Bhai Jodh Singh Ji (31 May 1882 to 4 December 1981) was a Sikh theologian, scholar and educationist whose life joined deep study of Gurbani with the building of Sikh institutions. For nearly fifty years he taught at Khalsa College, Amritsar, rising from lecturer to principal, and at the age of eighty he became the first vice-chancellor of Punjabi University, Patiala. His books in Punjabi and English, from Sikkhi ki Hai? in 1911 to Gospel of Guru Nanak in His Own Words in 1969, made him the most widely read interpreter of Sikh doctrine of his time.
- Punjabi name
- ਭਾਈ ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਜੀ
- Born
- 31 May 1882, Ghungrila, Rawalpindi district (now in Pakistan)
- Died
- 4 December 1981, Ludhiana (aged 99)
- Birth name
- Ranbir Singh, later known as Sant Singh; named Jodh Singh on 30 December 1897
- Parents
- Ram Singh and Gulab Devi
- Education
- B.A., Khalsa College, Amritsar (1904); M.A. Mathematics, Forman Christian College, Lahore (1906); first in Panjab University in both
All 10 facts
- Khalsa College
- Lecturer of Mathematics (1906-1913); Professor of Divinity (1924-1936); Principal (1936-1952)
- First vice-chancellor
- Punjabi University, Patiala (1962-1966)
- Honours
- Padma Bhushan (1966); honorary D.Litt., Panjab University (1961) and Punjabi University (1979)
- Known for
- Sikh theologian, scholar and educationist
Bhai Jodh Singh Ji (31 May 1882 to 4 December 1981) was a Sikh theologian, scholar and educationist whose life joined deep study of Gurbani with the building of Sikh institutions. For nearly fifty years he taught at Khalsa College, Amritsar, rising from lecturer to principal, and at the age of eighty he became the first vice-chancellor of Punjabi University, Patiala. His books in Punjabi and English, from Sikkhi ki Hai? in 1911 to Gospel of Guru Nanak in His Own Words in 1969, made him the most widely read interpreter of Sikh doctrine of his time.
Early life and education
He was born on 31 May 1882 at Ghungrila, a village in Rawalpindi district, now in Pakistan, to Ram Singh and Gulab Devi. He was named Ranbir Singh at birth and was later known as Sant Singh. On 30 December 1897 he received Khande-di-Pahul from Giani Thakar Singh, and was given the name Jodh Singh, the name by which the Sikh world would know him.
He was educated at Rawalpindi and Amritsar, and passed his matriculation in 1897 and his intermediate examination in 1900. In June 1902 he became tutor to the sons of Sir Sundar Singh Majithia, which let him resume his studies, and in the same year he joined the third year class at Khalsa College, Amritsar. He took his B.A. in 1904, standing first in Panjab University, and his M.A. in Mathematics in 1906 from Forman Christian College, Lahore, again standing first.
Khalsa College, Amritsar: a lifetime of teaching
Jodh Singh Ji joined Khalsa College, Amritsar, as a lecturer in mathematics in 1906, beginning an association with the institution that would last for nearly half a century. He taught mathematics and Sikh divinity there across his career, rising to Professor of Divinity from 1924 to 1936 and Principal from 1936 to 1952, sixteen years at the head of the college.
He also played a prominent part in the movement to free the college from British control, and returned to the institution after its management was restored to the Sikh community in 1924. The college, whose foundation stone was laid in 1892, was the centre of the Sikh renaissance in education, and Jodh Singh Ji is counted among its builders.
ਭਾਈ ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਜੀ (31 ਮਈ 1882 ਤੋਂ 4 ਦਸੰਬਰ 1981) ਸਿੱਖ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਅਕ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਲਗਭਗ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਰਹੇ, ਲੈਕਚਰਾਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਅੱਸੀ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਬਣੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਿਤਾਬਾਂ, 1911 ਦੀ ਸਿੱਖੀ ਕੀ ਹੈ? ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1969 ਦੀ ਗੌਸਪਲ ਆਫ਼ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਇਨ ਹਿਜ਼ ਓਨ ਵਰਡਜ਼ ਤੱਕ, ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਿੱਖ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 31 ਮਈ 1882 ਨੂੰ ਘੁੰਗਰਿਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗੁਲਾਬ ਦੇਵੀ ਸਨ। ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਰਣਬੀਰ ਸਿੰਘ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਗਏ। 30 ਦਸੰਬਰ 1897 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਿਆਨੀ ਠਾਕਰ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਖੰਡੇ ਦੀ ਪਾਹੁਲ ਲਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਜਗਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, 1897 ਵਿੱਚ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਅਤੇ 1900 ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਮੀਡੀਏਟ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਜੂਨ 1902 ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਰ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ ਦੇ ਬੇਟਿਆਂ ਦੇ ਟਿਊਟਰ ਬਣੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕੇ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਉਹ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਤੀਜੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1904 ਵਿੱਚ ਬੀ.ਏ. ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਆਏ, ਅਤੇ 1906 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਫੋਰਮਨ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਗਣਿਤ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਆਏ।
ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ: ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ
ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਜੀ 1906 ਵਿੱਚ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਗਣਿਤ ਦੇ ਲੈਕਚਰਾਰ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਲਗਭਗ ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਤੱਕ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਭਰ ਉੱਥੇ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਰਹੇ, 1924 ਤੋਂ 1936 ਤੱਕ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਰਹੇ ਅਤੇ 1936 ਤੋਂ 1952 ਤੱਕ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਰਹੇ, ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਕਾਲਜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਅਤੇ 1924 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕਾਲਜ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਿੱਖ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮਿਲਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਏ। ਕਾਲਜ ਦੀ ਨੀਂਹ 1892 ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਿੱਖ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਜਾਗਰਣ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਨਾਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Faith and public life: the Singh Sabha and the Gurdwaras Act
His early exposure to the Singh Sabha movement drew him deeply into the study of Sikh scripture and theology, and he began preaching while still a student. In 1903 he led a group of Sikhs who established The Khalsa Advocate, an English-language Sikh newspaper, giving the reform movement a voice in English.
As a member of the Punjab Legislative Council he showed notable skill in the legislature, above all in piloting the Sikh Gurdwaras Act of 1925, the law that placed the historic gurdwaras under elected Sikh management. He served on several academic bodies of Panjab University and presided three times over the Sikh Educational Conference.
After Independence he served again on the Punjab Legislative Council, became a member of the Indian Sahitya Akademi, and was the founding president of the Punjabi Sahit Akademi at Ludhiana, founded in 1954. He also contributed essays on Sikhism to learned publications and reference works, including the Encyclopaedia Britannica.
Writings on Guru Nanak and Gurmat
Bhai Jodh Singh Ji wrote in both Punjabi and English, and his books were read across Punjab and the diaspora. Among his Punjabi works are Sikkhi ki Hai? (1911), Guru Sahib ate Ved (1911), Japuji Sahib, Bhagat Bani Satik (1913), Gurmat Niman (1932), Prachin Biran Bare Bhullan di Sodhan (1947) and Sri Kartarpur Bir de Darshan (1968). His English works include Japji (1918), Life of Sri Guru Amardas Ji (1921), 33 Savaiyas (1953), Some Studies in Sikhism (1953), Gospel of Guru Nanak in His Own Words (1969) and Kabir (1971).
His first Punjabi book, Sikkhi ki Hai?, asked in plain words what Sikhism is, and set the pattern for his writing: clear, direct and rooted in the scripture itself. His commentaries on Japji and on the bani of the bhagats made the teaching of the scripture accessible to ordinary readers. In English, his Gospel of Guru Nanak in His Own Words let Guru Nanak Dev Ji speak through his own bani, and his Life of Sri Guru Amardas Ji told the story of the third Guru for an English-reading audience. His study of Kabir, published in 1971 when he was eighty-nine, honoured the bhagat whose bani stands in the Guru Granth Sahib.
First vice-chancellor of Punjabi University
In 1962, at the age of eighty, he was appointed the first vice-chancellor of Punjabi University, Patiala, and served until 1966. The university had been founded that year to promote the Punjabi language, literature and culture, and its first years were shaped by a scholar who had spent his life teaching both. It was a fitting close to a teaching career that had begun at Khalsa College more than half a century earlier.
His honours included the Padma Bhushan, awarded in 1966, and honorary Doctor of Literature degrees from Panjab University in 1961 and from Punjabi University in 1979.
Why is Bhai Jodh Singh Ji remembered?
Bhai Jodh Singh Ji died in Ludhiana on 4 December 1981, aged ninety-nine. He is remembered as the foremost interpreter of Sikh doctrine of his time, a teacher whose books still explain the faith to new readers, and an institution builder who gave Punjab two of its lasting centres of learning: Khalsa College, Amritsar, and Punjabi University, Patiala.
For students of Sikh history, his life shows how scholarship and service belong together. He topped his university examinations, then spent his life teaching; he wrote books in two languages, then gave his years to colleges and to the law that freed the gurdwaras. His work still stands where he left it: in the classrooms of Khalsa College, in the university at Patiala, and on the shelves of readers of Gurbani.
ਧਰਮ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ: ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਐਕਟ
ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਸੰਪਰਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਅਧਿਐਨ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। 1903 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸਿੱਖ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦ ਖਾਲਸਾ ਐਡਵੋਕੇਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਮਿਲੀ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਯੋਗਤਾ ਦਿਖਾਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਐਕਟ 1925 ਨੂੰ ਪਾਸ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੇਠ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸਿੱਖ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ।
ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਫਿਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਪਰਿਸ਼ਦ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ, ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ 1954 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਉੱਤੇ ਲੇਖ ਵਿਦਵਾਨ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਦਰਭ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਿਖੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਬ੍ਰਿਟੈਨਿਕਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਅਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਉੱਤੇ ਰਚਨਾਵਾਂ
ਭਾਈ ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੋਵਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀ ਕੀ ਹੈ? (1911), ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਵੇਦ (1911), ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ, ਭਗਤ ਬਾਣੀ ਸਟੀਕ (1913), ਗੁਰਮਤਿ ਨਿਮਾਂ (1932), ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਬੀੜਾਂ ਬਾਰੇ ਭੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੋਧਣ (1947) ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਬੀੜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ (1968) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਪਜੀ (1918), ਲਾਈਫ਼ ਆਫ਼ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ (1921), 33 ਸਵਈਏ (1953), ਸਮ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਇਨ ਸਿੱਖਿਜ਼ਮ (1953), ਗੌਸਪਲ ਆਫ਼ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਇਨ ਹਿਜ਼ ਓਨ ਵਰਡਜ਼ (1969) ਅਤੇ ਕਬੀਰ (1971) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਿਤਾਬ, ਸਿੱਖੀ ਕੀ ਹੈ?, ਨੇ ਸਾਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਸਿੱਖੀ ਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਿਖਤ ਦਾ ਢੰਗ ਤੈਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ: ਸਪੱਸ਼ਟ, ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰੰਥ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ। ਜਪੁਜੀ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਟੀਕਾਵਾਂ ਨੇ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਆਮ ਪਾਠਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੌਸਪਲ ਆਫ਼ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਇਨ ਹਿਜ਼ ਓਨ ਵਰਡਜ਼ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਬਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਬੋਲਣ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਲਾਈਫ਼ ਆਫ਼ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਤੀਜੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਈ। ਕਬੀਰ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ 1971 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਵਾਸੀ ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਭਗਤ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਦੀ ਬਾਣੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ
1962 ਵਿੱਚ, ਅੱਸੀ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਾਈਸ-ਚਾਂਸਲਰ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ ਅਤੇ 1966 ਤੱਕ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਉੱਤੇ ਰਹੇ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਉਸੇ ਸਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਥਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਉਸ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਢੁਕਵਾਂ ਅੰਤ ਸੀ, ਜੋ ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਅੱਧੀ ਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ 1966 ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਅਤੇ 1961 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ 1979 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਮਿਲੀਆਂ ਆਨਰੇਰੀ ਡਾਕਟਰ ਆਫ਼ ਲਿਟਰੇਚਰ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਭਾਈ ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਭਾਈ ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ 4 ਦਸੰਬਰ 1981 ਨੂੰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਨੜਿਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਿੱਖ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਅਧਿਆਪਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਨਵੇਂ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਸਮਝਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਦੋ ਸਥਾਈ ਕੇਂਦਰ ਦਿੱਤੇ: ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ।
ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦਵਤਾ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਜੀਵਨ ਭਰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਸਾਲ ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਅੱਜ ਵੀ ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਛੱਡ ਗਏ ਸਨ: ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ ਦੀਆਂ ਜਮਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਟਿਆਲਾ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅਲਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ।
More religion entries to explore
Sources (4)
Jugti is free and independent. Reader support keeps the Kosh growing.
Support