੰਨ ਵਿਕਟਾਂ 27 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ ਲਈਆਂ, ਅਤੇ ਟਨਬ੍ਰਿਜ ਵੈੱਲਜ਼ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਨਾਲ ਅੱਠਵੀਂ ਵਿਕਟ ਲਈ 62 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਪਿਲ ਨੇ 175 ਨਾਬਾਦ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ। ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 20 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ ਚਾਰ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ 129 ਦੌੜਾਂ ਉੱਤੇ ਆਊਟ ਹੋ ਗਿਆ।

25 ਜੂਨ 1983 ਨੂੰ ਲਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਫਾਈਨਲ ਉਹ ਮੈਚ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਬਣਾਇਆ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦਿਆਂ 183 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਦਨ ਲਾਲ ਦੀਆਂ 17 ਦੌੜਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 184 ਦੌੜਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਇੱਕ ਵਿਕਟ ਉੱਤੇ 50 ਦੌੜਾਂ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵਿਵ ਰਿਚਰਡਜ਼ 28 ਗੇਂਦਾਂ ਉੱਤੇ ਸੱਤ ਚੌਕਿਆਂ ਨਾਲ 33 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਮੈਚ ਨੂੰ ਦੂਰ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਮਦਨ ਲਾਲ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡੈਸਮੰਡ ਹੇਨਜ਼ ਨੂੰ ਆਊਟ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਰਿਚਰਡਜ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਗੇਂਦ ਸੁੱਟੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੁੱਕ ਕਰ ਕੇ ਮਿਡ ਵਿਕਟ ਵੱਲ ਉੱਚਾ ਖੇਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜ ਕੇ ਗੇਂਦ ਫੜੀ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਕਟ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੈਚਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਫਿਰ ਮਦਨ ਲਾਲ ਨੇ ਲੈਰੀ ਗੋਮਜ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਆਊਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ 76 ਦੌੜਾਂ ਉੱਤੇ ਛੇ ਵਿਕਟਾਂ ਗੁਆ ਕੇ 140 ਦੌੜਾਂ ਉੱਤੇ ਆਊਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ 43 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਗਿਆ।

ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ 12 ਓਵਰਾਂ ਵਿੱਚ 31 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ ਤਿੰਨ ਵਿਕਟਾਂ ਸਨ। ਕੈਚ ਹਰ ਵਾਰ ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਕਟ ਮਦਨ ਲਾਲ ਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਵਿਕਟਾਂ ਉਸ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਵਿਕਟਾਂ ਸਨ ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਿਵਾਇਆ। ਮੋਹਿੰਦਰ ਅਮਰਨਾਥ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 12 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ ਤਿੰਨ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ, ਮੈਚ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਖਿਡਾਰੀ ਚੁਣੇ ਗਏ।

ਟੈਸਟ ਕਰੀਅਰ ਅਤੇ 1983 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲ

ਮਦਨ ਲਾਲ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਗੇਂਦ ਵੀ ਸੁੱਟੀ ਸੀ, ਜੋ 1975 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਡੈਨਿਸ ਐਮਿਸ ਨੂੰ ਸੁੱਟੀ ਗਈ ਸੀ। 1983 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟੈਸਟ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਮਕਦਾਰ ਪਲ ਆਏ। 1983 ਵਿੱਚ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਟੈਸਟ ਸਕੋਰ 74 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਰੋਜਰ ਬਿੰਨੀ ਨਾਲ ਸੱਤਵੀਂ ਵਿਕਟ ਲਈ 155 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 83 ਨਾਬਾਦ ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ 85 ਦੌੜਾਂ ਉੱਤੇ ਛੇ ਵਿਕਟਾਂ ਗੁਆ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।

ਉਹ 1985 ਵਿੱਚ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਆਫ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ ਅਤੇ 1984 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਪਰ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਰੀਅਰ ਸਮਾਪਤੀ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਟੈਸਟ ਜੂਨ 1986 ਵਿੱਚ ਹੈਡਿੰਗਲੇ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 31 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ ਤਿੰਨ ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ, 20 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਕਿਰਨ ਮੋਰੇ ਨਾਲ ਨੌਵੀਂ ਵਿਕਟ ਲਈ 54 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ 279 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ 20 ਮਾਰਚ 1987 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੀ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 36ਵਾਂ ਜਨਮਦਿਨ ਸੀ।

ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 39 ਟੈਸਟ ਖੇਡੇ, 22.65 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 1,042 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਅਰਧ ਸੈਂਕੜੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਅਤੇ 40.08 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 71 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵਾਰ ਪੰਜ ਵਿਕਟਾਂ ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਪੰਜ ਵਿਕਟਾਂ 23 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ ਸੀ। 67 ਇੱਕ ਦਿਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 401 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ 29.27 ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲ 73 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਚਾਰ ਵਿਕਟਾਂ 20 ਦੌੜਾਂ ਦੇ ਕੇ ਸੀ।

ਕੋਚਿੰਗ ਅਤੇ ਖੇਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ

ਸੰਨਿਆਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਦਨ ਲਾਲ ਕੋਚ ਵਜੋਂ ਖੇਡ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1996 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਨੂੰ ਕੋਚਿੰਗ ਦਿੱਤੀ, ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਏ ਟੀਮ ਨੂੰ ਕੋਚਿੰਗ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 1996 ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ 1997 ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਰਹੇ। ਉਹ 2000 ਅਤੇ 2001 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਜਾਇੰਟਸ ਦੇ ਕੋਚ ਰਹੇ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਲੀਗ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੋ ਗਈ। ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਜੇ ਜਗਦਾਲੇ ਐੱਮਪੀਸੀਏ ਅਕੈਡਮੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੋਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਉਹ ਆਪਣੀ ਖ਼ੁਦ ਦੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਕੈਡਮੀ, ਮਦਨ ਲਾਲ ਕ੍ਰਿਕਟ ਅਕੈਡਮੀ, ਵੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਿਰੀ ਫੋਰਟ ਸਪੋਰਟਸ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਗ੍ਰੇਟਰ ਨੋਇਡਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਰੁਦਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਹ ਉੱਥੇ ਖ਼ੁਦ ਨੌਜਵਾਨ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੋਚਿੰਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੇਟੇ ਕੁਨਾਲ ਸਹਿ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਕੈਡਮੀ ਸਕੂਲਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੋਚਿੰਗ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1989 ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਮਾਰਚ 2009 ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਮੀਰਪੁਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਉਪ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ। ਲੋਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ, 2021 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਫ਼ਿਲਮ 83 ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰਡੀ ਸੰਧੂ ਨੇ ਮਦਨ ਲਾਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਵਿਰਾਸਤ

ਮਦਨ ਲਾਲ ਨੂੰ ਉਸ ਆਲਰਾਊਂਡਰ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ: ਨਵੀਂ ਗੇਂਦ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਪੈੱਲ, ਟੀਮ ਨੂੰ ਲੋੜ ਪੈਣ ਉੱਤੇ ਵਿਕਟਾਂ, ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਕ੍ਰਮ ਤੋਂ ਪਾਰੀ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਾਰੀਆਂ। ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੱਦਤ ਲਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਅਤੇ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਦਤ ਉੱਤੇ ਖੇਡ ਸੀ। ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਰਿਕਾਰਡ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਲਰਾਊਂਡਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦਿਨ, 25 ਜੂਨ 1983 ਨੂੰ ਲਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਫਾਈਨਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵਿਵ ਰਿਚਰਡਜ਼ ਨੂੰ ਆਊਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੈਚ ਕਪਿਲ ਦੇਵ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਹੀ ਵੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਮਦਨ ਲਾਲ ਦੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਵਿਕਟਾਂ ਨੇ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਮੰਚ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਕੜੀ ਹਨ।